วันนี้ (18 พฤศจิกายน) ลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ชี้แจงข้อกังวลเกี่ยวกับความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกา (Agreement on Reciprocal Trade: ART) ว่า รัฐบาลให้ความสำคัญกับการรักษาผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของประเทศ ควบคู่กับการคุ้มครองเกษตรกร ผู้ประกอบการ และผู้บริโภค โดยขอให้ประชาชนพิจารณาข้อมูลอัตราภาษีและเงื่อนไขการเปิดตลาดตามสถานะปัจจุบัน เนื่องจากมาตรการภาษีของสหรัฐฯ เปลี่ยนแปลงจากกรอบการเจรจาเดิมในปี 2568 และการลงนามแถลงการณ์ร่วมไม่ได้หมายความว่าไทยต้องเปิดตลาดสินค้าทุกประเภททันที
ลลิดาระบุว่า อัตราภาษี 19% เป็นอัตราภายใต้มาตรการภาษีต่างตอบแทนเดิมของสหรัฐฯ ไม่สามารถนำมาอธิบายเป็นอัตราภาษีปัจจุบันสำหรับสินค้าไทยทุกรายการได้ หลังสหรัฐฯ ยุติการเรียกเก็บภาษีเพิ่มเติมภายใต้กฎหมาย International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2569 ภายหลังคำวินิจฉัยของศาลสูงสหรัฐฯ และเปลี่ยนไปใช้มาตรการภาษีภายใต้กฎหมายอื่นแทน
สำหรับมาตรการภาษีตามมาตรา 301 ของสหรัฐฯ ที่เกี่ยวข้องกับข้อห้ามนำเข้าสินค้าที่ผลิตด้วยแรงงานบังคับ สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) กำหนดอัตราภาษีเพิ่มเติมสำหรับสินค้าถิ่นกำเนิดไทยที่อยู่ในข่าย 12.5% จากอากรปกติรายสินค้า มีผลตั้งแต่วันที่ 24 กรกฎาคม 2569 แต่มีข้อยกเว้นตามประเภทสินค้าและเงื่อนไขที่กำหนด จึงไม่ได้หมายความว่าสินค้าไทยทุกชนิดต้องเสียภาษีเพิ่มเติมในอัตราเดียวกัน
กระทรวงพาณิชย์ชี้แจงว่า มีสินค้าไทยได้รับยกเว้นจากมาตรการภาษีเพิ่มเติมดังกล่าว 2,120 รายการ ครอบคลุมมูลค่าการส่งออกไทยไปสหรัฐฯ มากกว่าครึ่งหนึ่ง เช่น วงจรรวม ฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์ ชิ้นส่วนอากาศยาน ยางธรรมชาติ แป้งมันสำปะหลัง สับปะรด และผลิตภัณฑ์มะพร้าว โดยการยกเว้นต้องเป็นไปตามพิกัดศุลกากรและเงื่อนไขที่กำหนด ไม่ได้หมายความว่าได้รับยกเว้นภาษีทุกประเภท
ส่วนการเจรจาปรับลดภาษีเพิ่มเติมจาก 12.5% เหลือ 10% ลลิดาระบุว่า ศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ชี้แจงว่า ไทยจะใช้ความคืบหน้าการเจรจา ART เป็นกลไกผลักดันให้ได้รับเงื่อนไขทางการค้าที่แข่งขันกับประเทศคู่แข่งในภูมิภาคได้ แต่ต้องแยกระหว่างเป้าหมายการเจรจากับอัตราภาษีที่มีผลบังคับใช้จริง ซึ่งยังต้องรอประกาศอย่างเป็นทางการจากสหรัฐฯ
ลลิดายืนยันว่า การลงนามแถลงการณ์ร่วมเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 เป็นการยืนยันความคืบหน้าและข้อสรุปในสาระสำคัญของการเจรจา ไม่ใช่การทำให้ความตกลงทั้งหมดมีผลบังคับใช้ทันที โดยทั้งสองประเทศยังต้องดำเนินกระบวนการภายในตามกฎหมาย ก่อนลงนามความตกลงฉบับสมบูรณ์และมีผลใช้บังคับ
ขณะที่ตัวเลขการเปิดตลาดประมาณ 99% ในกรอบการเจรจาปี 2568 เป็นข้อมูลขอบเขตการลดหรือยกเลิกภาษีสินค้าสหรัฐฯ ตามกรอบในขณะนั้น ไม่ใช่ข้อสรุปว่าไทยยกเลิกภาษีหรือมาตรการกำกับดูแลการนำเข้าสินค้าทุกประเภทแล้ว โดยรายละเอียดสินค้าอ่อนไหว เงื่อนไขการนำเข้า และมาตรการคุ้มครองผู้ผลิตในประเทศ ต้องพิจารณาจากความตกลงฉบับสมบูรณ์และบัญชีรายการสินค้าที่เกี่ยวข้อง
ทั้งนี้ กระทรวงพาณิชย์ยึดหลักการเจรจาเปิดตลาดโดยคำนึงถึงความต้องการใช้สินค้าในประเทศ กำลังการผลิตของผู้ประกอบการไทย และผลกระทบต่อเกษตรกร เนื่องจากสินค้าหลายประเภทไทยเปิดตลาดให้ประเทศคู่ค้าอื่นอยู่แล้ว หรือผลิตไม่เพียงพอต่อความต้องการ ขณะเดียวกัน ยังสามารถพิจารณามาตรการบริหารปริมาณนำเข้า เช่น ระบบโควตา ตามเงื่อนไขสินค้าแต่ละประเภท เพื่อดูแลผู้ผลิตในประเทศ
รัฐบาลจะดำเนินการตามขั้นตอนทางกฎหมาย รวมถึงรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนต่างๆ และเสนอรัฐสภาตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด พร้อมเปิดเผยข้อมูลและผลกระทบของความตกลง เพื่อให้ประชาชนติดตามและตรวจสอบได้
ลลิดากล่าวว่า รัฐบาลเข้าใจข้อกังวลของประชาชน โดยเฉพาะเกษตรกรและผู้ประกอบการที่อาจได้รับผลกระทบจากการเปิดตลาด แต่สหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกสำคัญที่สร้างรายได้ให้ประเทศไทยกว่า 2.37 ล้านล้านบาท และเกี่ยวข้องกับการจ้างงานของคนไทยกว่า 1.25 ล้านคน การเจรจาจึงมีความสำคัญต่อการรักษาตลาดส่งออกและโอกาสในการทำงานของคนไทย
“รัฐบาลจะพิจารณาทุกเงื่อนไขอย่างรอบคอบ โดยยึดข้อเท็จจริงและสถานการณ์การค้าที่เป็นปัจจุบัน เพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทย ควบคู่กับการดูแลผู้ผลิตในประเทศ และคำนึงถึงผลประโยชน์ของประเทศและประชาชนเป็นสำคัญ” ลลิดากล่าว

