โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกากำหนดจัดการประชุมนัดแรกของ ‘คณะกรรมการแห่งสันติภาพ’ (Board of Peace) ที่กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ในวันนี้ (19 กุมภาพันธ์) ตามเวลาท้องถิ่น ท่ามกลางเสียงวิพากษ์วิจารณ์เรื่องความโปร่งใสและเป้าหมายทางการเมือง
วัตถุประสงค์หลักคือการระดมทุนเพื่อฟื้นฟูฉนวนกาซา ซึ่งทรัมป์อ้างผ่านโซเชียลมีเดียว่า ขณะนี้มีประเทศต่างๆ ให้คำมั่นสัญญาจะบริจาคเงินกว่า 5,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และการหารือเกี่ยวกับ ‘กองกำลังรักษาเสถียรภาพระหว่างประเทศ’ (International Stabilization Force: ISF)
ทรัมป์ได้พยายามขยายขอบเขตของคณะกรรมการนี้ให้ครอบคลุมถึงการแก้ไขความขัดแย้งทั่วโลก ไม่ใช่เพียงแค่มุ่งเน้นไปที่กาซา โดยตั้งเป้าสู่การสร้าง ‘สันติภาพโลก’ (WORLD PEACE!)
ทำไมหลายประเทศ ‘ไม่เข้าร่วม’ บอร์ดสันติภาพทรัมป์ และการประชุมครั้งนี้
การประชุมนัดแรกนี้มีกำหนดจัดขึ้น ท่ามกลางเสียง ‘ปฏิเสธที่จะเข้าร่วม’ ของพันธมิตรหลักในยุโรป เช่น สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส และเยอรมนี รวมถึง อัวร์ซูลา ฟอน แดร์ ไลเอิน ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป (EC) และสมเด็จพระสันตะปาปาลีโอที่ 14 ก็ปฏิเสธที่จะเข้าร่วมเป็นสมาชิกบอร์ดสันติภาพนี้
หลายประเทศมองว่า บอร์ดสันติภาพนี้ พยายามจะแย่งชิงอำนาจจากองค์การระหว่างประเทศที่มีอยู่เดิม โดยเฉพาะสหประชาชาติ (UN) ซึ่งถือเป็นการทำลายระเบียบโลกแบบพหุภาคี (Multilateralism) โดยโป๊ปลีโอที่ 14 ประมุขแห่งนครรัฐวาติกันปฏิเสธคำเชิญ พร้อมระบุชัดเจนว่า วิกฤตการณ์ระดับนานาชาติ ควรได้รับการจัดการโดย UN เป็นหลัก ไม่ใช่องค์กรที่ตั้งขึ้นมาเฉพาะกิจเช่นนี้
นอกจากนี้ หลายประเทศยังกังวลเรื่องความโปร่งใสและวาระทางการเมืองของทรัมป์ เนื่องจากที่มาของเงินทุนที่คลุมเครือ และมองว่านี่เป็น ‘วาระจักรวรรดินิยม’ (Imperial Agenda) ของทรัมป์ โดยทรัมป์ตั้งเป้าจะเป็น ‘ประธานคณะกรรมการ’ นี้ต่อไป ‘ตลอดชีพ’ อย่างไม่มีกำหนด แม้จะหมดวาระประธานาธิบดีสหรัฐฯ ไปแล้วก็ตาม ซึ่งทำให้ชาติตะวันตกรู้สึกไม่สบายใจที่จะเข้าร่วม
นักวิเคราะห์จำนวนหนึ่งมองว่า คณะกรรมการนี้เป็นเพียงวิธีที่ทรัมป์ใช้สร้างภาพให้ดูเหมือนว่า ‘มีความคืบหน้า’ (Quick Wins) ทั้งที่ในความเป็นจริงการเจรจาทางการทูตยังไม่มีความคืบหน้าอย่างแท้จริง
และถึงแม้จะมีการประกาศแผนฟื้นฟูแล้ว แต่สถานการณ์จริงในกาซายังคงวิกฤต ความช่วยเหลือเข้าไปผู้คนในกาซาได้น้อยมาก และแผน 100 วันของจาเร็ด คูชเนอร์ก็หยุดชะงัก กลุ่มเทคโนแครตที่ตั้งขึ้นเพื่อบริหารกาซา (NCAG) ยังติดอยู่ที่กรุงไคโร ประเทศอียิปต์ และไม่สามารถเข้ากาซาได้ เนื่องจากขาดความชัดเจนเรื่องงบประมาณและขอบเขตอำนาจหน้าที่
อีกทั้งการเชิญผู้นำประเทศที่ศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) ต้องการตัวในข้อหาอาชญากรรมสงคราม เช่น วลาดิเมียร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย และเบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีอิสราเอล เข้าร่วมเป็นสมาชิกบอร์ดสันติภาพก็ทำให้หลายประเทศ โดยเฉพาะยุโรป แสดงความกังวล แม้ผู้นำทั้งสองประเทศจะตอบรับเข้าร่วมหรือไม่ก็ตาม
ใครเข้าร่วม ไม่เข้าร่วมบ้าง
กลุ่มประเทศส่วนใหญ่ที่ตอบรับเข้าร่วมเป็นสมาชิก เป็นประเทศในแถบตะวันออกกลาง เอเชีย และยุโรปตะวันออก ที่มองเรื่องผลประโยชน์ทางปฏิบัติ หรือมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับทรัมป์ เช่น ซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) กาตาร์ ตุรกี จอร์แดน อียิปต์ บาห์เรน โมร็อกโก และคูเวต
ขณะที่ อิสราเอลเข้าร่วม แต่เนทันยาฮู เลือกที่จะไม่เดินทางมาประชุมด้วยตนเอง พร้อมส่ง กิเดียน ซาร์รัฐมนตรีต่างประเทศอิสราเอลเข้าร่วมแทน
ประเทศในอาเซียนอย่างอินโดนีเซีย เวียดนาม และกัมพูชา ต่างเข้าร่วมเป็นสมาชิกบอร์ดสันติภาพทรัมป์เรียบร้อยแล้ว และคาดว่าจะเข้าร่วมการประชุมนัดแรกนี้ด้วย โดยเฉพาะอินโดนีเซียที่เสนอส่งทหาร 8,000 นายเข้าร่วมกองกำลังรักษาเสถียรภาพของบอร์ดสันติภาพนี้ ส่วนประเทศไทย หนึ่งในประเทศที่ได้รับจดหมายเชิญให้เข้าร่วมเป็นสมาชิก ยังไม่ได้ตอบรับหรือแสดงจุดยืนใดๆ ต่อประเด็นนี้อย่างเป็นทางการ
ด้านกลุ่มประเทศที่เข้าร่วมการประชุมครั้งนี้ในฐานะ ‘ผู้สังเกตการณ์’ (Observers) แม้จะไม่ได้เป็นสมาชิกเต็มตัว เช่น สหภาพยุโรป (EU) ดูบราฟกา ชูอิตซา กรรมาธิการยุโรปด้านเมดิเตอร์เรเนียน เป็นผู้สังเกตการณ์ ขณะที่ อิตาลี ไซปรัส และกรีซ ส่งผู้แทนเข้าร่วม ส่วน นิกูชอร์ ดัน ประธานาธิบดีโรมาเนีย เข้าร่วมด้วยตนเองในฐานะผู้สังเกตการณ์
แฟ้มภาพ: Jonathan Ernst / Reuters
อ้างอิง:
