วันนี้ (21 พฤศจิกายน) ที่ทำเนียบรัฐบาล อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นประธานการประชุมกองบัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ (บกปภ.ช.) เพื่อติดตามและแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำภาคเหนือ โดยเฉพาะสารหนูที่พบในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และแม่น้ำรวก พร้อมสั่งบูรณาการหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งตรวจสอบและแก้ปัญหาทั้งระบบ ตั้งแต่การเจรจาระดับประเทศเพื่อลดผลกระทบข้ามพรมแดน ไปจนถึงการฟื้นฟูแหล่งน้ำและเยียวยาประชาชน
- นายกฯ เผยจีนพร้อมช่วยไทยแก้ปัญหามลพิษข้ามแดน
อนุทินกล่าวว่า ภายหลังการประชุมเขตเศรษฐกิจเอเปคที่จีน ตนพร้อมด้วย ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม, สีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ และ พัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ได้หารือกับประธานาธิบดี สีจิ้นผิง ถึงปัญหามลพิษทางน้ำข้ามพรมแดน
อนุทินเปิดเผยว่า จีนรับทราบปัญหาและยืนยันไม่สนับสนุนกิจกรรมที่ทำลายสิ่งแวดล้อม โดยพร้อมให้ความร่วมมือทางเทคนิคกับไทยเพื่อตรวจสอบและแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำ ซึ่งไทยเตรียมนำประเด็นนี้หารือต่อในการประชุมความร่วมมือลุ่มแม่น้ำโขง-ล้านช้าง และเวที ACMECS เพื่อแสวงหาความร่วมมือในภูมิภาค
ทั้งนี้ อนุทินได้มอบหมายให้ยศชนันเป็นหัวหน้าทีมกำกับดูแลการแก้ปัญหา พร้อมสั่งการให้หน่วยงานต่างๆ บูรณาการการทำงานร่วมกัน รวมถึงให้กระทรวงการคลังและศุลกากรดูแลการนำเข้า-ส่งออกสารผสมที่อาจเกี่ยวข้องกับมลพิษ และยังมีการหารือเพื่อควบคุมขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่อาจปนเปื้อนในช่วงน้ำท่วมด้วย
- สั่งคุมเข้มมลพิษทางน้ำ-เกษตร พร้อมจัดหาแหล่งน้ำสะอาด
สำหรับการรับมือสถานการณ์ นายกรัฐมนตรีได้สั่งการ 8 มาตรการ ดังนี้
- ผู้ว่าราชการจังหวัดบูรณาการตรวจสอบและปราบปรามการลักลอบนำเข้า-ขนส่งวัตถุอันตรายและสารเคมีที่ปนเปื้อนแหล่งน้ำ
- กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) เป็นหน่วยงานหลักกำหนดมาตรฐานตรวจสอบสารปนเปื้อนและจัดทำแผนที่พื้นที่เสี่ยง
- กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (กษ.) ตรวจสอบสารปนเปื้อนในผลผลิตทางการเกษตรและจัดทำแผนที่พื้นที่เสี่ยง
- กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ตรวจสุขภาพประชาชนในพื้นที่เสี่ยงและให้คำแนะนำ
- มท., ทส. และ กษ. ร่วมจัดหาแหล่งน้ำสะอาดทดแทน เช่น แจกจ่ายน้ำหรือใช้รถผลิตน้ำดื่ม
- กษ. และกระทรวงพาณิชย์ กำหนดมาตรการในพื้นที่พบการปนเปื้อน เช่น งดทำเกษตร ฟื้นฟูพื้นที่ และช่วยเหลือเกษตรกร
- กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) และกรมประชาสัมพันธ์ รวบรวมข้อมูลสถานการณ์และผลกระทบ เพื่อรายงานอย่างต่อเนื่อง
