วันนี้ (29 สิงหาคม) ที่ โรงเรียนภาษาจีนเล่าฟู อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมด้วย ปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ลงพื้นที่ติดตามความคืบหน้าโครงการเลิกเผา เป๋าตุง (PMUC Zero Burn to Earn) ซึ่งเป็นนโยบายขับเคลื่อนการแก้ปัญหาฝุ่น PM2.5 โดยเปลี่ยนเศษวัสดุทางการเกษตรจากภาระมลพิษให้กลายเป็นวัตถุดิบสร้างรายได้
ศ.ดร.ยศชนัน เปิดเผยถึงยุทธศาสตร์การทำงานว่า การแก้ปัญหา PM2.5 ต้องมุ่งไปที่ต้นเหตุ ซึ่งแต่ละพื้นที่มีบริบทที่แตกต่างกัน แม้ในช่วงเดือนสิงหาคมคุณภาพอากาศของภาคเหนือจะยังอยู่ในเกณฑ์ดี แต่ภาครัฐจำเป็นต้องเริ่มลงมือปฏิบัติการตั้งแต่เดือนสิงหาคมถึงตุลาคม เพื่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์ทันช่วงวิกฤตฝุ่นในเดือนธันวาคม
“เราเน้นให้ประชาชนเห็นว่า การเลิกเผาสามารถสร้างรายได้ได้จริง หากพื้นที่นำร่องทดลองแล้วได้ผล ประชาชนและพื้นที่อื่นๆ ก็พร้อมจะร่วมมือขยายผลออกไปทั้งประเทศ” รองนายกรัฐมนตรีกล่าว
การลงพื้นที่ครั้งนี้ถือเป็นการต่อยอดจากโครงการริเริ่มที่จังหวัดเชียงใหม่เมื่อ 2 เดือนก่อน โดยนำมาปรับใช้ตามบริบทของจังหวัดเชียงราย เพื่อยกระดับให้เป็น ‘โมเดลต้นแบบ’ ก่อนขยายความร่วมมือสู่พื้นที่อื่นทั่วภาคเหนือ
ล่าสุด กระทรวง อว. ได้บูรณาการความร่วมมือกับ 5 บริษัทเอกชนชั้นนำ ได้แก่ บมจ.พรีไซซ คอร์ปอเรชั่น, บจก.สหโคเจน กรีน, บจก.กรีน ลีฟ พาวเวอร์, บจก.อีพีซี พลังงานยั่งยืน และ บจก.สยามวัฒนา
โดยได้ลงนามข้อตกลงรับซื้อเศษวัสดุทางการเกษตรปริมาณ 40,000 ตัน มูลค่ากว่า 30 ล้านบาทต่อปี เพื่อนำไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่ม อาทิ:
- พลังงานชีวมวลอัดเม็ด
- เยื่อเชิงกล (CTMP) สำหรับบรรจุภัณฑ์
- ไบโอชาร์ (Biochar)
- ฉนวนเส้นใย
สำหรับผลสัมฤทธิ์ของโครงการ PMUC Zero Burn to Earn: เลิกเผา เป๋าตุง จากการดำเนินงาน 8 เส้นทางนำร่องในช่วง 4 เดือนแรก สามารถดึงเศษวัสดุคืนสู่ระบบได้ถึง 330,000 กิโลกรัม และช่วยลดการเกิดฝุ่น PM2.5 ได้ 270 กิโลกรัม
ทั้งนี้ ภาครัฐได้ตั้งเป้าหมายขยายผลให้ครอบคลุมพื้นที่ภาคเหนือภายใน 5 ปี (พ.ศ. 2569-2574) โดยมีเป้าหมายสำคัญ
- นำเศษวัสดุทางการเกษตรเข้าสู่ระบบรวม 200,000 ตัน
- สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจจากการแปรรูปกว่า 3,000 ล้านบาท
- ลดการเกิดฝุ่น PM2.5 สะสมในพื้นที่ได้อย่างยั่งยืนถึง 1.6 ล้านกิโลกรัม
