วันนี้ (24 กรกฎาคม) เวลา 16.00 น. ที่ทำเนียบรัฐบาล เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง แถลงสรุปผลการศึกษาของคณะกรรมการศึกษาแนวทางขับเคลื่อนโครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการคมนาคมขนส่ง เพื่อเชื่อมโยงการขนส่งระหว่างอ่าวไทยและอันดามัน (โครงการแลนด์บริดจ์) ว่า จากที่นายกรัฐมนตรีมอบหมายให้ดำเนินการศึกษา ขณะนี้ได้ดำเนินการแล้วเสร็จก่อนกำหนด 90 วัน โดยแบ่งการศึกษาออกเป็น 3 คณะ ได้แก่ 1. ศึกษาความเป็นไปได้เชิงเศรษฐกิจและการลงทุน 2. ศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม และ 3. ศึกษาการรับฟังความคิดเห็นและการมีส่วนร่วมของประชาชน
เอกนิติ กล่าวว่า ผลสรุปจากคณะกรรมการทั้ง 3 ชุด เห็นตรงกันว่า โครงการแลนด์บริดจ์มีความเป็นไปได้ในระดับต่ำ และอาจก่อให้เกิดภาระงบประมาณที่มีความเสี่ยงค่อนข้างสูง เพราะจากการศึกษา พบว่าเมื่อเกิดผลกระทบจากสถานการณ์ในตะวันออกกลาง ส่งผลให้การค้าโลกลดลง ผลตอบแทนที่เคยประเมินว่าเป็นบวก อาจกลายเป็นลบได้ ทำให้โครงการมีความเสี่ยงสูง
นอกจากนี้ ยังมีความเสี่ยงจากการแข่งขันและการบริหารจัดการ เนื่องจากเดิมคาดว่าจะมีสายการเดินเรือย้ายมาใช้เส้นทางของไทย แต่จากการศึกษาพบว่า มีโอกาสเกิดขึ้นค่อนข้างน้อย เพราะสายการเดินเรือส่วนใหญ่มีพันธมิตรทางธุรกิจอยู่แล้ว
ขณะเดียวกัน ยังพบความเสี่ยงด้านการบริหารจัดการ โดยเฉพาะความเร็วในการเคลื่อนย้ายสินค้าที่ค่อนข้างช้า ส่งผลให้โครงการมีผลตอบแทนทางเศรษฐกิจค่อนข้างต่ำ และมีความเสี่ยงสูง
เอกนิติ กล่าวว่า สำหรับความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม พบว่าอยู่ในระดับค่อนข้างสูง และจำเป็นต้องดูแลผลกระทบในภาพรวมเชิงยุทธศาสตร์ให้มากกว่านี้ อีกทั้งยังขาดการบูรณาการด้านสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นเอกภาพ โดยเฉพาะประเด็นระบบนิเวศทางทะเล วิถีชีวิตชุมชนชายฝั่ง ความมั่นคงทางอาหาร และผืนป่า
นอกจากนี้ ผลการรับฟังความคิดเห็นพบว่า ยังมีความเห็นแตกต่างกัน โดยกลุ่มที่สนับสนุนส่วนใหญ่เป็นภาคเอกชนและภาคอุตสาหกรรม ขณะที่ประชาชนส่วนใหญ่ยังมีความกังวลและยังไม่ได้ตัดสินใจ
ทั้งนี้ ประเด็นที่น่ากังวลคือเรื่องผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและความโปร่งใส รวมถึงมีกลุ่มอนุรักษ์ทางทะเลออกมาคัดค้าน จึงมีข้อเสนอแนะให้สร้างความเชื่อมั่นและความไว้วางใจต่อโครงการให้มากขึ้น
เอกนิติ กล่าวว่า คณะกรรมการจึงมีมติว่า โครงการแลนด์บริดจ์มีความเป็นไปได้ทางธุรกิจในระดับต่ำ มีความเสี่ยงด้านผลกระทบค่อนข้างสูง และยังมีความเห็นต่างในสังคม อย่างไรก็ตาม เมื่อภาคเอกชนยังมีความต้องการใช้ประโยชน์จากท่าเรือฝั่งอันดามัน ซึ่งปัจจุบันมีท่าเรือระนองรองรับอยู่ จึงเสนอให้พัฒนาท่าเรือระนองให้ใช้ศักยภาพได้เต็มที่ พร้อมทั้งพิจารณาเชื่อมโยงโครงข่ายทางรถไฟเข้าสู่ท่าเรือระนอง และพัฒนาระบบขนส่งทางราง หรือ Missing Link เพื่อเชื่อมโยงภาคใต้ไปยังภาคเหนือและประเทศจีน รวมถึงเชื่อมต่อกับท่าเรือฝั่งตะวันออก
นอกจากนี้ ยังมีข้อเสนอเกี่ยวกับโครงการลงทุนขนาดใหญ่ว่า ควรเริ่มต้นจากการกำหนดยุทธศาสตร์ของประเทศให้ชัดเจน ก่อนที่หน่วยงานต่าง ๆ จะเริ่มศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการ โดยต้องคำนึงถึงยุทธศาสตร์ด้านสิ่งแวดล้อมควบคู่กันไป และนำบทเรียนจากการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนมาใช้ในการดำเนินงานในอนาคต
เมื่อถามว่า สรุปว่าเป็นการพับแผนโครงการแลนด์บริดจ์ใช่หรือไม่ เอกนิติ กล่าวว่า “ก็จะว่าอย่างนั้นก็ได้”
เมื่อถามว่า จะต้องส่งผลการศึกษาและมติของคณะกรรมการให้ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) รับรองหรือไม่ เอกนิติ กล่าวว่า วันนี้เป็นการประชุมคณะกรรมการฯ ครั้งสุดท้าย และจะจัดทำรายงานสรุปเสนอต่อนายกรัฐมนตรี หากนายกรัฐมนตรีเห็นชอบ ก็จะนำเสนอเข้าสู่ที่ประชุม ครม. ตามคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการชุดนี้
