กระทรวงคลังปรับเกณฑ์ บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ เน้นตรวจสอบข้อมูลการเงินรายบุคคล เตรียมปูทางสู่ Negative Income Tax

คลังปรับเกณฑ์บัตรสวัสดิการ เน้นตรวจสอบข้อมูลการเงินรายบุคคล ปูทาง ‘Negative Income Tax’ คัดเข้มหาผู้เปราะบางจริง ใช้ข้อมูลจากกระทรวงมหาดไทยช่วยเก็บกลุ่มตกหล่น พร้อมเปิดช่องทางอุทธรณ์ผู้ไม่ผ่านเกณฑ์

วันนี้ (2 มิถุนายน) ลวรณ แสงสนิท ปลัดกระทรวงการคลังเปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบในการปรับเกณฑ์และทบทวนสิทธิผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐให้มีความเข้มงวดมากขึ้นเพื่อให้มั่นใจได้ว่า ผู้ได้รับสิทธิคือคนรายได้น้อยที่ลำบากจริง โดยเน้นตรวจสอบข้อมูลทางการเงินและทรัพย์สินรายบุคคลมากขึ้น ซึ่งมีความแม่นยำกว่าเกณฑ์เดิมที่อิงเพียงรายได้เฉลี่ยของครอบครัว

ที่สำคัญกว่านั้น ลวรณระบุว่าการจัดทำข้อมูลผู้รับสวัสดิการเป็นรายบุคคล ช่วยทำให้ข้อมูลรายได้ของผู้รับสวัสดิการมีความชัดเจนมากขึ้น ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการจัดทำ Negative Income Tax รายบุคคลในอนาคตอีกด้วย

“เพื่อให้เกิดฐานข้อมูลเดียวกัน และพัฒนาต่อยอดไปเป็น Negative Income Tax อันนี้คือเหตุหลักในการเปลี่ยนจากเกณฑ์ครอบครัว มาเป็นเกณฑ์บุคคล” ลวรณกล่าว

โดยลวรณย้ำว่า ผู้ได้รับสิทธิบัตรสวัสดิการแห่งรัฐควรเป็นผู้ที่อยู่ในตลาดแรงงาน และเป็นผู้มีฐานะเปราะบางจริง ซึ่งกระทรวงการคลังจะทบทวนสิทธิของกลุ่มผู้ได้รับสิทธิเดิม 13.18 ล้านคน จากฐานข้อมูลเมื่อปี 2565 และจะเก็บตกผู้ที่ยังไม่ได้รับสิทธิ จากฐานข้อมูลของกระทรวงมหาดไทย

เปิดเกณฑ์ใหม่ผู้ถือบัตรสวัสดิการ

สำหรับคุณสมบัติตามเกณฑ์ใหม่ สามารถสรุปได้ดังนี้

1) มีสัญชาติไทย และมีอายุตั้งแต่ 18 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป

2) ไม่เป็นบุคคลต้องห้าม 9 กลุ่ม ดังต่อไปนี้

ภิกษุ สามเณร นักพรต หรือนักบวช
ผู้ต้องขัง ผู้ถูกกักกัน ผู้ต้องกักขัง บุคคลที่อยู่ในสถานสงเคราะห์ของรัฐ นักเรียน นักศึกษา
ข้าราชการ พนักงานราชการ หรือผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
พนักงาน ลูกจ้าง หรือเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานของรัฐที่มีรายได้เกิน 100,000 บาทต่อปี
ผู้รับบำนาญ เบี้ยหวัด หรือบำเหน็จรายเดือนจากภาครัฐ
ผู้ถือหุ้น กรรมการบริษัท หรือหุ้นส่วนในห้างหุ้นส่วน
ผู้มีบัญชีซื้อขายหลักทรัพย์หรือถือครองตราสารหนี้
ผู้มีกรมธรรม์ประกันชีวิตประเภทสามัญและชำระเบี้ยประกันตั้งแต่ 12,000 บาทต่อปีขึ้นไป
ผู้ที่ถูกนำชื่อไปใช้สิทธิลดหย่อนในการคำนวณภาษีเงินได้ในฐานะบิดา มารดา คู่สมรส หรือบุตร

3) มีรายได้หรือมีการจ่ายเงินให้แก่บุคคลใดไม่เกิน 100,000 บาทต่อปี

4) ไม่มีบัตรเครดิต

5) ไม่มีวงเงินสินเชื่อรวมทุกประเภทเกิน 100,000 บาท

6) ไม่มีเงินฝาก สลาก รวมกันเกิน 100,000 บาทต่อปี

7) ไม่เป็นผู้มีกรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์ หรือเป็นผู้มีกรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์ ดังต่อไปนี้

ห้องชุดรวมกันทุกแห่ง ต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 35 ตารางเมตร
บ้านเดี่ยว ทาวน์เฮาส์ ห้องแถว และตึกแถว รวมกันทุกแห่ง ต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 25 ตารางวา
กรณีเป็นเกษตรกร ที่ดินและที่อยู่อาศัยรวมกันไม่เกิน 10 ไร่
กรณีไม่ได้เป็นเกษตรกร มีที่ดินและที่อยู่อาศัยรวมกันไม่เกิน 1 ไร่

8) ไม่มีกรรมสิทธิ์ในรถยนต์หรือยานพาหนะอื่น ยกเว้น รถจักรยานยนต์ที่มีขนาดความจุของกระบอกสูบไม่เกิน 300 ซีซี รถยนต์สามล้อ รถยนต์สี่ล้อเล็กรับจ้าง หรือรถใช้งานเกษตรกรรม ประเภทละไม่เกิน 1 คัน

วิธีการลงทะเบียนรับสิทธิรอบใหม่

ผู้มีสิทธิเดิม ต้องยืนยันสิทธิภายใน 4-21 มิถุนายน 2569 ผ่านช่องทางต่าง ๆ ได้แก่

แอปฯ เป๋าตัง และแอปฯ ทางรัฐ
เว็บไซต์ของโครงการ: https://welfare.mof.go.th หรือ https://บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ.mof.go.th
เครื่อง ATM ของบริษัท ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน)
หน่วยรับลงทะเบียน 5 แห่ง : ธนาคารกรุงไทยฯ (KTB) ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (BAAC) ธนาคารออมสิน (GSB) ธนาคารอาคารสงเคราะห์ (GHB) ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย (ibank)

โดยจะประกาศผลวันที่ 17 กรกฎาคม 2569 ผ่านช่องทางที่เปิดรับสมัคร ยกเว้นเครื่อง ATM

สำหรับผู้ได้รับสิทธิกลุ่มใหม่ ที่ผ่านการคัดกรองจากฐานข้อมูลของกระทรวงมหาดไทย จะต้องยืนยันตัวตนตั้งแต่วันที่ 17 กรกฎาคม 2569 ผ่านแอปฯ เป๋าตัง และหน่วยรับลงทะเบียน 5 แห่ง โดยสามารถใช้สิทธิสวัสดิการตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2569 เป็นต้นไป

เปิดช่องทางอุทธรณ์ผู้ไม่ผ่านเกณฑ์

สำหรับผู้ที่ไม่ผ่านการตรวจสอบคุณสมบัติ สามารถอุทธรณ์ผลการตรวจสอบได้ตั้งแต่วันที่ 17- 31 กรกฎาคม 2569 ผ่านช่องทาง ดังนี้

แอปฯ เป๋าตัง และแอปฯ ทางรัฐ
เว็บไซต์ https://welfare.mof.go.th หรือ https://บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ.mof.go.th
หน่วยรับลงทะเบียน 5 แห่ง: ธนาคารกรุงไทยฯ (KTB) ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (BAAC) ธนาคารออมสิน (GSB) ธนาคารอาคารสงเคราะห์ (GHB) ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย (ibank)

โดยจะต้องไปแก้ไขข้อมูลที่ไม่ผ่านเกณฑ์คุณสมบัติที่หน่วยตรวจสอบคุณสมบัติตามที่ได้รับแจ้งให้ครบทุกเกณฑ์ ภายในวันที่ 16 สิงหาคม 2569 และกระทรวงการคลังจะประกาศผลการอุทธรณ์ดังกล่าวในวันที่ 14 กันยายน 2569 ซึ่งผู้ผ่านการตรวจสอบคุณสมบัติในรอบอุทธรณ์สามารถยืนยันตัวตนได้ตั้งแต่วันที่มีการประกาศผล และใช้สิทธิสวัสดิการได้ ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569 เป็นต้นไป

อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง

Negative Income Tax คืออะไร

ทั้งนี้ Negative Income Tax (NIT) ถือเป็นการจัดสวัสดิการที่จัดสรรผ่านระบบภาษีอากร โดยจูงใจให้คนทำงานและมีรายได้มากขึ้น โดยมักแบ่งเป็น 3 ช่วงรายได้ ได้แก่ ช่วงจูงใจได้เงินโอนเพิ่มขึ้น (Phase-in) ช่วงได้เงินโอนคงที่ (Plateau) ช่วงเงินโอนลดลง (Phase-out)

นอกจากนี้ Negative Income Tax ยังเป็นนโยบายที่ ลวรณ แสงสนิท ปลัดกระทรวงการคลัง เคยประกาศว่า จะนำนโยบายนี้มาใช้ในอีก 2 ปีข้างหน้า หรือภายในปี 2570

“แนวคิดของ Negative Income Tax คือ หากรายได้ถึงเกณฑ์ต้องมาเสียภาษี แต่หากมีรายได้ไม่ถึงเกณฑ์ก็มารับสวัสดิการ ดังนั้นทุกคนต้องยื่นแบบภาษี ผู้มีรายได้น้อยก็ต้องยื่นเพื่อยืนยันว่ามีรายได้น้อยจริงๆ เราตั้งเป้าว่าปี 2570 จะเริ่มใช้ได้จริง ตอนนี้ก็กำลังเดินหน้าพัฒนาระบบต่างๆ อยู่” ลวรณ เคยระบุ

ขณะที่สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ หรือ ‘สภาพัฒน์’ เคยอธิบายว่า “Negative Income Tax เป็นกลไกให้ความช่วยเหลือผู้ที่มีรายได้ต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนด และเป็นการรวมระบบการให้ความช่วยเหลือไว้ในระบบเดียว ซึ่งถือเป็นเครื่องมือที่ช่วยแก้ปัญหาความยากจนและความเหลื่อมล้ำได้รูปแบบหนึ่ง”