ตลอด 4 ปีที่ผ่านมา หากสังเกตให้ดีจะพบว่ากรุงเทพมหานครค่อยๆ มีความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นตามมุมเมืองต่างๆ โดยเฉพาะการเพิ่มขึ้นของพื้นที่สีเขียว ขนาดเล็กที่ขยับเข้ามาใกล้ชิดชีวิตผู้คนมากขึ้น เรื่องราวความเปลี่ยนแปลงนี้ถูกถ่ายทอดผ่านมุมมองของ ศวิตา พูลเสถียร หรือ ‘เพ้นท์’ ช่างภาพข่าวจาก THE STANDARD ที่ลงพื้นที่ตระเวนสำรวจและบันทึกภาพนโยบายเปลี่ยนเมืองอย่าง สวน 15 นาที
เมื่อต้องเลือกหัวข้อเพื่อบันทึกภาพพื้นที่สีเขียว เพ้นท์ไม่ได้มุ่งตรงไปยังสวนสาธารณะขนาดใหญ่ที่คุ้นตา โดยให้เหตุผลว่าสวนขนาดใหญ่มักเป็นโครงการที่มีอยู่เดิมแล้วนำมาปรับปรุงใหม่ แต่สำหรับแนวคิด ‘สวน 15 นาที’ เปรียบเสมือนโครงการเรือธงของการเพิ่มพื้นที่สีเขียวของกรุงเทพฯในยุคที่ผ่านมา นโยบายนี้ทำให้เกิดพื้นที่สีเขียวแห่งใหม่ขึ้นมาหลายจุด ไม่ว่าจะเป็นการเนรมิตพื้นที่รกร้างว่างเปล่า หรือการสร้างพื้นที่ใหม่
ช่างภาพมองว่านี่คือปรากฏการณ์ใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม จึงเลือกที่จะถ่ายทอดภาพความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ เพื่อให้สังคมได้เห็นถึงจุดเปลี่ยนของเมือง มากกว่าการไปถ่ายทอดภาพสวนขนาดใหญ่ในมุมมองเดิมๆ
สวน 15 นาทีในอัลบั้มภาพนี้ประกอบด้วย
- สวนประชาชื่นใจ
- สวนสาน
- สวนสะพานเจริญสวัสดิ์
- สวนชุมชนโปลิศสภา
- สวนศาลเจ้าไทฮั้ว
- สวนชุมชนโชฎึก
- สวนป๋วยอึ๊งภากรณ์
- สวนสะพานชิดลม
- สวนกลางแยก MBK
ในฐานะช่างภาพข่าวได้เลือกที่จะนำเสนอภาพตามความเป็นจริงโดยไม่โรแมนติไซส์ ว่าไม่ใช่ทุกสวนจะคึกคัก บางจุดแม้จะสามารถเพิ่มพื้นที่สีเขียวได้สำเร็จ แต่กลับยังไม่มีผู้คนเข้าไปใช้งานมากนัก
อย่างไรก็ตาม ภาพเหล่านั้นแตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิงเมื่อสวนตั้งอยู่ใจกลางชุมชน ตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดคือ ‘สวนสาน’ (คลองสาน) ก่อนหน้านี้บริเวณดังกล่าวแทบไม่มีพื้นที่ส่วนกลางให้คนในชุมชนได้ใช้งานเลย แต่ทันทีที่สวนเล็กๆ แห่งนี้ก่อตัวขึ้น มันได้กลายเป็นหัวใจของชุมชน ภาพเด็กๆ วิ่งเล่นกันในตอนเย็น และกลุ่มผู้สูงอายุที่ออกมาออกกำลังกาย คือภาพสะท้อนที่ยืนยันว่า พื้นที่สีเขียวขนาดเล็กสามารถเปลี่ยนวิถีชีวิตผู้คนและสร้างความมีชีวิตชีวาได้จริง
สำหรับสวน 15 นาที (15-Minute Park) หรือที่เรียกกันว่า Pocket Park / Neighborhood Park มีเป้าหมายเรียบง่ายคือ ทุกคนต้องสามารถเดินจากบ้านเพื่อเข้าถึงสวนได้ภายใน 15 นาที หรือในระยะทางราว 800 เมตร
แนวคิดนี้เข้ามาอุดช่องโหว่ของเมืองใหญ่ เพราะแม้กรุงเทพฯ จะมีสวนสาธารณะขนาดใหญ่หลายแห่ง แต่หากประชาชนต้องทนขับรถฝ่าการจราจรติดขัดเพื่อไปใช้งาน ก็ไม่อาจเรียกได้ว่าเป็นเมืองที่น่าอยู่อย่างแท้จริง สวน 15 นาทีจึงไม่เน้นความใหญ่โตอลังการ แต่เน้นความชาญฉลาดในการพลิกฟื้นพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็นที่ดินรกร้าง ลานใต้ทางด่วน พื้นที่ริมคลอง หรือที่ดินว่างของภาครัฐและเอกชน ให้กลายเป็นพื้นที่ที่ตอบโจทย์ชีวิตคนเมือง
