เลือกตั้ง 2569 : iLaw เปิด 5 ข้อเรียกร้องถึง กกต. ใครคือคนในห้องแห่งความลับมีอำนาจแก้ตัวเลข แนะเปิดผลคะแนนเลือกตั้ง 100%

วันนี้ (11 กุมภาพันธ์) ยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้จัดการโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน หรือไอลอว์ (iLaw) ชี้แจงถึงระบบการรายงานผลคะแนนเลือกตั้งที่ควรจะเป็นกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในปี 2569 ว่า ท่ามกลางฝุ่นตลบหลังปิดหีบเลือกตั้ง 2569 ที่ผลคะแนนชี้ว่าพรรคภูมิใจไทยกวาดที่นั่งสูงสุด และ อนุทิน ชาญวีรกูล จ่อเป็นนายกรัฐมนตรี ทาง iLaw ได้ออกมาตั้งข้อสังเกตถึงความผิดปกติของระบบรายงานผลคะแนนที่เต็มไปด้วยข้อกังขา ดังนี้

1. ระบบที่ควรจะเป็น (ในอุดมคติ) ในระบบที่โปร่งใสและมีประสิทธิภาพ การนับและรายงานคะแนนควรเป็นเส้นตรง

• นับหน้าหน่วย เปิดหีบ 17.00 น. นับโชว์ประชาชนที่หน้าหน่วย ห้ามย้ายหีบ
• ส่งตรงไม่ผ่านคนกลาง เมื่อนับเสร็จ เจ้าหน้าที่กรอกคะแนนส่งเข้าระบบส่วนกลางทันที
• รู้ผลไวข้อมูลต้องไหลสู่สื่อและประชาชนแบบ Real-time ซึ่ง เวลา 19.30 น. คือช่วงพีคที่คะแนนส่วนใหญ่ต้องเข้า และ เวลา 21.00-22.00 น. ต้องรู้ผลอย่างไม่เป็นทางการครบถ้วน

2. สิ่งที่เกิดขึ้นจริงในเลือกตั้ง 2569 iLaw พบว่าในการเลือกตั้งครั้งนี้ ไม่ใช่แค่ระบบล่ม แต่คือความผิดปกติเชิงโครงสร้าง

• มีตัวกลางคั่น คือ มีการปรับระบบใหม่ไม่ได้ส่งคะแนนตรงสู่สาธารณะ แต่ส่งเข้าสู่ห้องติดตามผล หรือที่ iLaw เรียกว่า ‘ห้องแห่งความลับ’ ก่อน ซึ่งมีคนกลุ่มหนึ่งสามารถตรวจสอบและจัดการคะแนนได้ก่อนปล่อยออกมา
• คะแนนค้างช่วง Prime Time หรือในช่วงเวลาสำคัญ (19.30-20.30 น.) คะแนนกลับค้างอยู่ที่ 18% เป็นชั่วโมง ทั้งที่เป็นช่วงที่คนดูเยอะที่สุด
• การเลือกปฏิบัติในการปล่อยคะแนน ที่น่าสังเกต คือ พื้นที่ที่ภูมิใจไทยชนะ เช่น บุรีรัมย์ คะแนนถูกปล่อยออกมาเร็วมาก ส่วนพื้นที่ที่พรรคประชาชนคาดว่าจะชนะ เช่น กทม., สมุทรปราการ คะแนนถูกดึงไว้รายงานออกมาช้ามาก ไม่ถึง 10% สิ่งที่เกิดขึ้นทำให้ภาพบนจอกลายเป็น ‘สีน้ำเงิน’ ทั้งแผ่นดิน สร้างความรับรู้ว่าภูมิใจไทยชนะขาดลอยตั้งแต่หัวค่ำ
• คะแนนลดลงได้ อีกหนึ่งสิ่งที่พบ คือ เหตุการณ์ที่คะแนนของผู้สมัครลดลงในระหว่างการรายงาน เช่น อยุธยา เขต 4, เชียงใหม่ เขต 1 ซึ่งตามหลักความเป็นจริง คะแนนที่ทยอยส่งเข้ามาต้องมีแต่เพิ่มขึ้นเท่านั้น การที่คะแนนลดลงแปลว่ามีการเข้าไปแก้ไขตัวเลขในระบบ

3. กับดัก 94% และ มาตรา 127

• การที่ กกต. หยุดรายงานผลที่ 94% ทั้งที่นับเสร็จหมดแล้ว โดยอ้างกฎหมาย มาตรา 127 นั้น iLaw ชี้ว่าเป็นการตีความผิด เพราะกฎหมายอนุญาตให้ประกาศได้หากมั่นใจว่าสุจริต ไม่ได้ห้ามรายงานครบ 100% ขณะเดียวกันสิ่งนี้ทำให้เกิดคำถามว่า 94% นั้น เลือกทิ้งคะแนนส่วนไหนไว้ และทำไมบางเขตที่คะแนนสูสีหรือฝ่ายค้านชนะถึงถูกดองคะแนนไว้

4. เปิด 5 ข้อเรียกร้องและจุดที่ต้องจับตา ยิ่งชีพ ย้ำว่า iLaw ไม่ได้สรุปฟันธงว่ามีการโกง เพราะหลักฐานยังไม่พอ แต่ชี้ว่าระบบไร้ประสิทธิภาพและไม่โปร่งใส จึงเสนอให้ประชาชนช่วยกันทวงถามใน 5 ข้อ ดังนี้

• ยอดผู้ใช้สิทธิต่ำผิดปกติหรือไม่ ตัวเลขเบื้องต้นผู้มาใช้สิทธิต่ำมาก ประมาณ 60% กว่า ซึ่งหายไปกว่า 3 ล้านคนเมื่อเทียบกับปี 66 ให้ตรวจสอบเทียบกับใบขีดคะแนนหน้าหน่วย (สส. 5/18) ว่าตรงกันหรือไม่
• เปิดคะแนน 100% โดยเร็ว เลิกกั๊กที่ 94% เพื่อดูว่าคะแนนที่เหลือจะพลิกผลหรือไม่
• เปิดภาพถ่ายใบรายงานผล (สส. 5/18) กกต. ต้องอัปโหลดภาพถ่ายใบขีดคะแนนจากหน้าหน่วยทุกใบขึ้นเว็บทันที เพื่อให้ประชาชนตรวจสอบคะแนนดิบ
• เปิดตัวคนใน ‘ห้องแห่งความลับ’ ใครคือคนที่นั่งอยู่ในห้อง War Room ที่มีอำนาจแก้คะแนน มีอำนาจตามกฎหมายข้อไหน
• อธิบายทุกครั้งที่คะแนนมีการเปลี่ยนแปลง หากมีการแก้ตัวเลข การอ้างว่าแก้ Human Error ต้องมีคำอธิบายทุกจุดว่าแก้เพราะอะไร ไม่ใช่แก้เงียบๆ