×

จ่ายหนี้ตรงเวลา แต่ทำไมถึงหมดตัว? บทเรียนคณิตศาสตร์ประกันภัยจากกรณี ‘เบ๊น อาปาเช่’

17.11.2026
ภาพคอลลาจมือสีน้ำเงินขนาดใหญ่สื่อถึงภาระหนี้สินและการเงิน

เวลาพูดถึงวินัยทางการเงิน เรามักนึกถึงคนที่จ่ายหนี้ตรงเวลา ไม่ค้างบัตรเครดิต และไม่เคยถูกทวงหนี้ แต่ผมอยากชวนตั้งคำถามว่า ถ้าเราจ่ายเงินออกไปทุกครั้งที่ถึงกำหนด ขณะที่ยอดหนี้กลับไม่ลดลงเลย แบบนี้ยังถือว่าบริหารเงินได้ดีอยู่หรือไม่

 

กรณี ‘เบ๊น อาปาเช่’ ที่ออกมาเล่าประสบการณ์เกี่ยวกับแอปเงินกู้เถื่อน ทำให้คำถามนี้เห็นภาพมากขึ้น เจ้าตัวระบุว่าในช่วงเวลาเกือบหนึ่งปีมีการจ่ายเงินสะสมไปเกือบ 2 ล้านบาท พร้อมเผชิญการข่มขู่และปัญหาบัญชีธนาคารถูกอายัด แต่ต้องแยกให้ชัดว่า ตัวเลขดังกล่าวเป็นยอดเงินที่เจ้าตัวเล่าว่าจ่ายไป ไม่ใช่หลักฐานว่าเป็นยอดเงินต้นหรือความเสียหายสุทธิ 2 ล้านบาท เพราะยังไม่มีรายละเอียดธุรกรรมทั้งหมด

 

เงินกู้ที่โฆษณาว่าถูก อาจมีต้นทุนจริงสูงมาก

 

จากข้อมูลที่เจ้าตัวเปิดเผย มีการโฆษณาว่ากู้เงินได้และผ่อนชำระนาน 180 วัน แต่เมื่อกู้จริงกลับถูกกำหนดให้คืนภายในเพียง 6 วัน พร้อมถูกหักค่าบริการล่วงหน้าจำนวนมาก เขายกตัวอย่างว่า หากกดกู้ 10,000 บาท จะได้รับเงินจริงประมาณ 6,000 บาท แต่ต้องคืนเต็ม 10,000 บาทภายใน 6 วัน ทั้งนี้เป็นตัวอย่างเงื่อนไขที่เขาเล่า ไม่ใช่ตัวเลขวงเงินกู้ทั้งหมดในกรณีข่าว

 

ลองมองด้วยคณิตศาสตร์การเงินแบบง่ายที่สุด ผู้กู้มีเงินนำไปใช้จริง 6,000 บาท แต่ต้องจ่ายเพิ่ม 4,000 บาทเพื่อปิดหนี้ในเวลา 6 วัน ต้นทุนจึงเท่ากับ 66.67% ของเงินที่ได้รับจริงในช่วงเวลานั้น หากเทียบเป็นรายปีแบบไม่ทบต้นจะสูงประมาณ 4,056% ต่อปี ซึ่งไม่ใช่อัตราดอกเบี้ยทบต้นรายปี แต่ก็สะท้อนความผิดปกติของต้นทุนได้ชัดเจน

 

เงินกู้ทั่วไปตามกฎหมายไทยมีเพดานดอกเบี้ย 15% ต่อปีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 654 ขณะที่สินเชื่อส่วนบุคคลบางประเภทที่ได้รับอนุญาตภายใต้การกำกับของธนาคารแห่งประเทศไทย มีเพดานดอกเบี้ยและค่าใช้จ่ายรวมไม่เกิน 25% ต่อปี โดยคำนวณแบบลดต้นลดดอก สองอัตรานี้อยู่ภายใต้กฎหมายคนละกรอบ จึงไม่ใช่ว่าผู้ให้กู้ทุกรายเลือกใช้เพดาน 25% ได้

