การประชุมคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน สภาผู้แทนราษฎร วาระพิเศษ หลังประธานสภาผู้แทนราษฎรมอบหมายให้ มัลลิกา จิระพันธุ์วาณิช รองประธานสภาฯ คนที่ 1 และเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร เข้าชี้แจงแนวปฏิบัติใหม่ของคณะกรรมาธิการทั้ง 35 คณะ โดยซีกรัฐบาลและฝ่ายค้านปะทะคารมเดือด ด้าน กมธ. สัดส่วนพรรคประชาชนคัดค้าน ชี้แนวปฏิบัติดังกล่าวขัดรัฐธรรมนูญ ละเมิดการตรวจสอบของฝ่ายนิติบัญญัติ
ดูภาพข่าว▪️มัลลิกายืนยันแนวปฏิบัติยึดหลักข้อบังคับเดิม แค่ “แปลไทยเป็นไทย”
รังสิมันต์ โรม สส. แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการกฎหมายฯ ได้เชิญประธานสภาผู้แทนราษฎร เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร พร้อมด้วยประธานกรรมาธิการทั้ง 35 คณะ มาให้ข้อมูลเรื่องสถานะทางกฎหมายตามแนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมาธิการฯ โดย โสภณ ซารัมย์ ประธานสภาผู้แทนราษฎร ได้มอบหมายให้ มัลลิกา จิระพันธุ์วาณิช รองประธานสภาผู้แทนราษฎรคนที่ 1 เข้าชี้แจงแทน
มัลลิกาชี้แจงในภาพรวมว่า ประธานสภาและรองประธานสภาตั้งใจสนับสนุนการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมาธิการอย่างเต็มที่ โดยไม่มีเจตนาลดทอนอำนาจ อย่างไรก็ตาม การดำเนินงานต้องเป็นไปตามหลักนิติรัฐ ชอบด้วยรัฐธรรมนูญและข้อบังคับ ซึ่งเป็นที่มาของการให้ฝ่ายกฎหมายจัดทำแนวทางปฏิบัติเพื่อให้เข้าใจตรงกัน
มัลลิกาย้ำในภายหลังว่า แนวปฏิบัติดังกล่าวไม่ได้เป็นการแก้ไขกติกาใหม่ แต่เป็นการนำข้อบังคับการประชุมสภาฯ ปี 2562 มาอธิบายหรือ “แปลไทยเป็นไทย” เพื่อให้เกิดความเข้าใจตรงกัน พร้อมเรียกร้องให้ทุกฝ่ายถอยคนละก้าวและยึดหลักเกณฑ์ตามที่กำหนดไว้ เพื่อให้การทำงานร่วมกันสามารถเดินหน้าต่อไปได้
“เพียงแต่ที่ผ่านมาไม่มีผู้ใดออกมาโต้แย้งการดำเนินการของคณะกรรมาธิการ ซึ่งระเบียบที่มีอยู่บางท่านอาจจะละเลยและทำไม่ถูก แต่ก็ทำกันมาเรื่อย วันนี้พูดง่ายๆ ก็เหมือนเราเอาระเบียบขึ้นมาปัดฝุ่น” มัลลิกากล่าว
▪️ปะทะเดือดตั้งแต่เริ่มวาระ ‘ศุภชัย’ แขวะ ‘โรม’-‘รักชนก’
บรรยากาศการประชุมเริ่มตึงเครียดเมื่อกรรมาธิการฝั่งพรรคภูมิใจไทย นำโดย ศุภชัย ใจสมุทร สส. แบบบัญชีรายชื่อ เสนอให้นำญัตติด่วนของ ณัฐวุฒิ ประเสริฐสุวรรณ สส.สุพรรณบุรี พรรคภูมิใจไทย เข้าพิจารณาก่อน แต่รังสิมันต์วินิจฉัยให้เลื่อนไปพิจารณาในวาระอื่น เพื่อไม่ให้กระทบเวลาที่รองประธานสภาจะอยู่ร่วมประชุมได้เพียงเวลา 15.00 น.
ศุภชัยตอบโต้ว่าคำวินิจฉัยไม่ถูกต้องเนื่องจากเป็นญัตติด่วนที่ต้องลงมติ พร้อมคัดค้านการให้ รักชนก ศรีนอก สส. แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ประธานคณะกรรมาธิการติดตามงบประมาณฯ ซึ่งเข้าร่วมสังเกตการณ์ ร่วมแสดงความเห็น รังสิมันต์พยายามควบคุมการประชุมและยืนยันสิทธิในการอนุญาตให้รักชนกพูด
ต่อมา พ.ต.อ. ทวี สอดส่อง สส. แบบบัญชีรายชื่อ หัวหน้าพรรคประชาชาติ เริ่มอภิปรายคัดค้านแนวปฏิบัติใหม่ ศุภชัยได้ลุกขึ้นประท้วงถามข้อบังคับ รังสิมันต์จึงตอบโต้ให้ศุภชัยระบุข้อบังคับที่จะประท้วง
ศุภชัยสวนกลับว่า “ท่านนี้ชอบตัวเลขจริงๆ มาแข่งกันไหมว่าข้อบังคับไหนคืออะไร ทำเป็นเด็กๆ ไปได้”
▪️ฝ่ายค้านรุมต้านแนวปฏิบัติใหม่ ชี้ขัด รธน.-เป็นภัยต่อระบบตรวจสอบ
พ.ต.อ. ทวี อภิปรายว่า ตนเป็น 1 ใน 8 เสียงที่ไม่เห็นด้วยกับแนวทางของประธานสภา เนื่องจากไม่สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ มาตรา 129 และไม่ชอบด้วยข้อบังคับการประชุมสภา การนำหนังสือธุรการมาใช้อำนาจเหนือรัฐธรรมนูญจะทำให้ระบบการตรวจสอบการบริหารราชการแผ่นดินของรัฐอ่อนแอลง เช่น การสั่งให้ตีความตามตัวอักษรอย่างเคร่งครัด การจำกัดอำนาจการเรียกบุคคล และการสั่งให้ยุติการพิจารณาเรื่องที่เกี่ยวเนื่องหรือซ้ำซ้อนกัน
“ในฐานะฝ่ายนิติบัญญัติ เราต้องเคารพหลักนิติรัฐ นิติธรรม แต่เมื่อท่านเขียนแนวทางใหญ่กว่ารัฐธรรมนูญ ใหญ่กว่าข้อบังคับ ผมคิดว่าอันนี้อันตราย” พ.ต.อ. ทวีกล่าว พร้อมยกตัวอย่างกรณีการลอบยิง กมลศักดิ์ ลีวาเมาะ สส.นราธิวาส พรรคประชาชน ว่าแนวปฏิบัตินี้อาจเป็นการตัดตอนกระบวนการแสวงหาความยุติธรรม
ด้าน พริษฐ์ วัชรสินธุ สส. แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน เข้าร่วมประชุมในฐานะประธานวิปฝ่ายค้าน ชี้ให้เห็นว่าแนวปฏิบัตินี้ขัดแย้งกับหลักการคุ้มครองเสียงข้างน้อย เพราะกำหนดให้ทุกเรื่องที่บรรจุเข้าสู่วาระของคณะกรรมาธิการต้องใช้มติเสียงข้างมาก ต่างจากกลไกในสภาใหญ่ที่ สส. เพียง 5 คนก็สามารถเสนอญัตติได้
นอกจากนี้ พริษฐ์ยังเตือนถึงอันตรายของการตีความคำว่า ‘เรียก’ และ ‘เชิญ’ ให้มีความหมายเท่ากัน เพราะจะทำให้การเชิญหน่วยงานมาร่วมประชุมทุกครั้งต้องใช้มติเรียก หากหน่วยงานไม่มาจะมีความผิดทางวินัย ซึ่งเป็นภาระต่อทั้งฝ่ายค้าน ฝ่ายรัฐบาล และข้าราชการ พร้อมเสนอให้มีการหารือร่วมกันระหว่างวิปสองฝ่ายเพื่อหาข้อยุติ
▪️ซีกรัฐบาล-เลขาสภาฯ ยันเจตนาดี ชี้เป็นเกราะคุ้มกันข้าราชการ
ขณะที่ ชูศักดิ์ ศิรินิล สส. แบบบัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย มองว่าแนวทางดังกล่าวไม่ได้มีสถานะเป็นระเบียบใหม่ แต่เป็นการตีความเพื่อขยายความรัฐธรรมนูญและข้อบังคับให้ชัดเจนยิ่งขึ้น ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องมาจากการที่คณะกรรมาธิการบางคณะออกคำสั่งเรียกนายกรัฐมนตรีจนเกิดข้อกังขาทางกฎหมาย ชูศักดิ์ย้ำว่าการบรรจุวาระและการออกหนังสือเชิญควรผ่านมติที่ประชุมกรรมาธิการเสมอเพื่อป้องกันการถูกโต้แย้ง
ศิโรจน์ แพทย์พันธุ์ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ชี้แจงว่า แนวทางดังกล่าวจัดทำขึ้นเพื่อให้เจ้าหน้าที่สามารถปฏิบัติงานได้อย่างเป็นมาตรฐานและถูกต้องตามรัฐธรรมนูญ สืบเนื่องจากข้อร้องเรียนการปฏิบัติหน้าที่ของกรรมาธิการ
ประเด็นนี้ถูกตั้งคำถามจาก ปิยรัฐ จงเทพ รองประธานคณะกรรมาธิการการกฎหมายฯ และรักชนก ว่าหากแนวปฏิบัตินี้ไม่มีสถานะทางกฎหมายที่จะบังคับ สส. ได้ แต่กลับผลักภาระให้ข้าราชการประจำต้องปฏิบัติตาม การบีบบังคับเช่นนี้จะสร้างความอึดอัดให้ข้าราชการที่ต้องทำงานภายใต้อาณัติของฝ่ายการเมืองหรือไม่
มัลลิกาโต้แย้งประเด็นนี้ โดยยืนยันว่าจุดประสงค์คือเพื่อให้ฝ่ายเลขานุการมีหลักเกณฑ์ในการแจ้งเตือนกรรมาธิการให้ทำตามระเบียบ หากเกิดความผิดพลาดขึ้น ทุกฝ่ายในกรรมาธิการต้องรับผิดชอบร่วมกัน
ช่วงท้ายการประชุม มัลลิกาได้ขอตัวออกจากห้องประชุมเพื่อปฏิบัติภารกิจต่อเมื่อเวลาประมาณ 15.40 น. ท่ามกลางเสียงทักท้วงจากกรรมาธิการซีกรัฐบาลที่ต้องการให้เรื่องนี้ได้ข้อยุติในคณะกรรมาธิการทั้ง 35 คณะ ก่อนที่ กรวีร์ ปริศนานันทกุล สส. อ่างทอง พรรคภูมิใจไทย ในฐานะประธานวิปรัฐบาล จะเสนอให้มีการหารือนอกรอบร่วมกับพริษฐ์เพื่อหาทางออกในเรื่องนี้ต่อไป