- กระทรวงการต่างประเทศ และ ทส. ใช้กลไกระหว่างประเทศติดตามแหล่งกำเนิดและป้องกันปัญหามลพิษข้ามพรมแดน
นอกจากนี้ นายกรัฐมนตรียังกำชับให้จังหวัดภาคเหนือเตรียมรับมือฝุ่น PM2.5 โดยบังคับใช้กฎหมายอย่างเด็ดขาดกับการเผาในที่โล่ง และให้กระทรวงมหาดไทยเตรียมรับมืออุทกภัยในภาคใต้ โดยให้หน่วยงานสาธารณสุขเตรียมความพร้อมของโรงพยาบาล
- เตรียมประกาศเขตควบคุมมลพิษ 2 ธ.ค. พร้อมห้ามส่งออกสารเคมีตั้งต้น
ด้านยศชนัน เปิดเผยว่า รัฐบาลมุ่งแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ โดยในวันที่ 24-26 พฤศจิกายนนี้ จะมีการประชุมคณะทำงานจากเมียนมาและจีนที่ประเทศไทยเพื่อหารือการแก้ปัญหาอย่างเบ็ดเสร็จ พร้อมระบุว่ารัฐบาลเตรียมใช้กลไกสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ห้ามส่งออกและนำผ่านสารเคมีตั้งต้นที่ใช้ในการสกัดแร่แรร์เอิร์ธ (Rare Earth) ไปยังเมียนมาและประเทศที่เกี่ยวข้อง โดยกระทรวงอุตสาหกรรมและกระทรวงพาณิชย์จะพิจารณาระเบียบเพื่อไม่ให้กระทบต่อภาคเศรษฐกิจอื่น
ยศชนันกล่าวอีกว่า กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเตรียมประกาศเขตควบคุมมลพิษในวันที่ 2 ธันวาคม เพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่ประชาชน และจะเริ่มฟื้นฟูแหล่งน้ำในเขต Sandbox โดยนำร่องเพิ่มระบบกรองสารหนูในฝายที่มีอยู่เดิม
สำหรับการดูแลพืชผลการเกษตรและแหล่งน้ำ ยศชนันยืนยันว่ามีการตรวจสอบเชิงรุกอย่างต่อเนื่องและยังไม่พบการปนเปื้อนที่น่าวิตก หากพบจะเร่งช่วยเหลือเกษตรกรทันที พร้อมจัดทำแผนที่แบ่งโซน (Agri Map) ภายในกลางเดือนธันวาคม เพื่อความชัดเจนในการบริหารจัดการพื้นที่
- เจเศรษฐ์สั่งสกัดสารเคมีไปเพื่อนบ้าน จี้ประปาหมู่บ้านงดใช้น้ำหากพบเสี่ยง
ขณะที่ เจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย กล่าวว่า ขณะนี้กระทรวงพาณิชย์มีข้อมูลบริษัทที่ส่งออกสารตั้งต้นไปยังประเทศเพื่อนบ้านแล้ว หากพบว่าก่อให้เกิดมลพิษข้ามพรมแดน รัฐบาลจะสั่งระงับการส่งออกทันที ซึ่งถือเป็นมาตรการกดดันก่อนเข้าสู่กระบวนการเจรจา
ในส่วนของน้ำประปา เจเศรษฐ์ยืนยันว่าน้ำประปาส่วนภูมิภาคมีการตรวจสอบอย่างครอบคลุมตามมาตรฐานองค์การอนามัยโลก (WHO) ส่วนประปาหมู่บ้าน หากพบพื้นที่เสี่ยงจะสั่งหยุดใช้งานทันทีจนกว่าจะติดตั้งเครื่องกรองที่สามารถกำจัดโลหะหนัก โดยประสานกับ ปภ. เพื่อส่งรถผลิตน้ำดื่ม 20 คันลงพื้นที่ และประสานกรมทรัพยากรน้ำขุดเจาะบ่อบาดาลเพื่อจัดหาแหล่งน้ำสะอาด
เจเศรษฐ์ย้ำว่า รัฐบาลจะตรวจสอบตั้งแต่แหล่งน้ำ พืชผลการเกษตร ไปจนถึงการอุปโภคบริโภค หากพบผลผลิตปนเปื้อน ปภ. จะเยียวยาโดยรับซื้อเพื่อนำไปทำลาย และกระทรวงเกษตรฯ จะดูแลเรื่องการเปลี่ยนชนิดพืชปลูก พร้อมเตือนผู้มีส่วนเกี่ยวข้องหากฝ่าฝืนกฎหมาย รัฐบาลจะใช้มาตรการจัดการอย่างเข้มข้นในทุกรูปแบบ







