จากฐานผลิตรถยนต์ ไทยจะคว้าโอกาสในอุตสาหกรรมโดรนและ ‘เศรษฐกิจการบินระดับต่ำ’ ได้อย่างไร?

ท่ามกลางการเติบโตของดีมานด์และการพัฒนาแบบก้าวกระโดดของเทคโนโลยีอากาศยานไร้คนขับ หรือ ‘โดรน’ ที่กำลังเปลี่ยนแปลงทั้งภาคเศรษฐกิจ การขนส่งและโลจิสติกส์ อุตสาหกรรม และความมั่นคงนั้น คำถามสำคัญคือ ประเทศไทยจะสามารถก้าวเข้าไปมีบทบาทในห่วงโซ่อุปทานอุตสาหกรรมโดรนโลกได้มากน้อยเพียงใด และจะเปลี่ยนจากประเทศผู้ใช้เทคโนโลยีไปสู่การเป็นผู้ผลิตเทคโนโลยีได้หรือไม่

 

 

คำถามนี้เป็นหนึ่งในประเด็นที่ THE STANDARD พยายามหาคำตอบจากการพูดคุยกับ M Gandhi กรรมการผู้จัดการ บริษัท จีเอ็มแอล เอ็กซิบิชั่น (ประเทศไทย) จำกัด (GML Exhibition (Thailand)) ผู้จัดงาน DroneTech Asia 2026 งานแสดงโดรนที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งจัดขึ้นที่อิมแพ็ค เมืองทองธานี ระหว่างวันที่ 11-13 พฤศจิกายน

 

งาน DroneTech Asia ปีนี้จัดเป็นครั้งที่ 3 สลับกับมาเลเซียเมื่อปีที่แล้ว มีบริษัทหรือหน่วยงานเข้าร่วมจัดแสดง 150 ราย จาก 15 ประเทศ ซึ่งมากขึ้นจากปี 2024 ที่จัดในไทยครั้งแรก โดยไฮไลต์ปีนี้ยังมีการสาธิตเทคโนโลยีโดรนในภารกิจต่างๆ ในวันแรกด้วย

 

 

Gandhi มองว่า ประเทศไทยมีโอกาสที่จะก้าวขึ้นเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมโดรนของโลก (Drone Capital of the World) โดยไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นสร้างอุตสาหกรรมใหม่ทั้งหมดจากศูนย์ เพราะไทยมีจุดแข็งสำคัญอยู่แล้ว นั่นคือฐานอุตสาหกรรมการผลิต โดยเฉพาะอุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วน ซึ่งสามารถต่อยอดไปสู่การผลิตชิ้นส่วน การประกอบ และการพัฒนาอุตสาหกรรมโดรนได้

 

อย่างไรก็ตาม โอกาสดังกล่าวไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสามารถของผู้ประกอบการเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับการกำหนดทิศทางอุตสาหกรรมและนโยบายสนับสนุนจากภาครัฐ ตั้งแต่การจัดซื้อผลิตภัณฑ์ที่ผลิตในประเทศ การสนับสนุนการวิจัยและพัฒนา ไปจนถึงการปรับปรุงกฎระเบียบให้รองรับเศรษฐกิจรูปแบบใหม่ที่กำลังเกิดขึ้นจากการใช้ประโยชน์ในพื้นที่การบินระดับต่ำ (Low-Altitude Economy)

 

โดรนไม่ใช่แค่เทคโนโลยีการบิน แต่กำลังเปิดพื้นที่เศรษฐกิจใหม่

 

Gandhi เริ่มต้นอธิบายภาพใหญ่ของอุตสาหกรรมโดรนว่า ปัจจุบันการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีนี้สามารถแบ่งออกเป็นสองส่วนสำคัญ คือ การใช้งานในภาคพลเรือน (Civilian Applications) และการใช้งานด้านการป้องกันประเทศ (Defence Applications)

 

ทั้งสองส่วนมีความสำคัญต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมโดรนไม่แตกต่างกัน และหากพิจารณาจากเทคโนโลยีที่นำมาจัดแสดงภายในงาน DroneTech Asia ปีนี้ก็จะเห็นถึงทิศทางการเติบโตของทั้งสองตลาดอย่างชัดเจน (ผู้จัดบอกว่าสัดส่วนของโดรนพาณิชย์และการทหารที่นำมาจัดแสดงในงานปีนี้มีมากพอๆ กัน)

 

สำหรับภาคพลเรือน Gandhi ให้ความสำคัญกับแนวคิดที่เรียกว่า ‘Low-Altitude Economy’ หรือเศรษฐกิจการบินระดับต่ำ ซึ่งเขามองว่าเป็นหนึ่งในโอกาสทางเศรษฐกิจที่รัฐบาล ภาคธุรกิจ และประชาชนควรทำความเข้าใจให้มากขึ้น

