รัสเซียกลับมาเข้าร่วม ยุโรปต้าน สื่อถูกกีดกัน เกิดอะไรขึ้นในการประชุมรัฐมนตรีคลัง G20?

รัฐบาลสหรัฐอเมริกาเปิดทางให้รัสเซียกลับเข้าร่วมการประชุมรัฐมนตรีคลังและผู้ว่าการธนาคารกลางกลุ่ม G20 ด้วยตนเอง นับเป็นครั้งแรกตั้งแต่รัสเซียบุกยูเครนในปี 2022 สะท้อนความพยายามของสหรัฐฯ ที่เริ่มกลับมาเปิดช่องทางหารือระดับสูงกับมอสโกอีกครั้ง ท่ามกลางความไม่พอใจจากชาติยุโรปที่ยังต้องการกดดันและโดดเดี่ยวรัสเซีย ตราบใดที่สงครามยูเครนยังดำเนินอยู่

ประเด็นสำคัญ

รัสเซียปรากฏตัว แต่ยูเครนไม่มา
ยุโรปต้าน หวั่นรัสเซียกลับสู่ภาวะปกติ
สหรัฐฯ ถูกวิจารณ์ หลังจำกัดสื่อเข้าถึงการประชุม

รัสเซียปรากฏตัว แต่ยูเครนไม่มา

เมื่อคืนนี้ (31 สิงหาคม) อันตอน ซิลูอานอฟ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรัสเซีย เดินทางเข้าร่วมการประชุม G20 ณ เมืองแอชวิลล์ รัฐนอร์ทแคโรไลนา พร้อมผู้แทนจากธนาคารกลางรัสเซีย โดยเหตุการณ์ครั้งนี้สร้างความประหลาดใจให้กับรัฐมนตรีและเจ้าหน้าที่จากหลายประเทศ หลังทางการสหรัฐฯ ในฐานะเจ้าภาพการประชุมไม่ได้ประกาศล่วงหน้าว่า มอสโกจะเข้าร่วม

เบื้องต้น มีรายงานว่า รัฐบาลของโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ เป็นฝ่ายเชิญซิลูอานอฟให้เดินทางมาร่วมการประชุมด้วยตนเอง แต่ไม่มีการเปิดเผยเรื่องดังกล่าวก่อนเริ่มการประชุม โดยเจ้าหน้าที่กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ชี้แจงภายหลังว่า รัสเซียยังคงเป็นสมาชิก G20 และสหรัฐฯ เห็นว่า การรักษาช่องทางพูดคุยระหว่างกันยังมีความสำคัญ แม้จะอยู่ในช่วงที่เกิดความขัดแย้ง

นอกจากเข้าร่วมการประชุมแล้ว ซิลูอานอฟยังหารือนอกรอบกับ สก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐฯ โดยฝ่ายสหรัฐฯ ระบุว่า ทั้งสองพูดคุยเกี่ยวกับแผนสันติภาพยูเครนของทรัมป์และการเติบโตทางเศรษฐกิจ ขณะที่กระทรวงการคลังรัสเซียระบุว่า การหารือครอบคลุมประเด็นความร่วมมือทางการเงินระหว่างสองประเทศ รวมถึงการทำงานร่วมกันภายใต้กรอบ G20

อีกประเด็นที่น่าจับตาคือ ยูเครนไม่มีผู้แทนเดินทางมาเข้าร่วมการประชุมที่แอชวิลล์ด้วยตนเอง ขณะที่ เซอร์ฮี มาร์เชนโก รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังยูเครน มีกำหนดเข้าร่วมผ่านระบบวิดีโอในการประชุมรัฐมนตรีคลัง G7 ซึ่งฝรั่งเศสจัดขึ้นนอกรอบการประชุม G20

อย่างไรก็ดี มีคำอธิบาย ยูเครนไม่ได้เป็นสมาชิก G20 ต่างจากรัสเซียที่ยังคงมีสถานะเป็นสมาชิกของกลุ่ม ส่วนประเทศที่ไม่ใช่สมาชิกจะได้เข้าร่วมการประชุมหรือไม่ ขึ้นอยู่กับคำเชิญของประเทศเจ้าภาพในแต่ละปี

