ทำไมตุรกีจึงมอบ ‘ปืน’ เป็นของขวัญให้ผู้นำ NATO

กลายเป็นหนึ่งในประเด็นที่ได้รับความสนใจมากที่สุดหลังการประชุมสุดยอด NATO 2026 เมื่อผู้นำหลายประเทศทยอยเปิดเผยว่า เรเจป ไตยิป แอร์โดอัน ประธานาธิบดีตุรกี มอบปืนลูกโม่วินเทจ Gumusay .357 Magnum พร้อมกระสุนจริงเป็นของที่ระลึกแก่ผู้นำ NATO ทุกคน จนหลายประเทศต้องเร่งดำเนินการตามกฎหมายอาวุธปืน ทั้งการส่งมอบให้ตำรวจ เก็บไว้ที่ด่านศุลกากร หรือฝากไว้ที่สถานเอกอัครราชทูต

ประเด็นสำคัญ

ของขวัญสุดระทึกครั้งประวัติศาสตร์ ตุรกีมอบปืนให้ผู้นำ NATO
ทำไมตุรกีมอบปืนเป็นของขวัญให้ผู้นำชาติ NATO
Fun Fact เจ้าภาพ NATO ที่ผ่านมา มอบอะไรบ้าง

คำถามที่ตามมาคือ เหตุใดแอร์โดอันจึงเลือกมอบ ‘ปืน’ ในช่วงที่ NATO กำลังหารือประเด็นสำคัญด้านความมั่นคง ทั้งการเพิ่มงบประมาณกลาโหมของชาติสมาชิกเป็น 5% ของ GDP การเร่งขยายกำลังการผลิตยุทโธปกรณ์ และการเสริมศักยภาพของพันธมิตรเพื่อรับมือภัยคุกคามด้านความมั่นคงที่เพิ่มขึ้น

THE STANDARD ชวนสำรวจเบื้องหลังของขวัญชิ้นนี้ เหตุใดหลายฝ่ายจึงมองว่า การเลือกมอบปืนอาจสะท้อนความพยายามของตุรกีในการนำเสนอศักยภาพอุตสาหกรรมป้องกันประเทศบนเวที NATO

ของขวัญสุดระทึกครั้งประวัติศาสตร์ ตุรกีมอบปืนให้ผู้นำ NATO

แม้การประชุมสุดยอด NATO 2026 จะเต็มไปด้วยประเด็นน่าสนใจจากการหารือ แต่สิ่งที่ได้รับความสนใจจากสาธารณชนมากที่สุด กลับเป็น ‘ของที่ระลึกสุดแปลก’ จากเจ้าภาพ เมื่อ เรเจป ไตยิป แอร์โดอัน ประธานาธิบดีตุรกี มอบปืนลูกโม่วินเทจ Gumusay .357 Magnum พร้อมกระสุนจริงให้แก่ผู้นำที่เข้าร่วมประชุมทุกคน

ผู้นำคนแรกที่เปิดเผยเรื่องนี้คือ เคียร์ สตาร์เมอร์ นายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักร โดยระบุระหว่างเดินทางกลับจากกรุงอังการาว่า ตนเองและผู้นำประเทศอื่นๆ ได้รับปืนลูกโม่ที่สลักชื่อของแต่ละคนไว้เป็นของที่ระลึกจากแอร์โดอัน

Reuters ยังรายงานข้อมูลจากทำเนียบนายกฯ อังกฤษ (Downing Street) เปิดเผยว่า ปืนที่ตุรกีมอบให้สตาร์เมอร์ มาพร้อมชุดทำความสะอาดปืนและกระสุนถึง 500 นัด

ต่อมา สำนักงานประธานาธิบดีลิทัวเนียได้เผยแพร่ภาพของปืนดังกล่าว ซึ่งบรรจุอยู่ในกล่องไม้ ประดับด้วยธงชาติตุรกีและตราสัญลักษณ์ NATO พร้อมแผ่นป้ายที่ระบุข้อความทั้งภาษาตุรกีและอังกฤษว่า “Gumusay ปืนลูกโม่รุ่นแรกที่ผลิตในประเทศของเรา”

The Guardian รายงานว่า ของขวัญชิ้นนี้สร้างความประหลาดใจให้กับเจ้าหน้าที่จากประเทศสมาชิก NATO จนกลายเป็นภารกิจที่ชวนปวดหัวของทีมรักษาความปลอดภัยและคณะผู้แทน เนื่องจากปืนทุกกระบอกมาพร้อมกระสุนจริง ทำให้ต้องดำเนินการตามกฎหมายอาวุธปืนของแต่ละประเทศ

กรณีที่เห็นได้ชัดคือ บาร์ต เดอ เวเวอร์ นายกฯ เบลเยียม ที่เพิ่งทราบว่า ปืนใช้งานได้จริงหลังเดินทางกลับถึงประเทศ โดยรายงานระบุว่า เดอ เวเวอร์ รู้สึกประหลาดใจ และส่งมอบปืนให้ตำรวจสนามบินทันที เพื่อนำไปเก็บรักษาไว้ในตู้เซฟและดำเนินการตามระเบียบที่เกี่ยวข้อง

นอกจากนี้ ทีมรักษาความปลอดภัยของผู้นำเบลเยียม ยังต้องรับผิดชอบดูแลปืนของ เออร์ซูลา ฟอน เดอร์ ไลเอิน ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป และ อันโตนิโอ คอสตา ประธานคณะมนตรียุโรป เนื่องจากสำนักงานของทั้งคู่ตั้งอยู่ที่กรุงบรัสเซลส์ โดยโฆษกของ ฟอน เดอร์ ไลเอินระบุว่า เธอได้ขอบคุณแอร์โดอันสำหรับของขวัญดังกล่าว แต่มีแผนจะทำให้ปืนไม่สามารถใช้งานได้ ก่อนนำไปบริจาคให้พิพิธภัณฑ์ทหาร

ปัญหาในลักษณะเดียวกันยังเกิดขึ้นกับประเทศอื่นๆ เช่น คารอล นาฟรอตสกี ประธานาธิบดีโปแลนด์ ตัดสินใจฝากปืนไว้ที่ด่านศุลกากรสนามบินวอร์ซอ โดยขอให้ผู้ช่วยเก็บรักษาปืนไว้ในที่ปลอดภัย พร้อมกำชับให้เก็บรักษาอย่างปลอดภัยและให้เกียรติในฐานะของขวัญ

“มั่นใจได้ว่าจะไม่มีใครนำมันไปยิงอย่างแน่นอน” เป็นคำให้สัมภาษณ์ของผู้ช่วยนาฟรอตสกี ผ่านสถานีวิทยุท้องถิ่น

ส่วนผู้นำบางประเทศ เช่น เนเธอร์แลนด์และสวีเดน ส่งปืนไปฝากที่สถานเอกอัครราชทูตตุรกี อิตาลีเก็บปืนไว้ที่ทำเนียบรัฐบาลร่วมกับของขวัญทางการทูตอื่นๆ ขณะที่ มาร์ก คาร์นีย์ นายกฯ แคนาดา นำปืนกลับประเทศ แต่ทิ้งกระสุนไว้ที่ตุรกีโดยไม่ได้อธิบายเหตุผล

อนึ่ง คาร์นีย์ยังเล่นมุกติดตลกว่า แคนาดาได้มอบ ‘น้ำเชื่อมเมเปิล’ ให้ตุรกี แต่ดูจะเทียบไม่ได้กับปืนที่แอร์โดอันมอบให้ พร้อมยืนยันว่า ปืนถูกทำให้ไม่สามารถใช้งานได้แล้ว และส่งมอบให้ตำรวจม้าแคนาดา (RCMP) โดยอาจนำไปจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์สงครามแห่งชาติในอนาคต

ทำไมตุรกีมอบปืนเป็นของขวัญให้ผู้นำชาติ NATO

ปัจจุบัน ทำเนียบประธานาธิบดีตุรกียังไม่ได้ออกมาชี้แจงเหตุผลของการเลือกของขวัญดังกล่าวอย่างเป็นทางการ แต่การเลือกมอบปืนให้ผู้นำ NATO ก็ถูกมองว่าไม่น่าจะเป็นเรื่องบังเอิญ เนื่องจากการประชุมครั้งนี้มีวาระสำคัญเกี่ยวกับการเพิ่มงบประมาณกลาโหมของชาติสมาชิก การเร่งพัฒนาอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ และการเสริมสร้างขีดความสามารถทางทหารของพันธมิตร ท่ามกลางสงครามและความไม่แน่นอนด้านความมั่นคงของโลก

ทั้งนี้ สื่อตุรกีอย่าง Turkiye Today วิเคราะห์ว่า การเลือกมอบปืน Gumusay เป็นของขวัญ สะท้อนความตั้งใจของแอร์โดอันที่จะใช้เวที NATO โปรโมตศักยภาพอุตสาหกรรมป้องกันประเทศของตุรกี ซึ่งสอดคล้องกับช่วงเวลาที่ประเทศกำลังพยายามยกระดับบทบาทภายใน NATO ทั้งในฐานะผู้ผลิตยุทโธปกรณ์และผู้ส่งออกอาวุธรายสำคัญของโลก

หากย้อนดูที่มา ปืน Gumusay ผลิตโดย MKE (Mechanical and Chemical Industry Corporation) รัฐวิสาหกิจด้านอุตสาหกรรมป้องกันประเทศของตุรกีในช่วงทศวรรษ 1990 ถือเป็นปืนรุ่นหายากในประวัติศาสตร์การผลิตอาวุธของประเทศ จนเป็นที่ต้องการของนักสะสมจำนวนมาก

แม้ตัวปืนจะผลิตขึ้นเมื่อราว 30 ปีก่อน แต่ประวัติของ MKE ย้อนกลับไปไกลกว่านั้นมาก โดยมีต้นกำเนิดจาก ‘โรงหล่อปืนใหญ่’ ที่สร้างขึ้นในช่วงปลายศตวรรษที่ 15 ในรัชสมัยของสุลต่านเมห์เหม็ดที่ 2 (Mehmed the Conqueror) หลังการพิชิตกรุงคอนสแตนติโนเปิล ก่อนจะได้รับการปรับโครงสร้างหลายครั้งจนกลายเป็นผู้ผลิตยุทโธปกรณ์หลักของตุรกีในปัจจุบัน

ปัจจุบัน MKE มีโรงงานมากกว่า 10 แห่ง และส่งออกผลิตภัณฑ์ไปยังกว่า 40 ประเทศ นอกจากการผลิตยุทโธปกรณ์แล้ว บริษัทยังเคยผลิตสินค้าเพื่อภาคพลเรือนหลายประเภท ไม่ว่าจะเป็น UĞUR 44 เครื่องบินเครื่องยนต์เดี่ยวลำแรกของตุรกี รวมถึงล้อรถไฟ แผ่นเหล็ก ผลิตภัณฑ์ทองเหลือง โรงรีดเหล็ก โรงหล่อเหล็ก มิเตอร์ไฟฟ้า และแบตเตอรี่สำหรับการทหาร

เว็บไซต์ของ MKE ยังระบุว่า บริษัทมีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานอุตสาหกรรมของตุรกี โดยมีส่วนสนับสนุนการก่อตั้งบริษัทชั้นนำของประเทศหลายแห่ง เช่น Türk Traktör, TÜMOSAN และ TOFAŞ

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวยังสอดคล้องกับความพยายามของตุรกีในการยกระดับบทบาทของตนภายใน NATO ผ่านศักยภาพด้านการทหารและอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ โดยพล.ท. เคมาล ตูราน หัวหน้าคณะผู้แทนทหารตุรกีประจำ NATO ให้สัมภาษณ์กับ Defence Turkey ว่า ตุรกีเป็นหนึ่งในประเทศสมาชิกที่ลงทุนเสริมสร้างฐานอุตสาหกรรมป้องกันประเทศอย่างต่อเนื่อง

นอกจากนี้ ตุรกียังขยายบทบาทด้านเทคโนโลยี การพัฒนาขีดความสามารถทางทหาร และการส่งออกยุทโธปกรณ์ไปยังประเทศพันธมิตรหลายแห่ง เช่น ส่งเรือรบให้โปรตุเกสและโรมาเนีย โดรน Bayraktar TB2 ให้โปแลนด์และโครเอเชีย รวมถึงเครื่องบินฝึก HÜRJET ให้สเปน

พล.ท. ตูรานยังย้ำว่า ตุรกีไม่ได้มองอุตสาหกรรมป้องกันประเทศเป็นเพียงเครื่องมือด้านความมั่นคงภายในประเทศ แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของการเพิ่มขีดความสามารถโดยรวมของ NATO โดยเฉพาะในช่วงที่สหรัฐฯ มีแนวโน้มหันไปให้ความสำคัญกับภูมิภาคอินโด-แปซิฟิกมากขึ้น และชาติพันธมิตรอื่นๆ ต้องเข้ามารับภาระด้านความมั่นคงเพิ่มขึ้น

ปัจจุบัน ตุรกีเป็นผู้ส่งออกอาวุธปืนขนาดเล็กอันดับ 3 ของโลก ในช่วงปี 2019-2024 รองจากสหรัฐฯ และอิตาลี ตามข้อมูลของ Small Arms Survey

Fun Fact เจ้าภาพ NATO ที่ผ่านมา มอบอะไรบ้าง

NATO Summit 2014 ที่เวลส์ ประเทศเจ้าภาพอย่างสหราชอาณาจักร มอบ ตะกร้าของขวัญให้ผู้นำและแขกราว 70 คน ภายในประกอบด้วยลูกรักบี้ วิสกี้เวลส์ และที่รองแก้วจากหินชนวน เพื่อโปรโมตอัตลักษณ์และสินค้าท้องถิ่นของเวลส์

NATO Summit 2023 ที่วิลนีอุส ประเทศลิทัวเนีย ในฐานะเจ้าภาพ ได้มอบ ‘หนังสือ’ ที่ผ่านการออกแบบเป็นพิเศษ ประกอบด้วยภาพวาดต้นฉบับของ เรย์ บาร์ตกุส (Ray Bartkus) ศิลปินชาวลิทัวเนีย-อเมริกัน และบทความของ อาร์นาส อาลิเชาสคัส (Arnas Ališauskas) นักกวี เพื่อบอกเล่าอัตลักษณ์และวัฒนธรรมท้องถิ่น

ภาพ: Lithuanian President’s Office / Reuters

อ้างอิง: