iLaw เตรียมนำเอกสารสรุปความเห็นของเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ในคดีทุจริตเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ปี 2567 เปิดเผยต่อสาธารณชนพรุ่งนี้ (25 สิงหาคม) พร้อมระบุว่าเลขาธิการ กกต. เสนอให้สั่งฟ้องผู้สมัครที่มีรายชื่อปรากฏในโพยทั้งหมด ซึ่งขัดแย้งกับมติของคณะอนุกรรมการ ชุดที่ 36 ที่เสนอไม่สั่งฟ้องบุคคลใด
สืบเนื่องจากเมื่อวานนี้ (23 สิงหาคม) iLaw ได้เปิดเผยในเวที ‘ชนกำแพงให้จบๆ ผ่าพิภพ สว.’ ว่า มีผู้นำข้อมูลจากสำนวนคดีฮั้ว สว. ในรูปแบบเอกสารจำนวนหลายพันแผ่นมามอบให้กับ iLaw พร้อมประกาศว่า หากภายในเดือนสิงหาคมนี้ กกต. ไม่สั่งฟ้องบุคคลใดจากผู้ต้องสงสัยทั้ง 229 คน ในสำนวนต่อศาลฎีกา iLaw จะเปิดเผยข้อมูลทั้งหมดให้ประชาชนรับทราบ หรือหากสั่งฟ้องเพียงบางส่วน ก็จะเปิดข้อมูลของผู้ที่ กกต. ไม่สั่งฟ้องทุกคน
สำหรับความเห็นของเลขาธิการ กกต. ที่ iLaw เตรียมเปิดเผยนั้น ตามระเบียบขั้นตอนการสืบสวนและไต่สวนความผิดเกี่ยวกับการเลือกตั้ง สว. กำหนดให้คณะกรรมการสืบสวนและไต่สวน ชุดที่ 26 ดำเนินการรวบรวมข้อเท็จจริงและส่งสำนวนให้สำนักงาน กกต. จากนั้นเลขาธิการ กกต. จะทำหน้าที่จัดทำสรุปความเห็นพร้อมเหตุผลเพื่อเสนอเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการ กกต. ทั้ง 7 คน
iLaw อ้างว่าความเห็นของเลขาธิการ กกต. ในคดีนี้มีความแตกต่างจากรายงานของคณะกรรมการไต่สวนชุดที่ 26 โดยเอกสารของเลขาธิการ กกต. ระบุถึงหลักฐานเส้นทางการโอนเงินของผู้สมัคร สว. ในจังหวัดต่างๆ อย่างน้อย 17 กรณี รวมถึงมีประเด็น สว. ที่หมายเลขประจำตัวปรากฏอยู่ในเอกสารโพยแนะนำการลงคะแนน ซึ่งเลขาธิการ กกต. พิจารณาแล้วมีความเห็นเสนอให้ดำเนินการสั่งฟ้องผู้ต้องสงสัยทั้งหมด จากข้อมูลดังกล่าว
iLaw ประกาศจะนำข้อมูลความเห็นของเลขาธิการ กกต. ฉบับนี้ออกมาเปิดเผยตั้งแต่วันพรุ่งนี้ เวลา 15.00 น. เป็นต้นไป และจะนำเสนออย่างต่อเนื่องจนกว่า กกต. จะมีมติสั่งฟ้องผู้ต้องสงสัยทั้ง 229 คน
นักวิเคราะห์การเมืองบางส่วนมองกรณีดังกล่าวว่า เป็นปัจจัยหนึ่งทำให้ กกต. ตัดสินใจตั้งคณะอนุกรรมการวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาข้อโต้แย้งคณะที่ 36 ขึ้นมาทำหน้าที่พิจารณากลั่นกรองข้อมูลอีกชั้นหนึ่ง ก่อนที่คณะกรรมการไต่สวนชุดที่ 36 จะมีความเห็นต่อ กกต. ว่า มีมติไม่สั่งฟ้องบุคคลใดเลย จนถูกวิพากษ์วิจารณ์จากบางกระแสสังคมว่า เป็นการสร้างความชอบธรรมให้กับการลงมติของ กกต. ชุดใหญ่
สำหรับคณะไต่สวนชุดที่ 26 ที่ กกต. มี ร.ต.อ.ชนินทร์ น้อยเล็ก รองเลขาธิการ กกต. เป็นประธาน และมีเจ้าหน้าที่ กรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) ร่วมเป็นกรรมการ ได้มีความเห็นเสนอให้ส่งฟ้องผู้กระทำผิดรวม 229 คน แบ่งเป็น สว.ชุดปัจจุบัน 138 คน และกรรมการบริหารพรรค และเครือข่ายพรรคการเมือง 91 คน
ส่วนคณะอนุกรรมการวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาข้อโต้แย้งคณะที่ 36 ที่มี ร.ต.อ. ปิยะ รักสกุล อดีตรองอธิบดี DSI เป็นประธาน ได้มีมติ 5 ต่อ 2 เสียง ว่าผู้ถูกกล่าวหาทั้ง 229 คนนั้น ไม่มีมูลตามที่ถูกกล่าวหา
อย่างไรก็ตาม แสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. คนปัจจุบัน ซึ่งเคยรับผิดชอบในฐานะผู้อำนวยการการเลือก สว. ระดับประเทศ ในปี 2567 ได้ให้ข้อมูลต่อสื่อมวลชนเมื่อวานนี้ (23 สิงหาคม) เกี่ยวกับหลักเกณฑ์ของ กกต. ในการพิจารณาสำนวนคดีว่าจะสั่งฟ้องต่อศาลฎีกาหรือไม่ ต้องมี 3 องค์ประกอบ ได้แก่
- ต้องเป็นการกระทำของ ‘ผู้สมัครรับเลือก’ เท่านั้น ที่กระทำการทุจริตในการเลือก หรือผู้สมัครรับเลือกรู้เห็นการกระทำของผู้อื่น หากผู้สมัครรับเลือกไม่ได้กระทำการทุจริต หรือไม่ได้รู้เห็นเป็นใจในการกระทำของบุคคลอื่นก็มีประเด็นว่าอยู่ในบังคับมาตรา 226 หรือไม่ เรื่องนี้อยู่ที่ข้อเท็จจริงที่ต้องพิสูจน์จากพยานหลักฐานที่รวบรวมได้
- การกระทำที่ ‘ทุจริต’ อาทิ จ้างลงสมัคร จ้างลงคะแนน สมยอม แลกคะแนน หรือให้ประโยชน์อื่นใดเพื่อให้เลือกตนเอง เป็นต้น
- มีหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่า การเลือกมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม
