วันนี้ (19 พฤศจิกายน) สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) จัดงานวันคล้ายวันสถาปนาครบรอบ 24 ปี ก้าวสู่ปีที่ 25 โดยมี นพ.จเด็จ ธรรมธัชอารี เลขาธิการ สปสช. นำคณะผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ร่วมประกอบพิธีสงฆ์และวางพวงมาลัยหน้ารูป นพ.สงวน นิตยารัมภ์พงศ์ เลขาธิการ สปสช. คนแรก และผู้ผลักดันระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เพื่อรำลึกถึงผู้บุกเบิกระบบบัตรทอง พร้อมรับฟังพระธรรมเทศนาเรื่อง ‘MINDFUL AI: เทคโนโลยีก้าวไกล ใจไม่หลงทาง’ โดยพระครูสิริคุณากร (อากร อุตฺตมปญฺโญ) ผศ.ดร. ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดชลประทานรังสฤษดิ์ พระอารามหลวง
นพ.จเด็จกล่าวว่า ในปีที่ 25 สปสช. ยังคงมุ่งบริหารกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หรือบัตรทอง 30 บาท ให้ประชาชนเข้าถึงบริการที่จำเป็น ลดความเหลื่อมล้ำและภาระค่าใช้จ่ายเมื่อเจ็บป่วย ตามเจตนารมณ์พระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545 โดยกรอบงบประมาณปี 2570 มีประชาชนผู้มีสิทธิ 47.17 ล้านคน ทิศทางจากนี้ต้องให้ความสำคัญกับการเข้าถึงบริการ การสนับสนุนหน่วยบริการให้ดูแลผู้ป่วยอย่างต่อเนื่อง และการใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสม เพื่อรองรับสังคมสูงวัย โรคเรื้อรัง ความก้าวหน้าทางการแพทย์ และค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพที่เพิ่มขึ้น
“เมื่อเจ็บป่วย ประชาชนต้องมั่นใจว่าจะได้รับการรักษาที่จำเป็น และมีคนช่วยประสานเมื่อพบปัญหาการใช้สิทธิ ขณะเดียวกัน หน่วยบริการต้องได้รับการสนับสนุนให้ดูแลผู้ป่วยได้ การบริหารกองทุนจึงต้องเชื่อมกับการทำงานของหน่วยบริการ เพื่อให้บัตรทองเป็นที่พึ่งของประชาชนอย่างต่อเนื่อง” นพ.จเด็จกล่าว
ตลอด 24 ปีที่ผ่านมา ระบบบัตรทองขยายความคุ้มครองตั้งแต่การสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค การตรวจวินิจฉัย การรักษา และการฟื้นฟูสมรรถภาพ ไปจนถึงบริการที่มีค่าใช้จ่ายสูง เช่น ยาต้านไวรัสเอชไอวี การบำบัดทดแทนไต การปลูกถ่ายหัวใจ และการปลูกถ่ายตับในเด็ก โดยในปีงบประมาณ 2568 มีผู้ป่วยมะเร็งและเนื้องอกได้รับการรักษา 633,866 คน ผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายได้รับบริการบำบัดทดแทนไต 111,885 คน และผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเอดส์ได้รับยาต้านไวรัส 325,325 คน เพื่อช่วยแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายของผู้ป่วยและครอบครัว
ขณะเดียวกัน สปสช. เพิ่มความสะดวกในการเข้าถึงบริการผ่านนโยบาย Cancer Anywhere หรือมะเร็งรักษาที่ไหนก็ได้ที่พร้อม และ 30 บาทรักษาทุกที่ โดยเพิ่มทางเลือกบริการปฐมภูมิผ่านร้านยาและคลินิกเอกชนที่เข้าร่วมตามประเภทบริการที่กำหนด เพื่อลดการรอคิวและความแออัดในโรงพยาบาล พร้อมร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นขับเคลื่อนกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่ กองทุนหลักประกันสุขภาพระดับจังหวัด และระบบดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุข (LTC) สำหรับผู้สูงอายุและผู้ป่วยที่มีภาวะพึ่งพิง เพื่อให้หน่วยบริการ ท้องถิ่น และชุมชนร่วมดูแลสุขภาพตามความต้องการของพื้นที่
นพ.จเด็จยอมรับว่า แม้ระบบบัตรทองจะพัฒนามาอย่างต่อเนื่องจากความร่วมมือของบุคลากรสาธารณสุข หน่วยบริการภาครัฐและเอกชน ท้องถิ่น และภาคประชาชน แต่ยังมีปัญหาการใช้สิทธิและข้อจำกัดในการจัดบริการที่ต้องแก้ไข โดย สปสช. จะรับฟังความคิดเห็นจากผู้ใช้สิทธิ บุคลากร และเครือข่ายคุ้มครองสิทธิ เพื่อนำมาปรับปรุงระบบ พร้อมย้ำว่า “บทเรียนจาก 24 ปี คือการมีสิทธิต้องควบคู่กับการเข้าถึงบริการได้จริง” และในปีที่ 25 จะนำประสบการณ์และเสียงสะท้อนมาพัฒนาการทำงาน เพื่อให้ประชาชนได้รับบริการจำเป็นอย่างเป็นธรรม และมั่นใจว่ามีหลักประกันสุขภาพรองรับเมื่อเจ็บป่วย