ยุโรปต้าน หวั่นรัสเซียกลับสู่ภาวะปกติ

การเปิดทางให้รัสเซียกลับเข้าร่วมการประชุมสร้างความไม่พอใจในหมู่ชาติยุโรป โดยเฉพาะเยอรมนี ซึ่งมองว่า การต้อนรับรัฐมนตรีคลังรัสเซียเหมือนผู้เข้าร่วมทั่วไป อาจส่งสัญญาณว่า รัสเซียกำลังได้รับการยอมรับให้กลับเข้าสู่เวทีระหว่างประเทศตามปกติ ทั้งที่สงครามยูเครนยังดำเนินอยู่

ลาร์ส คลิงไบล์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเยอรมนี เปิดเผยว่า ยุโรปกำลังเตรียมมาตรการคว่ำบาตรรัสเซียชุดใหม่ และต้องการความร่วมมืออย่างใกล้ชิดจากสหรัฐฯ พร้อมตั้งคำถามว่า การต้อนรับซิลูอานอฟในการประชุมครั้งนี้อาจสะท้อนว่า วอชิงตันกำลังผ่อนคลายท่าทีต่อมอสโกหรือไม่

“การต้อนรับรัฐมนตรีคลังรัสเซีย ส่งสัญญาณที่ผมมองว่าน่ากังวล” คลิงไบล์กล่าว พร้อมระบุว่า เขาต้องการเห็นจุดยืนที่ชัดเจนกว่านี้จากสหรัฐฯ ว่า ซิลูอานอฟไม่ควรถูกต้อนรับเหมือน ‘แขกตามปกติ’

อย่างไรก็ตาม คลิงไบล์ยอมรับว่า การมีช่องทางพูดคุยกับรัสเซียยังมีประโยชน์ เพราะเปิดโอกาสให้ชาติยุโรปส่งสารโดยตรงถึงมอสโก แต่ย้ำว่า การพูดคุยไม่ควรถูกตีความว่า ความสัมพันธ์กับรัสเซียกำลังกลับเข้าสู่ภาวะปกติ

ความไม่พอใจของยุโรปยังปรากฏให้เห็นในการถ่ายภาพหมู่ หรือธรรมเนียมของการประชุมรัฐมนตรีคลัง G20 โดยคลิงไบล์เปิดเผยว่า ผู้แทนจากยุโรปเห็นตรงกันว่า จะไม่ร่วมถ่ายภาพหากซิลูอานอฟอยู่ในภาพด้วย และได้แจ้งจุดยืนดังกล่าวต่อสหรัฐฯ ในฐานะเจ้าภาพ ซึ่งในท้ายที่สุด มีการถ่ายภาพหมู่โดยไม่มีรัฐมนตรีคลังรัสเซียร่วมอยู่ด้วย

สหรัฐฯ ถูกวิจารณ์ หลังจำกัดสื่อเข้าถึงการประชุม

นอกจากข้อถกเถียงเรื่องการกลับมาของรัสเซียแล้ว การประชุม G20 ครั้งนี้ยังถูกวิจารณ์จากกรณีที่กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ปฏิเสธออกบัตรสื่อให้กับผู้สื่อข่าวบางราย โดยมีทั้งทีมข่าวจาก Bloomberg News รวมถึงผู้สื่อข่าวบางคนของ The New York Times และ The Wall Street Journal

ท่าทีดังกล่าวสร้างความไม่พอใจให้กับฝ่ายยุโรป โดยคลิงไบล์ระบุว่า สื่อมีสิทธิรายงานการประชุม G20 อย่างเปิดเผยและเสรี พร้อมมองว่า การกีดกันนักข่าวหรือสำนักข่าวออกจากการประชุมเป็นเรื่องที่ยอมรับไม่ได้

อย่างไรก็ตาม กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ชี้แจงว่า มีสื่อมากกว่า 300 คนได้รับอนุญาตให้รายงานข่าวการประชุมครั้งนี้ ขณะที่ผู้สื่อข่าวของ The New York Times อีกรายหนึ่งได้รับบัตรเข้าร่วม พร้อมย้ำว่า การได้รับสิทธิเข้าถึงการประชุมมาพร้อมกับความรับผิดชอบในการรายงานข้อมูลอย่างถูกต้องตามมาตรฐานวิชาชีพสื่อ

ภาพ: Sam Wolfe / Reuters

อ้างอิง: