ช่วงนี้ใกล้สิ้นปีเข้าไปทุกที เราว่าหลายคนน่าจะเริ่มมีทริปไปเที่ยวต่างประเทศกัน และหากใครมีแผนเดินทางไปจีน โดยเฉพาะแถบมณฑลกวางตุ้ง เราอยากแนะนำให้ลองแวะไปที่ He Art Museum (HEM) พิพิธภัณฑ์ศิลปะในเขตซุ่นเต๋อ (Shunde) เมืองฝอซาน ซึ่งเป็นหนึ่งในผลงานออกแบบของ Tadao Ando สถาปนิกชาวญี่ปุ่นเจ้าของรางวัล Pritzker Prize ที่หลายคนคุ้นเคยกับงานคอนกรีตเปลือยและการใช้แสงธรรมชาติ โดยพิพิธภัณฑ์แห่งนี้เปิดให้เข้าชมมาตั้งแต่ปี 2020 มีจุดเด่นเป็นอาคารทรงกลมที่ดูเหมือนวงแหวนหลายวงวางซ้อนกัน พร้อมสระน้ำขนาดใหญ่ที่สะท้อนเงาของตัวอาคาร
พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ก่อตั้งโดย He Jianfeng นักธุรกิจชาวจีนที่ต้องการสร้างพื้นที่ทางศิลปะให้กับบ้านเกิด โดยนำคอลเล็กชันศิลปะของครอบครัวมาจัดแสดงร่วมกับผลงานจากศิลปินจีนและต่างประเทศ ส่วนชื่อ He ในภาษาจีนหมายถึงความกลมกลืน ซึ่งกลายมาเป็นแนวคิดหลักที่ Ando ใช้ในการออกแบบอาคาร โดยได้รับแรงบันดาลใจจากวัฒนธรรมหลิ่งหนาน (Lingnan) ทางตอนใต้ของจีน รวมถึงความเชื่อเรื่องวงกลมที่สื่อถึงความสมดุลและความเป็นหนึ่งเดียวกัน



สิ่งที่ทำให้ He Art Museum ดูแตกต่างจากพิพิธภัณฑ์ทั่วไปคือรูปทรงอาคารที่ประกอบด้วยโครงสร้างวงกลม 4 ชั้น แต่ละชั้นมีขนาดไม่เท่ากันและวางเหลื่อมกันเล็กน้อย ทำให้เมื่อมองจากด้านนอกจะเห็นวงกลมค่อยๆ ขยายออกไปคล้ายระลอกคลื่น ตัวอาคารใช้คอนกรีตเป็นวัสดุหลัก พร้อมติดตั้งแผงระแนงแนวตั้งรอบอาคารเพื่อช่วยกรองแสงแดด ส่วนพื้นที่ภายนอกมีสระน้ำล้อมรอบและทางเดินทอดตรงเข้าสู่พิพิธภัณฑ์ ที่ได้แรงบันดาลใจจากศาลาริมน้ำในสวนจีนแบบดั้งเดิม และยังช่วยลดความร้อนในสภาพอากาศของจีนตอนใต้ด้วย
เมื่อเดินเข้ามาด้านในจะพบกับไฮไลต์สำคัญอย่างบันไดวนคู่ (Double-Helix Staircase) ที่สร้างจากคอนกรีตเปลือยและเชื่อมต่อพื้นที่จัดแสดงแต่ละชั้นเข้าด้วยกัน โดยมีช่องรับแสงธรรมชาติจากหลังคาด้านบน นอกจากนี้ บริเวณโถงกลางยังมีผลงาน Atmospheric Column ของ Olafur Eliasson ศิลปินชาวเดนมาร์ก-ไอซ์แลนด์ ซึ่งเป็นประติมากรรมเกลียวขนาดใหญ่ที่แขวนลงมาจากเพดานและหมุนเคลื่อนไหวอย่างช้าๆ สอดรับกับรูปทรงของบันไดรอบตัว
สำหรับพื้นที่จัดแสดงงานศิลปะ Ando ออกแบบให้ห้องต่างๆ มีรูปทรงโค้งตามโครงสร้างของอาคาร พร้อมพื้นที่จัดแสดงทรงสี่เหลี่ยมสำหรับนิทรรศการขนาดใหญ่ ที่ให้ความสำคัญกับศิลปะสมัยใหม่และศิลปะร่วมสมัย ทั้งจากศิลปินจีนและนานาชาติ โดยเฉพาะผลงานที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมหลิ่งหนาน ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของภูมิภาคนี้



ส่วนใครที่มีโอกาสไปเที่ยวช่วงนี้ พิพิธภัณฑ์กำลังจัดนิทรรศการ Sopheap Pich: Silent Restraint ของ Sopheap Pich ศิลปินชาวกัมพูชา ที่รวบรวมผลงานประติมากรรมราว 30 ชิ้นจากการทำงานเกือบสามทศวรรษ ทั้งงานไม้ไผ่ หวาย โลหะ และแก้ว โดยจัดแสดงตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2026 ถึง 20 กุมภาพันธ์ 2027
และหากมีแผนไปเที่ยวกวางตุ้ง อยากแวะชม สามารถเดินทางไปได้ที่ He Art Museum ในเขตซุ่นเต๋อ เมืองฝอซาน ซึ่งเปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 10.00-18.00 น. โดยเปิดให้เข้าชมรอบสุดท้ายเวลา 17.30 น. แนะนำให้เผื่อเวลาเดินชมทั้งนิทรรศการและตัวอาคาร โดยเฉพาะบันไดวนกลางพิพิธภัณฑ์และทางเดินริมสระน้ำ ซึ่งเป็นสองจุดที่เห็นรายละเอียดงานออกแบบได้ชัดเจนที่สุด
ภาพ: Travis Zhang, Hubert Wang, Axel Vervoordt, HEM

