เมื่อวานนี้ (6 ตุลาคม) เซบัสเตียน เลอกอร์นู นายกรัฐมนตรีฝรั่งเศส ประกาศสั่งระงับการเรียนการสอนในระดับมัธยมปลายทั่วประเทศ ตลอดช่วงที่เหลือของสัปดาห์นี้ หลังเกิดเหตุประท้วงครั้งใหญ่ โดยมีนักเรียนมัธยมปลายและสหภาพนักเรียนได้ร่วมกันปิดล้อมโรงเรียนมัธยมนับพันแห่งทั่วประเทศ
ประเด็นสำคัญ
มีผู้เข้าร่วมชุมนุมตามท้องถนนหลายแสนคน ซึ่งทางการฝรั่งเศสประเมินไว้ราว 250,000 คน ขณะที่สหภาพนักเรียนและฝ่ายผู้จัดประเมินว่า มีผู้เข้าร่วมสูงถึง 450,000-500,000 คน
การเคลื่อนไหวไม่ได้จำกัดอยู่แค่นักเรียนมัธยม แต่ขยายตัวไปยังกลุ่มนักศึกษามหาวิทยาลัย ผู้ปกครอง รวมถึงสหภาพแรงงานต่างๆ เช่น สหภาพครู สหภาพเกษตรกร คนงานพลังงาน และสมาพันธ์แรงงานทั่วไป (CGT) ซึ่งเป็นหนึ่งในศูนย์กลางสหภาพแรงงานที่ใหญ่ที่สุด ทรงอิทธิพลที่สุด และเก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งของฝรั่งเศส
มีการปะทะกันในหลายเมืองใหญ่ เช่น ปารีส มาร์เซย์ ลียง สทราซบูร์ และแรนส์ โดยตำรวจได้ใช้แก๊สน้ำตาและปืนฉีดน้ำแรงดันสูงเข้าสลายกลุ่มผู้ชุมนุม โดยมีนักเรียนและกลุ่มวัยรุ่นบาดเจ็บอย่างน้อย 215 คน บุคลากรทางการศึกษา 85 คน และตำรวจ 715 คน
อีกทั้งยังมีเหตุการณ์รุนแรงสะเทือนขวัญ เช่น วัยรุ่นอายุ 15 ปีในเมืองล็องส์ มือและแขนขาดจากระเบิดของตำรวจ และเด็กอายุ 14 ปีถูกยิงด้วยระเบิดแก๊สน้ำตาเข้าที่ใบหน้าจนกรามแตกและฟันหัก ทางการฝรั่งเศสยังได้จับกุมหรือควบคุมตัวผู้คนไปแล้วกว่า 6,100 คน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้เยาว์อายุต่ำกว่า 18 ปี
ทำไม ‘ฝรั่งเศส’ ถึงเกิดการประท้วงใหญ่
การประท้วงปะทุขึ้น ตั้งแต่ช่วงกลางเดือนกันยายนที่ผ่านมา ใน แซน-แซ็ง-เดอนี ย่านชานเมืองที่ยากจนทางตอนเหนือของปารีส จากปัญหาห้องเรียนแออัด การขาดแคลนครูผู้สอน และอาคารสถานที่ทรุดโทรม
นักเรียนเรียกร้องให้มีการปฏิรูปการศึกษา จัดหาครูมาสอนแทนตำแหน่งที่ว่าง ซ่อมแซมอาคารและวิทยาเขตเก่าที่ทรุดโทรม รวมถึงขยายเวลาพักกลางวัน และปรับโครงสร้างความยาวของวันเรียนให้เหมาะสม
กระแสความไม่พอใจเพิ่มสูงขึ้น จากการที่ตำรวจใช้กำลังเกินกว่าเหตุ (Disproportionate Force) ในการปราบปรามเด็กและเยาวชน ทำให้ผู้ปกครองและครูตัดสินใจออกมาร่วมเดินขบวน เพื่อปกป้องนักเรียน
มีผู้ชุมนุมบางส่วนสะท้อนว่า มี ‘ช่องว่างขนาดใหญ่’ ระหว่างชนชั้นนำกับประชาชน และรู้สึกว่ารัฐบาล ‘ไม่ได้ใส่ใจ’ พวกเขาอย่างแท้จริง
นอกจากนี้ ฝรั่งเศสยังกำลังเผชิญกับ ‘วิกฤตงบประมาณ’ (Real Budget Crisis) และมีปัญหาหนี้สินล้นพ้นตัว (Riddled With Debt) การที่จะแก้ปัญหาตามข้อเรียกร้องของนักเรียน ทั้งการจัดสรรทรัพยากรเพิ่มเติมให้โรงเรียน การจ้างบุคลากรครูเพิ่ม และการบูรณะซ่อมแซมอาคารสถานที่ที่ผุพัง ล้วนต้องอาศัยการอัดฉีดเม็ดเงินและงบประมาณรายจ่ายจากภาครัฐโดยตรง
ปัญหาหนี้และข้อจำกัดด้านงบประมาณ ทำให้เกิดข้อกังขาอย่างหนักว่า รัฐบาลฝรั่งเศสจะสามารถจัดหาเม็ดเงินจากแหล่งใด มาอัดฉีดเข้าสู่ระบบบริการสาธารณะและการศึกษา ตามที่นักเรียนและผู้ชุมนุมเรียกร้องได้จริง
7 เดือนก่อนการเลือกตั้ง ‘ประธานาธิบดีฝรั่งเศส’ คนใหม่
ฝรั่งเศสกำลังเข้าสู่ช่วง 7 เดือนก่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดีคนใหม่ เลอกอร์นู นายกรัฐมนตรีฝรั่งเศส ได้ออกมากล่าวโจมตี พรรคฝ่ายซ้าย La France Insoumise (LFI) ว่า พยายามฉวยโอกาสสร้างความวุ่นวาย ท่ามกลางกระแสการประท้วงของนักเรียนที่กำลังลุกลามไปทั่วประเทศ
ทางด้าน เอดัวร์ เชฟเฟรย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการฝรั่งเศสระบุเพิ่มเติมว่า มี ‘กลุ่มนิยมความรุนแรงสุดโต่ง’ (Ultra-Violent Elements) แทรกซึมเข้ามาในการเคลื่อนไหวของกลุ่มนักเรียนมัธยม ทำให้รัฐบาลมองว่า การประท้วงถูกกลุ่มการเมืองฉวยโอกาสขยายผลเกินกว่าข้อเรียกร้องด้านการศึกษา
เอ็มมานูเอล มาครง ประธานาธิบดีฝรั่งเศส กำลังใกล้สิ้นสุดวาระการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีสมัยที่สอง ซึ่งเป็นวาระสุดท้ายตามกฎหมาย ส่งผลให้เวทีการเมืองฝรั่งเศสเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่านและเกิดการแข่งขันอย่างดุเดือด
ขณะนี้ ฌอง-ลุก เมลองชง ผู้นำพรรค LFI มีคะแนนความนิยมในผลโพลสำรวจความเห็นอยู่ใน อันดับที่ 2 รองจาก มารีน เลอ แปน จากพรรคขวาจัด National Rally ทำให้รัฐบาลมองว่า ท่าทีและการสนับสนุนการเคลื่อนไหวชุมนุมประท้วงของ LFI เป็นความพยายามทางการเมือง เพื่อสร้างแรงกดดันต่อรัฐบาลชุดปัจจุบันและช่วงชิงความได้เปรียบในการเลือกตั้ง
จุดที่ต้องจับตาคือ ความไม่พอใจของมวลชนจะถูกแปรเป็นคะแนนนิยม ช่วยให้ฝ่ายซ้ายอย่าง ฌอง-ลุก เมลองชง พลิกขึ้นมาท้าทายอำนาจได้หรือไม่ หรือภาพความโกลาหลบนท้องถนนจะยิ่งกลายเป็นแรงส่งให้ผู้นำโพลอย่าง มารีน เลอ แปน จากขั้วขวาจัด คว้าชัยชนะไปได้ในที่สุด
ภาพ: Stephane Mahe / Reuters
อ้างอิง:
- https://www.aljazeera.com/news/2026/10/6/demonstrators-clash-with-riot-police-in-france-as-education-protests-mount
- https://www.bbc.com/news/articles/c8x23706pvz3o
- https://www.nbcnews.com/world/europe/france-protests-riot-police-students-tear-gas-fires-education-rcna601878


