วันนี้ (8 มกราคม) เวลา 12.00 น. พรรคประชาชน เปิดตัวทีมบริหารรัฐบาลประชาชนคนที่ 4 คือ ณัฐยา บุญภักดี ผู้สมัคร สส. แบบบัญชีรายชื่อ ลำดับที่ 6 ของพรรคประชาชน เป็นว่าที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) หากพรรคประชาชนได้เป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาล
ในตอนที่ 4 ของซีรีส์ The Professionals ณัฐยาสนทนากับ สุผจญ กลิ่นสุวรรณ แสดงวิสัยทัศน์ผ่านประสบการณ์กว่า 30 ปี ในการพัฒนา ‘ความมั่นคงของมนุษย์’ เธอเชี่ยวชาญทั้งครอบคลุมและลงลึก เคยผลักดันกฎหมาย เป็น NGO ทำเรื่องสิทธิสตรี ความหลากหลายทางเพศ ให้ความรู้เรื่องเพศศึกษา
ความมั่นคงของมนุษย์ โอบรับชีวิตที่เปราะบาง
ณัฐยามองว่า สวัสดิการต้องครอบคลุม ทุกช่วงอายุชีวิต ตั้งแต่การดูแลก่อนคลอด การดูแลเด็กเล็ก เสริมสร้างโอกาส เมื่อเยาว์วัย การสนับสนุนครอบครัวในทุกรูปแบบ ไป จนถึงการดูแลผู้สูงอายุ
อย่างไรก็ตาม ระบบปัจจุบันมีช่องว่างขนาดใหญ่ที่ทำให้กลุ่มเปราะบางไม่เข้าถึงบริการอย่างแท้จริง แม้จะมีนโยบายหรือกฎหมายรองรับก็ตาม
“ความมั่นคงของมนุษย์ ช่วยให้เราสามารถใช้ชีวิตอยู่ได้ โดยไม่ต้องกังวลว่า ถ้ามีอะไรผิดแผกขึ้นมาในชีวิต เช่น เจ็บไข้ได้ป่วย เกิดอุบัติเหตุ ถูกทำร้าย หรือเหตุไม่คาดคิดใดๆ แล้วชีวิตจะพัง” เธอให้นิยาม
แก้ปัญหาภาครัฐทำงานแยกส่วน หนุนเพิ่มประชาชนเป็นหุ้นส่วน
ณัฐยายกบทเรียนกฎหมายการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นที่ออกแบบมาเพื่อให้หลายหน่วยงาน หลายกระทรวง ทำงานร่วมกันแบบบูรณาการ แต่ปัญหาคือ วิธีการทำงานของแต่ละกระทรวงกลับแยกส่วนกันเป็นไซโล เธอย้ำว่านี่เป็นปัญหาที่เจอมาตลอด 30 ปีในการทำงาน
“ถ้ามีโอกาสได้พูดคุยกับรัฐมนตรีสักกระทรวง จะบอกว่าท่านช่วยไปคุยกับอีกกระทรวงหน่อยได้ไหม เพื่อจะได้จับมือกัน ซึ่งมันไม่เคยเกิดขึ้น เพราะเขามาจากคนละพรรค แล้วเขาไม่คุยกัน คำว่าบูรณาการจึงเป็นปัญหามาตั้งแต่ระดับบนสุดไปจนถึงล่างสุดของประเทศ” ณัฐยาระบุ
ณัฐยาชี้ว่าลำพังรัฐเพียงส่วนเดียว ไม่มีทางแก้ปัญหาสังคมที่มีความซับซ้อนได้ทันเวลา การทำให้ภาคประชาชนเข้ามาเป็นหุ้นส่วนในการพัฒนาสังคมร่วมกับรัฐคือคำตอบ และที่สำคัญ ต้องปรับโครงสร้างบริหารจัดการใหม่ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและไม่สร้างภาระงบประมาณแก่ประเทศมากไปกว่าเดิม
หากภาคส่วนที่ 1 คือภาครัฐ และภาคส่วนที่ 2 คือภาคเอกชน ณัฐยาเสนอให้รัฐเปิดทางให้ภาคส่วนที่ 3 คือประชาชน เข้ามาเป็น ‘หุ้นส่วนการพัฒนา’ อย่างเป็นทางการ โดยรัฐต้องทำหน้าที่เป็นกองหนุน การกระจายอำนาจและงบประมาณไปยังองค์กรชุมชนและ NGO จะช่วยให้การแก้ปัญหาสังคมตรงจุดและประหยัดงบ ประมาณในระยะยาวมากกว่าการรวมศูนย์ไว้ที่ส่วนกลาง
เธอยืนยันว่าโมเดลนี้ได้ผลจริงเพราะเคยทำมาแล้วในกว่า 20 จังหวัด 400 ตำบลทั่วประเทศ เธอชี้ว่า รัฐยุคใหม่ควรเข้ามาจัดการให้น้อยลง แต่เปิดโอกาสการมีส่วนร่วมให้มากขึ้น การที่ภาคประชาสังคมเกิดการรวมตัวกันได้ แล้วช่วยกันทำงานเพื่อคนในชุมชนตัวเอง เกิดขึ้นจริงแล้วตั้งหลายร้อยตำบล หลายสิบจังหวัด เราแค่หยิบบทเรียนตรงนี้มาเปลี่ยนแปลงในระดับนโยบาย ในระดับโครงสร้างการบริหารจัดการ ก็จะทำให้ทุกที่เกิดการทำงานร่วมกันได้ระหว่างภาคประชาสังคมกับภาครัฐ
สิ่งแรกที่จะทำ สวัสดิการเด็กเล็กถ้วนหน้า
ณัฐยาให้ความสำคัญกับช่วงวัยเริ่มต้น เธอเชื่อว่าการ ลงทุนในเด็กช่วง 0-6 ปีแรก คือการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุดของประเทศ เธอผลักดันนโยบายสวัสดิการเด็กเล็กถ้วนหน้า ซึ่งเป็นสิ่งแรกที่จะทำหากได้เข้าไปบริหาร
นอกจากนี้ วิสัยทัศน์ของเธอขยายขอบเขตจากการศึกษาในห้องเรียน ไปสู่ “พื้นที่เรียนรู้ในชุมชน” เธอต้องการเห็นศูนย์เด็กเล็ก คุณภาพดี ห้องสมุดมีชีวิต และพื้นที่สร้างสรรค์ที่กระจายตัว อยู่ทุกหัวระแหง เพื่อลดช่องว่างทางการเรียนรู้ระหว่างเด็ก ในเมืองและชนบท
ผลักดันกฎหมายขจัดการเลือกปฏิบัติ
ณัฐยาระบุว่า อีกที่สิ่งที่เธอตั้งใจผลักดันอย่างมากคือ กฎหมายที่ขจัดการเลือกปฏิบัติทุกรูปแบบต่อบุคคล ที่สังคมมองข้ามจนชิน แต่ถ้ามีกฎหมายลักษณะนี้ขึ้นมา ไม่ว่าจะเป็น LGBTQ เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ หรือกลุ่มที่ถูกเลือกปฏิบัติเพราะความเชื่อทางศาสนาที่แตกต่าง เขาจะสามารถใช้ช่องทางกฎหมายในการร้องเรียน หรือฟ้องร้องหน่วยงานที่ปฏิบัติกับเขาเพียงเพราะเป็น LGBTQ หรือเป็นกลุ่มใดๆ ข้างต้น
“30 ปีที่ผ่านมา จำได้ว่าในเครือข่ายการทำงานด้านพัฒนาสังคมพูดเรื่องนี้กันหลายครั้ง แล้วมีความพยายามยกร่างและผลักดันมาตลอด ถ้าพรรคประชาชนได้เป็นรัฐบาล เราเชื่อเลยว่าเรื่องนี้จะต้องถูกผลักดันอย่างจริงจังจนเกิดเกิดขึ้นได้แน่ แม้จะตามหลังประเทศอื่นอยู่หลายปี แต่ว่ามันควรต้องเกิดขึ้นได้แล้ว” ณัฐยากล่าว