 

ก่อนกู้เงิน ผมอยากให้ดูเพียงสามตัวเลขให้ชัดก่อนเสมอ คือ ‘ได้เงินเข้าบัญชีจริงเท่าไร ต้องคืนทั้งหมดเท่าไร และต้องคืนเมื่อไร’ เพราะค่าบริการหรือเงินที่ถูกหักล่วงหน้าไม่ควรหายไปจากการคิดต้นทุนเพียงเพราะไม่ได้เรียกชื่อว่าดอกเบี้ย

 

จ่ายเงินออกไปมาก ไม่ได้แปลว่าเงินต้นลดลง

 

ลองสมมติว่าเรามีหนี้เงินต้น 10,000 บาท แต่เมื่อถึงกำหนดกลับหาเงินมาปิดไม่ทัน จึงยอมจ่าย 4,000 บาทเพื่อขยายเวลา โดยเงินต้นยังเท่าเดิม หากทำเช่นนี้ห้ารอบ เราจะจ่ายออกไปแล้ว 20,000 บาท แต่ยังคงติดหนี้เงินต้น 10,000 บาทอยู่ นี่เป็นตัวอย่างสมมติ ไม่ใช่การคำนวณยอดหนี้ของบุคคลในข่าว

 

การจ่ายค่าต่อเวลาซ้ำๆ ไม่จำเป็นต้องเป็น ‘ดอกเบี้ยทบต้น’ ตามนิยามทางคณิตศาสตร์เสมอไป แต่ผลกระทบต่อกระเป๋าเงินอาจคล้ายกัน คือเสียเงินไปเรื่อยๆ ขณะที่ภาระที่ต้องหาเงินมาชำระจริงไม่ได้ลดลง บางคนจึงรู้สึกว่าตัวเองพยายามมากแล้ว แต่ยิ่งพยายามกลับยิ่งเหนื่อย

 

ส่วนดอกเบี้ยทบต้นที่แท้จริงเกิดเมื่อดอกเบี้ยที่ค้างอยู่ถูกนำไปรวมกับเงินต้น แล้วคิดดอกเบี้ยจากยอดใหม่ในรอบถัดไป ลองใช้ตัวเลขสมมติเพื่อทำความเข้าใจว่า หากเงินต้น 10,000 บาทคิดดอกเบี้ยเดือนละ 10% และนำดอกเบี้ยค้างมาทบต้นทุกเดือนโดยไม่มีการชำระเลย หนึ่งปีต่อมาจะกลายเป็นประมาณ 31,384 บาท เทียบกับ 22,000 บาทหากคิดแบบไม่ทบต้น ตัวเลขนี้เป็นเพียงแบบฝึกหัดทางคณิตศาสตร์ ไม่ใช่เงื่อนไขจริงในข่าวหรือการรับรองว่าคิดดอกเบี้ยลักษณะนี้ได้ตามกฎหมาย

 

ดอกเบี้ยทบต้นมีด้านดีเช่นกันเมื่อเราออมและนำผลตอบแทนกลับไปลงทุนต่อ แต่สำหรับคนเป็นหนี้ที่มีต้นทุนสูง เวลากลับทำให้ภาระหนักขึ้นแทนที่จะเบาลง

 

สิ่งที่ต้องกลัวไม่ใช่แค่หนี้ แต่คือการกู้ใหม่มาเลี้ยงหนี้เก่า

 

ลองนึกถึงคนที่เงินเดือนออกปลายเดือน แต่มีหนี้ครบกำหนดสัปดาห์หน้า เขาอาจมีรายได้เพียงพอทั้งเดือน ทว่าไม่มีเงินสดพอในวันที่ต้องจ่าย และเลือกกู้จากอีกแหล่งหนึ่งมาประคองสถานการณ์ไว้ก่อน หากต้องทำเช่นนี้ซ้ำทุกเดือน เงินเดือนงวดถัดไปก็อาจถูกใช้ล่วงหน้าไปเรื่อยๆ

