ผลการศึกษาล่าสุดที่เพิ่งตีพิมพ์ในวารสารของสมาคมแพทย์โรคหัวใจอเมริกัน (Journal of the American Heart Association) เมื่อวันพุธ (28 พ.ย.) ที่ผ่านมา ได้เปิดเผยข้อเท็จจริงที่น่ากังวลสำหรับชาว ‘Night Owls’ หรือมนุษย์ค้างคาวที่ชอบนอนดึกตื่นสายตามธรรมชาติ โดยระบุว่ากลุ่มคนเหล่านี้มีความเสี่ยงที่จะเผชิญกับโรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงโรคหลอดเลือดสมองสูงกว่าคนทั่วไปอย่างมีนัยสำคัญ
งานวิจัยชิ้นนี้ถือเป็นการศึกษาขนาดใหญ่ โดยทีมวิจัยได้ทำการวิเคราะห์ข้อมูลจากการสำรวจและข้อมูลทางชีวภาพของผู้ใหญ่ชาวอังกฤษกว่า 320,000 คน ที่เข้าร่วมในโครงการ UK Biobank ซึ่งเป็นฐานข้อมูลการวิจัยที่ครอบคลุม โดยผู้เข้าร่วมมีอายุเฉลี่ย 57 ปี (ช่วงอายุระหว่าง 39 ถึง 74 ปี)
ทีมวิจัยให้ผู้เข้าร่วมระบุพฤติกรรมการนอนของตนเองว่าเป็นประเภท ตื่นเช้าแน่นอน, นอนดึกแน่นอน หรือ อยู่กึ่งกลางระหว่างทั้งสอง ซึ่งผลปรากฏว่าคนส่วนใหญ่กว่า 67% จัดอยู่ในกลุ่มกึ่งกลาง ในขณะที่มีเพียง 24% ที่เป็นคนตื่นเช้า และ 8% ที่ระบุตัวตนชัดเจนว่าเป็นคนนอนดึก
ในการประเมินสุขภาพหัวใจ ทีมวิจัยใช้เกณฑ์ ‘Life’s Essential 8’ (LE8) ของสมาคมแพทย์โรคหัวใจอเมริกัน ซึ่งครอบคลุม 8 ปัจจัยชี้วัดความชราทางชีวภาพ ได้แก่ พฤติกรรมสุขภาพ 4 ด้าน (คุณภาพอาหาร, กิจกรรมทางกาย, ระยะเวลาการนอนหลับ และการสัมผัสกับนิโคติน) และปัจจัยสุขภาพร่างกาย 4 ด้าน (ความดันโลหิต, ดัชนีมวลกาย, ระดับน้ำตาลในเลือด และระดับไขมันในเลือด)
ผลลัพธ์ที่ได้จากการติดตามผลนานกว่า 14 ปี พบว่าคนที่เป็นประเภทนอนดึกมีความเสี่ยงที่จะมีสุขภาพหัวใจโดยรวมย่ำแย่กว่ากลุ่มคนที่มีพฤติกรรมแบบกึ่งกลางถึง 79% ในขณะที่คนตื่นเช้ากลับมีแต้มต่อทางสุขภาพที่ดีกว่า โดยมีความเสี่ยงที่จะสุขภาพแย่ต่ำกว่ากลุ่มกึ่งกลางประมาณ 5%
ตัวเลขที่น่าตกใจที่สุดคือ คนนอนดึกมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะหัวใจวายและโรคหลอดเลือดสมองสูงขึ้นถึง 16% เมื่อเทียบกับคนกลุ่มกึ่งกลาง อย่างไรก็ตาม ดร. ชาดี อะโบฮาเชม (Shady Abohashem) หัวหน้าการทดลองภาพถ่ายทางหัวใจจากโรงพยาบาล Massachusetts General กล่าวปลอบใจว่า “การเป็นคนนอนดึก ไม่ได้หมายความว่าคุณจะต้องจบลงด้วยการป่วยเป็นโรคหัวใจเสมอไป” เพราะความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นนี้ไม่ได้เกิดจากการนอนดึกเพียงอย่างเดียว แต่ประมาณ 75% ของความเสี่ยงนั้นอธิบายได้ด้วยปัจจัยอื่นๆ ที่ควบคุมได้
ปัจจัยตัวร้ายที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพหัวใจของคนนอนดึกมากที่สุดคือ ‘การใช้นิโคติน’ หรือการสูบบุหรี่ ซึ่งอธิบายความเชื่อมโยงระหว่างการนอนดึกกับโรคหัวใจได้สูงถึง 34% รองลงมาคือระยะเวลาการนอนหลับที่ไม่เพียงพอ (14%) ระดับน้ำตาลในเลือดสูง (12%) รวมถึงปัญหาน้ำหนักตัวและพฤติกรรมการกินอาหาร (อย่างละประมาณ 11%)
ดร. คริสเตน นัตสัน (Kristen Knutson) ผู้เชี่ยวชาญด้านการนอนหลับและนาฬิกาชีวิต อธิบายปรากฏการณ์นี้ว่า “การเป็นคนนอนดึกไม่ใช่ปัญหาในตัวมันเอง แต่ผมคิดว่าการเป็นคนนอนดึกที่พยายามใช้ชีวิตในโลกของคนตื่นเช้า ทำให้เกิดความขัดแย้งระหว่างนาฬิกาชีวิตภายในกับนาฬิกาทางสังคม” ความขัดแย้งนี้เองที่นำไปสู่พฤติกรรมทำลายสุขภาพ เช่น การกินดึก หรือการพักผ่อนไม่เพียงพอ
นอกจากนี้ งานวิจัยยังเจาะลึกไปถึงความแตกต่างระหว่างเพศ และพบว่า ‘ผู้หญิง’ ได้รับผลกระทบทางพฤติกรรมจากการนอนดึกมากกว่าผู้ชายอย่างชัดเจน โดยผู้หญิงที่นอนดึกมีแนวโน้มที่จะมีคะแนนสุขภาพหัวใจต่ำกว่าเกณฑ์ถึง 96% เมื่อเทียบกับผู้ชายที่อยู่ที่ 67%
ดร. โซเนีย โทลานี (Sonia Tolani) แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านหัวใจ ให้ความเห็นว่าความเครียดอาจเป็นตัวแปรสำคัญ “ผู้หญิงต้องแบกรับความเครียดสะสมมากกว่า เพราะแม้ธรรมชาติของพวกเธอจะชอบนอนดึก แต่ภาระหน้าที่ในการดูแลครอบครัวมักบีบบังคับให้พวกเธอต้องตื่นเช้าอยู่ดี” ทำให้ร่างกายไม่ได้พักผ่อนตามนาฬิกาชีวิตที่ควรจะเป็น
แล้วคนนอนดึกควรปรับตัวอย่างไร? ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่าไม่จำเป็นต้องฝืนธรรมชาติเปลี่ยนตัวเองให้กลายเป็นคนตื่นเช้า แต่ควรตั้งเป้าเป็น ‘นกฮูกที่ยืดหยุ่น’ (Flexible Owl) โดยโฟกัสไปที่การปรับเปลี่ยนปัจจัยเสี่ยงที่ควบคุมได้แทน
ดร. ฟิลลิส ซี (Phyllis Zee) ผู้อำนวยการศูนย์เวชศาสตร์การนอนหลับ แนะนำเทคนิคง่ายๆ ว่า “แม้แต่คนนอนดึก ก็ควรหยุดกินอาหารตอน 2 ทุ่ม หรืออย่างน้อย 3 ชั่วโมงก่อนเข้านอน” และที่สำคัญคือการจัดการกับแสงสว่าง ทุกคนควรได้รับ ‘แสงแดดธรรมชาติ’ ในช่วงเช้าเพื่อกระตุ้นให้ร่างกายตื่นตัว และลดแสงไฟลงให้สลัวในช่วง 2-3 ชั่วโมงก่อนนอน เพื่อให้ฮอร์โมนเมลาโทนินทำงานได้ตามปกติ
ดร. มาฮา อัลลัตตาร์ (Maha Alattar) แพทย์ผู้อำนวยการศูนย์การนอนหลับ VCU Health กล่าวทิ้งท้ายไว้อย่างน่าสนใจว่า สังคมมักตีตราคนนอนดึกว่าเป็นคนขี้เกียจ ซึ่งนั่นไม่ยุติธรรมเลย “พวกเขาไม่ได้ขี้เกียจ เพียงแค่จังหวะชีวิตของพวกเขาไม่ตรงกับคนส่วนใหญ่เท่านั้น”
ดังนั้นทางออกที่ดีที่สุดคือการปรับไลฟ์สไตล์เล็กๆ น้อยๆ เช่น การเดินออกกำลังกายวันละ 10 นาที การลดเค็ม หรือการเลิกสูบบุหรี่ สิ่งเหล่านี้คือเกราะป้องกันโรคหัวใจที่ดีที่สุด ไม่ว่าคุณจะเข้านอนกี่โมงก็ตาม
ภาพ : DimaBerlin / Shutterstock
อ้างอิง:
- https://www.nbcnews.com/health/heart-health/people-stay-late-may-worse-heart-health-depending-body-clock-rcna256229
- https://abcnews.go.com/Health/night-owl-lifestyle-bring-higher-risk-heart-disease/story?id=129595210
- https://edition.cnn.com/2026/01/29/health/heart-disease-risk-staying-up-late-wellness
