วันนี้ (11 พฤศจิกายน) ไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ให้สัมภาษณ์ภายหลังหารือความมั่นคงทางไซเบอร์ร่วมกับบริษัท Apple โดยมีสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) และสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) เข้าร่วม
ไชยชนกกล่าวว่า สืบเนื่องจากที่ได้มีการประชุม สมช. และนายกรัฐมนตรีมองประเด็นเรื่องภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่เกิดขึ้นทั่วโลกเป็นสำคัญ พร้อมมอบหมายให้กระทรวงดีอีร่วมกับ สมช. และหน่วยงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง หาแนวทางการรับมือ จึงได้เชิญตัวแทนจากบริษัท Apple ซึ่งเป็น Senior Director of Global Policy โดยไทยถือเป็นประเทศแรกๆ ที่ได้พูดคุยหลังจากเกิดเหตุ
ไชยชนกกล่าวด้วยว่า ประเด็นที่มีการพูดคุยกันคือเรื่องของการแจ้งเตือนจาก Apple ซึ่งได้มีการส่งแจ้งเตือนไปมากกว่า 150 ประเทศทั่วโลก โดยรวมยังไม่สามารถบอกรายละเอียดและวิธีการได้ เพราะเป็นวิธีการทางความลับ ซึ่งจะมีการขยายความร่วมมือในการป้องกันและต่อต้านแนวทางเหล่านี้
ไชยชนกกล่าวด้วยว่า กรณีที่ได้รับแจ้งเตือนจาก Apple ไม่ได้หมายความว่ามือถือถูกแฮ็ก 100% และภายในข้อความการแจ้งเตือนที่ระบุถึงเพกาซัส ไม่ได้เป็นเพราะว่าถูกเพกาซัสโจมตี แต่เพกาซัสเป็นหนึ่งในโปรแกรมดังที่ทุกคนทั่วโลกจะเข้าใจว่าศักยภาพการแฮ็กเป็นแบบ No Click นั่นหมายความว่าไม่จำเป็นต้องกดลิงก์ หรือเชื่อมต่อกับอุปกรณ์อื่นๆ หรือ Wi-Fi ก็สามารถเจาะข้อมูลได้หากต้องการจะโจมตี นอกจากนี้ Apple ยังแนะนำว่า หากได้รับข้อความเตือน ขอให้นำเครื่องไปตรวจทันที และอีกข้อแนะนำของทาง Apple จะมีระบบที่เรียกว่า Lockdown ระบบนี้อยู่ในการตั้งค่าของโทรศัพท์มือถือ หากเราเข้าไปกดเปิดก็จะช่วยป้องกันการโจรกรรมทางไซเบอร์ได้เป็นอย่างมาก แต่หากเราได้รับการแจ้งเตือนแล้ว และเข้าไปกดระบบ Lockdown ก็ยังสามารถช่วยได้
ทั้งนี้ ระบบมัลแวร์เหล่านี้ต้องการเข้าถึงโทรศัพท์ของเราตลอดเวลา หากเปิดระบบ Lockdown และปิด-เปิดเครื่องใหม่ ก็จะสามารถทำให้เข้าถึงยากขึ้น แต่ระบบต่างๆ ภายในเครื่องอาจจะต้องมีการใช้งานด้านความปลอดภัยสูงขึ้น ส่วนรายละเอียดต่างๆ มีการชี้แจงในช่องทางต่างๆ ของ Apple หมดแล้ว และตนจะขอย้ำให้มีการสื่อสารกับประชาชนอีกครั้ง เพื่อให้คนทั่วไปเข้าใจในแนวทางปฏิบัติและเพื่อการป้องกันตัวเองมากขึ้น
เมื่อถามว่า ในรัฐบาลหรือรัฐมนตรีคนอื่นๆ มีการถูกโจมตีบ้างหรือไม่ ไชยชนกกล่าวว่า เท่าที่ทราบยังไม่มี และตนคิดว่าถูกโจมตีเป็นล็อตเดียวกันในช่วงแรก เบื้องต้นตนได้มีการคุยกับ Apple ทุกคนได้มีการอัปเดตซอฟต์แวร์และนำเครื่องไปตรวจสอบ โดยในวันพรุ่งนี้ (12 พ.ย. 69) เราจะมีการพูดคุยกับผู้ประกอบการหลายเจ้า เพื่อบูรณาการรวบรวมข้อมูลและวางแนวทางรับมือ โดยจะมีการประชุมที่กระทรวงการคลัง ท้ายที่สุดคิดว่าภาครัฐจะสามารถร่วมมือกันป้องกันได้อย่างไรบ้าง พร้อมย้ำว่าเป็นเรื่องสำคัญและเกิดขึ้นทั่วโลก และต้องตั้งรับในการรับมือ
ขณะเดียวกัน บริษัท Apple ไม่ได้แชร์ข้อมูลว่ามีบุคคลใดที่ถูกกลุ่ม Spyware เข้าโจมตีบ้าง พร้อมยืนยันว่า Spyware เหล่านี้บริษัท Apple สามารถป้องกันได้ เพราะมีระบบการรักษาความเป็นส่วนตัวที่ดี แต่ก็ไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นเครื่องของใคร และแฮ็กข้อมูลสำเร็จหรือไม่ สิ่งที่ดูได้จากข้อมูลคือมีเครื่องไหนที่โดนแฮ็กบ้าง จึงได้ส่งการแจ้งเตือนไปสู่บัญชี (Account) นั้นๆ
ไชยชนกยืนยันว่า สส. ของพรรคภูมิใจไทยยังไม่ได้รับข้อความการแจ้งเตือนจาก Apple แต่อย่างใด ส่วนนายกรัฐมนตรีนั้นอาจจะไม่รู้ด้วยซ้ำว่าได้รับแจ้งเตือน เพราะเพิ่งเริ่มใช้ระบบ PromptPay ในการใช้จ่าย
ด้าน พล.ต. ธีรวุฒิ วิทยากรณ์ รองเลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) กล่าวด้วยว่า จากที่ประชุมร่วมกับ Apple เครื่องที่ได้รับการแจ้งเตือนอาจไม่ได้โดนโจมตีสำเร็จทุกเครื่อง แต่หากประชาชนมีความกังวลว่าเครื่องจะถูกโจมตี ก็สามารถส่งเครื่องมาตรวจสอบที่ สกมช. หรือผู้เชี่ยวชาญที่ไว้วางใจ ซึ่งขั้นตอนการตรวจสอบจากการดูในโทรศัพท์มือถือ หากมีการฝัง Spyware เข้าไป มักจะมีซอฟต์แวร์แปลกๆ เมื่อส่งมาที่ สกมช. ก็จะดูข้อมูลภายในเครื่องว่ามีซอฟต์แวร์แปลกๆ หรือไม่ เพราะจะมีการสร้างการเชื่อมต่อกลับไปยังหน่วยควบคุมเพื่อส่งข้อมูลต่างๆ ไป ทาง สกมช. มีเครื่องมือที่สามารถตรวจข้อมูลแปลกๆ ว่าโทรศัพท์ที่ถูก Spyware โจมตีถูกส่งข้อมูลอะไรกลับไปที่ IP ไหนบ้าง
ขณะที่วรณัฐ คงเมือง รองเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ กล่าวว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นในปัจจุบันซึ่งเป็นภัยยุคใหม่ และเป็นปัญหาความมั่นคงแห่งชาติ สมช. เองได้ร่วมกับหน่วยงานด้านไซเบอร์และการข่าวติดตามสถานการณ์มาตั้งแต่ต้น และให้ความสำคัญกับเหตุการณ์นี้ รวมถึงแนวทางในห้วงต่อไป ซึ่งมีทั้งกฎหมาย ระเบียบ และแนวปฏิบัติที่ได้หารือร่วมกันและซักซ้อมระหว่างหน่วยงาน ขอให้ประชาชนมั่นใจการทำงานร่วมกันของภาครัฐ เพื่อดำเนินการแจ้งเตือนให้ประชาชนต่อไป