 

นักคณิตศาสตร์ประกันภัยมองเรื่องนี้เป็นความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง เราไม่ได้ดูแค่มีรายได้มากเท่าไร แต่ต้องดูด้วยว่าเงินเข้าวันไหน และมีภาระต้องจ่ายวันไหน คนที่มีรายได้สูงจึงอาจมีปัญหาได้ ถ้าวันครบกำหนดชำระมาถึงก่อนเงินที่คาดว่าจะได้รับ

 

ผมจึงอยากให้เปลี่ยนคำถามจาก ‘เดือนนี้จ่ายทันหรือเปล่า’ เป็น ‘หลังจ่ายแล้ว เงินต้นลดลงหรือไม่ และเดือนหน้าต้องกู้เพิ่มเพื่อชำระหนี้เดิมอีกหรือเปล่า’ หากตอบว่าต้องกู้เพิ่มอยู่เสมอ นั่นเป็นสัญญาณเตือนให้รีบกลับมาจัดแผนเงินสดและขอความช่วยเหลือก่อนปัญหาจะลุกลาม

 

วินัยทางการเงินคือการรู้ว่าเมื่อไรควรหยุด

 

เมื่อพบเงื่อนไขเงินกู้ที่ไม่ตรงกับโฆษณา หรือถูกข่มขู่ให้โอนเงินต่อ สิ่งสำคัญไม่ใช่การพยายามหาเงินจ่ายตามคำขู่ให้ทันทุกครั้ง แต่ควรเก็บหลักฐาน ตรวจสอบข้อเท็จจริง และปรึกษาธนาคารหรือเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องโดยเร็ว หากเป็นหนี้ที่ชอบด้วยกฎหมายก็ต้องเจรจาหาทางชำระตามหน้าที่ของตน ไม่ใช่หยุดจ่ายหนี้ทุกประเภทโดยพลการ

 

ก่อนสมัครสินเชื่อ ควรตรวจสอบชื่อผู้ให้บริการผ่านช่องทาง ‘เช็กแอปเงินกู้’ ของธนาคารแห่งประเทศไทยด้วย การที่แอปอยู่บน App Store หรือ Google Play ไม่ได้แปลว่าผู้ให้กู้ได้รับใบอนุญาตถูกต้องในประเทศไทยเสมอไป

 

ท้ายที่สุด ผมอยากฝากไว้ว่า การจ่ายหนี้ตรงเวลาเป็นเรื่องดี แต่ไม่ใช่เครื่องวัดสุขภาพทางการเงินเพียงอย่างเดียว เราควรดูด้วยว่ายอดเงินต้นกำลังลดลง กระแสเงินสดยังพอใช้ และไม่มีความจำเป็นต้องสร้างหนี้ใหม่เพื่อรักษาหนี้เดิม

 

คณิตศาสตร์การเงินทำให้เราเห็นต้นทุนที่แท้จริงของหนี้ ส่วนมุมมองของนักคณิตศาสตร์ประกันภัยทำให้เราเห็นว่าหากปล่อยต้นทุนนั้นสะสมต่อไป จะกระทบชีวิตเราได้มากเพียงใด เพราะวินัยทางการเงินที่ดี ไม่ใช่การจ่ายทุกอย่างให้ทันจนไม่เหลือเงินใช้ แต่คือการรู้ทันภาระของตัวเองและหยุดวงจรที่ทำให้หนี้ไม่ลดลง ก่อนความเสี่ยงจะพาเราไปถึงจุดที่รับไม่ไหว

 

ภาพ: Anton Vierietin / Shutterstock


READ MORE






Latest Stories