ตลาดรายการเรียลิตี้หาคู่ของเกาหลีที่ถูกวิพากษ์ว่าล้นตลาดมานาน กำลังเกิดการเปลี่ยนผ่านที่น่าสนใจ จากที่ผู้ชมเคยบอกว่าเบื่อกับรูปแบบการโชว์ความโรแมนติกแบบผิวเผิน กลับให้การตอบรับดีขึ้นกับรายการที่มีคอนเซ็ปต์เฉพาะทางและเล่าเรื่องเชิงประสบการณ์ชีวิต และอีกหนึ่งผลลัพธ์ที่ตามมาคือรายการบางชุดสามารถต่อซีซั่นได้ ถือว่าสำเร็จทั้งในเชิงเรตติ้งและการเป็นสินทรัพย์เชิงพาณิชย์ให้กับช่องและแพลตฟอร์มสตรีมมิง
ความสำเร็จของรายการกลุ่มนี้มาจากการออกแบบคอนเซปต์ที่เจาะจงกลุ่มเป้าหมาย และเน้นมิติการเล่าเรื่องที่ลึกซึ้งกว่าการจับคู่เพียงเพื่อความบันเทิง ซึ่งฟอร์แมตที่ประสบความสำเร็จมักโฟกัสไปที่บริบทชีวิตจริง เช่น คนหย่าร้าง คนโสดมาตลอดที่เพิ่งเริ่มออกเดต หรือการมีครอบครัวเข้ามามีบทบาทในการเลือกคู่ เรื่องราวเช่นนี้เชื่อมโยงกับอารมณ์ผู้ชม กระตุ้นความเห็นอกเห็นใจ และสร้างการมีส่วนร่วมที่ยั่งยืนกว่ารายการหาคู่แบบเดิม
สำหรับกรณีศึกษาผ่านรายการที่สร้างแรงกระเพื่อม เริ่มตั้งแต่เรื่อง Romance School: First & Again (Dolsing N Mosol) ทาง MBC Every1 และ E Channel เป็นตัวอย่างชัดเจนของฟอร์แมตเฉพาะทาง ซีซันแรกที่จบเมื่อ 2 มิถุนายนที่ผ่านมา ได้ดึงความสนใจตั้งแต่ก่อนฉายด้วยพล็อตจับคู่ผู้หญิงที่หย่าร้างกับผู้ชายที่ไม่เคยมีความสัมพันธ์เชิงโรแมนติกมาก่อน
การเล่าเรื่องเน้นการเติบโตของตัวตนและการปรับตัวของผู้ร่วมรายการ จบด้วยการจับคู่สำเร็จ 3 คู่ ทำให้รายการได้รับคำชื่นชมเรื่องความจริงใจและมิติการเล่าเรื่อง และผู้ผลิตประกาศรับสมัครและยืนยันซีซันสอง ซึ่งสะท้อนว่าฟอร์แมตที่กล้าแตกต่างสามารถแปลงเป็นความต่อเนื่องเชิงธุรกิจได้
ถัดมาคือเรื่อง Match To Marry: With Parents ของ SBS คืออีกตัวอย่างที่เลือกใช้กลยุทธ์ครอบครัวเป็นศูนย์กลาง ซีซันสองที่จะออกอากาศวันที่ 25 มิถุนายน เป็นการขยายการมีส่วนร่วมจากผู้ปกครองไปสู่ครอบครัวทั้งระบบ รูปแบบนี้ไม่เพียงเพิ่มดราม่าเชิงสังคมแต่ยังสะท้อนความขัดแย้งระหว่างค่านิยมดั้งเดิมกับความเป็นสากลของคนหนุ่มสาวในเกาหลี ทำให้รายการโดดเด่นในตลาดที่มีการแข่งขันสูง
ในฝั่งสตรีมมิ่ง Netflix ก็ยังคงลงทุนในฟอร์แมตเฉพาะทาง โดย Better Late Than Single กลับมาทำซีซันสองวันที่ 7 กรกฎาคม เป็นซีรีส์โฟกัสคนโสดมาตลอดที่พยายามมีประสบการณ์รักเป็นครั้งแรก ความเขินอายและความจริงใจของผู้ร่วมรายการในซีซันแรกสร้างการเชื่อมต่อทางอารมณ์กับผู้ชม และความสำเร็จนี้ทำให้แพลตฟอร์มคาดหวังการตอบรับจากซีซันใหม่
ในช่วงเวลาเดียวกัน การผนวกคอนเซปต์เฉพาะทางเข้ากับรายการหาคู่ทำให้ผู้ผลิตและแพลตฟอร์มมีโอกาสในการสร้างแบรนด์และแฟรนไชส์ที่ชัดเจน โดยเฉพาะฟอร์แมตที่มีเอกลักษณ์สามารถต่อยอดขายเป็นลิขสิทธิ์ขายให้กับตลาดต่างประเทศ หรือสร้างรายได้จากสปอนเซอร์ที่ตรงกับกลุ่มผู้ชม
นอกจากนี้ ยังก่อให้เกิดการร่วมมือระหว่างช่องทีวีกับสตรีมมิ่ง เพิ่มช่องทางการกระจายคอนเทนต์และความเป็นไปได้ในการทำรายได้ข้ามพรมแดนด้วยเช่นกัน
อย่างไรก็ดี การเปลี่ยนผ่านนี้มากับความท้าทาย ผู้ผลิตต้องระวังไม่ให้ความเฉพาะทางกลายเป็นการผลิตซ้ำที่ทำให้ตลาดอิ่มตัวเกินไป อีกทั้งการนำเสนอเรื่องราวชีวิตจริงอย่างคนหย่าร้างหรือครอบครัวจำเป็นต้องคำนึงถึงมุมมองจริยธรรม รวมถึงการคัดเลือกผู้ร่วมรายการและการตัดต่อเชิงเล่าเรื่องจะมีความสำคัญต่อความน่าเชื่อถือและการยอมรับของผู้ชมอย่างมาก
ด้านนักวิเคราะห์อุตสาหกรรมเห็นพ้องว่าตลาดกำลังผ่านช่วงคัดกรองคุณภาพ มากกว่าการแข่งกันในเชิงปริมาณ ช่องและแพลตฟอร์มเริ่มคัดเลือกฟอร์แมตที่มีศักยภาพเชิงแบรนด์และคาดว่าจะต่อยอดเป็นโมเดลธุรกิจระยะยาวมากขึ้น และทีมโปรดักชันมีแนวโน้มจะลงทุนในการวิจัยถึงกลุ่มเป้าหมาย การเขียนบท และกระบวนการคัดเลือกผู้ร่วมรายการ เพื่อให้การเล่าเรื่องมีความลึกและรับผิดชอบต่อประเด็นสังคม
ทั้งหมดยังไม่อาจคาดการณ์ได้ว่ารายการที่ประสบความสำเร็จระยะแรกจะสามารถแปลงเป็นแฟรนไชส์ในการสร้างรายได้ระยะยาวได้หรือไม่ เพราะการสร้างแฟรนไชส์ต้องอาศัยการรักษาเอกลักษณ์และความต่อเนื่องของคุณภาพการผลิต ตลอดจนการสร้างความผูกพันของผู้ชมต่อแบรนด์รายการ หากสามารถควบคุมองค์ประกอบเหล่านี้ ฟอร์แมตเฉพาะทางจะมีศักยภาพกับอุตสาหกรรมบันเทิงเกาหลีต่อไปในระยะยาว
ภาพ: MBC Every1, Netflix และ SBS
อ้างอิง:
