กรีนแลนด์อยู่ตรงไหน ทำไมทรัมป์อยากได้? THE STANDARD

หลังปฏิบัติการช็อกโลกรับปีใหม่อย่างสหรัฐอเมริกาบุกเวเนซุเอลา ล่าสุด สปอร์ตไลต์ในการเมืองระหว่างประเทศได้ฉายไปยังดินแดนเหนือสุดของแผนที่โลกอย่าง ‘กรีนแลนด์’ อีกครั้ง เมื่อสหรัฐฯ รุกหนัก พยายามอ้างสิทธิเหนือดินแดนดังกล่าว โดยออกมาตั้งคำถามถึงความชอบธรรมของเดนมาร์ก และไม่ปิดความไปได้ที่จะใช้ ‘กำลัง’ ยึดครองดินแดน

ขณะที่ผู้นำยุโรปและกลุ่มประเทศนอร์ดิกแสดงจุดยืนต่อต้านของสหรัฐฯ โดยย้ำว่า กรีนแลนด์เป็นของเดนมาร์ก ทำให้ ลอร์ด ริคเกตส์ (Lord Ricketts) อดีตที่ปรึกษาด้านความมั่นคงแห่งชาติของสหราชอาณาจักรวิเคราะห์ว่า การที่สหรัฐฯ ผนวกกรีนแลนด์คือหายนะของ NATO และถือเป็นจุดสิ้นสุดพันธมิตรทรานส์แอตแลนติก ที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของความไว้เนื้อเชื่อใจ

คำถามสำคัญคือ ทำไมกรีนแลนด์จึงเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญที่สหรัฐฯ ให้ความสนใจ THE STANDARD สรุปเหตุผลสำคัญไว้ใน INFO นี้

กรีนแลนด์ตั้งอยู่ที่ไหน สถานะเป็นอย่างไร

กรีนแลนด์ตั้งอยู่ภูมิภาคอาร์กติกระหว่างมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือและทะเลอาร์กติก แต่ในเชิงภูมิศาสตร์ถือว่า ตั้งอยู่ในทวีปอเมริกาเหนือ ถือเป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดในโลก หากไม่นับรวมทวีปออสเตรเลีย

กรีนแลนด์มีพื้นที่ราว 2.17 ล้านตารางกิโลเมตร โดย 80% ของพื้นที่ปกคลุมด้วยธารน้ำแข็ง มีประชากรราว 5.6 หมื่นคน ซึ่งส่วนใหญ่อาศัยอยู่เมืองหลวงอย่างกรุงนุก ถือเป็นดินแดนที่มีประชากรหนาแน่นต่ำที่สุดในโลก

ชาวอินูอิตเป็นกลุ่มแรกที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานในกรีนแลนด์ตั้งแต่ยุค 2,500 ปีก่อนคริสตกาล ต่อมาคือชาวไวกิงในยุโรปเหนือเข้ามาตั้งถิ่นฐานในศตวรรษที่ 10

กรีนแลนด์เป็นอาณานิคมของเดนมาร์กอย่างเป็นทางการในปี 1814 และได้สิทธิปกครองในปี 1979

ปัจจุบัน กรีนแลนด์เป็นดินแดนปกครองตนเองตามที่เดนมาร์กให้อำนาจในปี 2009 เช่น มีอำนาจตัดสินใจประเด็นด้านการศึกษา การสาธารณสุข และการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ (รวมถึงมีสิทธิจัดประชามติเพื่อประกาศเอกราชได้) ยกเว้นประเด็นระดับชาติ เช่น การต่างประเทศ หรือการป้องกันประเทศ

ปัจจุบัน กรีนแลนด์ต้องการเป็นเอกราชจากเดนมาร์ก โดยหนึ่งในเหตุผลคือความขัดแย้งประวัติศาสตร์ช่วงอาณานิคม มีการค้นพบว่า เดนมาร์กละเมิดสิทธิมนุษยชนชนพื้นเมือง เช่น บังคับให้ผู้หญิงกรีนแลนด์ฝังห่วงคุมกำเนิดในช่วงปี 1960-1970 แต่อุปสรรคสำคัญของการประกาศเอกราช คือ กรีนแลนด์ยังคงพึ่งพาเงินอุดหนุนจากเดนมาร์กถึง 500 ล้านยูโร (ประมาณ 18.5 พันล้านบาท) ต่อปี

กรีนแลนด์สำคัญอย่างไร ทำไมทรัมป์อยากได้?

กรีนแลนด์ตั้งอยู่กึ่งกลางยุโรปและอเมริกาเหนือ ถือเป็นเส้นทางการบินที่สั้นที่สุด หากต้องเดินทางไปมาระหว่างสองภูมิภาค

กรีนแลนด์มีฐานทัพอากาศของสหรัฐฯ ชื่อ Pituffik ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของดินแดน โดยทำหน้าที่เตือนภัย ป้องกันขีปนาวุธ ป้องกันภัยทางอากาศ รวมไปถึงติดตามกิจกรรมทางทหารตั้งแต่ยุคสงครามเย็นเป็นต้นมา

กรีนแลนด์ตั้งอยู่ในภูมิภาคอาร์กติก ซึ่งในปัจจุบันเป็นสนามการแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์ของมหาอำนาจโลก โดยเฉพาะหลังสงครามรัสเซีย–ยูเครนในปี 2022 ที่เร่งให้ประเทศในยุโรปตอนเหนือประเมินภัยคุกคามด้านความมั่นคงใหม่ทั้งหมด เช่น ฟินแลนด์และสวีเดนตัดสินใจเข้าร่วม NATO

กรีนแลนด์ตั้งอยู่บนจุดยุทธศาสตร์สำคัญคือ GIUK Gap (Greenland-Iceland-United Kingdom) ซึ่งเป็นช่องทางทางทะเลระหว่างกรีนแลนด์ ไอซ์แลนด์ และสหราชอาณาจักร เชื่อมภูมิภาคอาร์กติกกับมหาสมุทรแอตแลนติก โดยในปัจจุบัน ยังมีความสำคัญในการติดตามความเคลื่อนไหวของรัสเซีย

กรีนแลนด์จะเป็นเส้นทางเดินเรือสายใหม่ อันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศที่ทำให้น้ำแข็งละลาย เพราะมีที่ตั้งใกล้เส้นทางเดินเรือ 2 เส้น คือ Northwest Passage และ Transpolar Sea Route โดยเชื่อกันว่า ในอนาคตกรีนแลนด์จะได้เส้นทางใหม่ที่อาจลดเวลาเดินเรือ และหลีกเลี่ยงเส้นทางคอขวดอื่นๆ อย่างคลองสุเอซและคลองปานามา (แต่มีข้อถกเถียงว่า ไม่คุ้มค่าเชิงเศรษฐกิจ)

กรีนแลนด์คือขุมทรัพย์ด้านทรัพยากรธรรมชาติ เช่น น้ำมัน, ก๊าซ, สังกะสี, ตะกั่ว, ทองคำ, แร่เหล็ก, ก๊าซธรรมชาติ และแร่หายากขนาดใหญ่ของโลก ซึ่งจำเป็นต่อการแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์ในปัจจุบัน โดยมีการวิเคราะห์ว่า หากมีโครงการขุดแร่หายากในกรีนแลนด์ จะทำให้โลกตะวันตกพลิกเกมในศึกแรร์เอิร์ธจากจีน เพราะจำนวนทรัพยากรมีมากพอให้ได้ใช้นานถึงพันปี