 

ผู้บริหาร GML อธิบายโดยพาย้อนกลับไปมองพัฒนาการของเศรษฐกิจโลกในช่วงกว่าหนึ่งศตวรรษที่ผ่านมา โดยบอกว่า เดิมทีมนุษย์ใช้ประโยชน์จากทรัพยากรบนพื้นดินเป็นหลัก ก่อนจะขยายกิจกรรมทางเศรษฐกิจไปสู่ทะเล ทั้งการเดินเรือ การค้า และการขนส่งระหว่างประเทศ ขณะที่การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคม ไม่ว่าจะเป็นถนนหรือทางรถไฟ ก็ล้วนมีส่วนสำคัญต่อการขยายตัวของเศรษฐกิจ

 

กระทั่งการถือกำเนิดของอุตสาหกรรมการบินเมื่อกว่า 100 ปีก่อนกับการบินครั้งประวัติศาสตร์ที่คิตตีฮอว์ก (Kitty Hawk) โดยสองพี่น้องตระกูลไรท์ ซึ่งเปิดประตูให้มนุษย์สามารถใช้ประโยชน์จากน่านฟ้าเพื่อการเดินทางและขนส่งได้อย่างกว้างขวาง

 

อุตสาหกรรมการบินจึงกลายเป็นอีกหนึ่งแรงขับเคลื่อนสำคัญของการเติบโตทางเศรษฐกิจโลก

 

แต่สิ่งที่ Gandhi ตั้งข้อสังเกตคือ แม้มนุษย์จะพัฒนาเทคโนโลยีการบินจนสามารถเดินทางในระดับความสูงหลายหมื่นฟุตได้แล้ว แต่กลับมีพื้นที่ในอากาศอีกส่วนหนึ่งที่แทบไม่ได้ถูกนำมาใช้ประโยชน์ทางเศรษฐกิจอย่างเต็มศักยภาพ นั่นคือพื้นที่ตั้งแต่ระดับพื้นดินจนถึงความสูงประมาณ 1,000 ฟุต ซึ่งในอดีตมักถูกมองว่ามีข้อจำกัดจากอาคาร สิ่งปลูกสร้าง และสภาพแวดล้อมต่างๆ จนไม่ได้รับความสนใจในฐานะพื้นที่สำหรับกิจกรรมทางเศรษฐกิจ

 

แต่ Gandhi แนะนำให้มองพื้นที่ดังกล่าวในฐานะ ‘ทรัพยากร’ ที่ไม่ต่างจากที่ดินหรือทะเล

 

“ที่ดินเป็นทรัพยากร อากาศเป็นทรัพยากร และพื้นที่ระหว่างพื้นดินกับน่านฟ้าระดับสูงก็เป็นทรัพยากรที่สามารถนำมาใช้สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้เช่นเดียวกัน” Gandhi กล่าว

 

และเทคโนโลยีโดรนก็ทำให้การใช้ประโยชน์จากพื้นที่ที่เคยถูกมองข้ามนี้มีความเป็นไปได้มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการขนส่งสินค้าและเวชภัณฑ์ การสำรวจพื้นที่ การตรวจสอบโครงสร้างพื้นฐาน การเกษตร หรือแม้แต่การขนส่งผู้โดยสารในอนาคต

 

เขามองว่า หากสามารถพัฒนาเทคโนโลยีและระบบรองรับได้อย่างเหมาะสม พื้นที่อากาศระดับต่ำอาจกลายเป็นแหล่งกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่มีมูลค่ามหาศาลระดับหลายพันล้านดอลลาร์

 

สิ่งที่ Gandhi อยากเน้นย้ำก็คือ มนุษย์เพิ่งเริ่มต้นสำรวจโอกาสของเศรษฐกิจการบินระดับต่ำเท่านั้น และยังมีพื้นที่อีกมากสำหรับการพัฒนาเทคโนโลยีและรูปแบบธุรกิจใหม่ๆ

 

เทคโนโลยีพร้อมแล้ว แต่กฎระเบียบยังตามไม่ทัน

 

แม้ Gandhi จะมองเห็นโอกาสมหาศาลของ Low-Altitude Economy แต่เขาก็ยอมรับว่า การนำเทคโนโลยีโดรนมาใช้ประโยชน์อย่างเต็มรูปแบบยังมีข้อจำกัดมากมาย โดยเฉพาะกฎระเบียบและระบบกำกับดูแล

 

เขามองว่า ปัจจุบันเทคโนโลยีมีความพร้อมสำหรับการใช้งานในหลายรูปแบบแล้ว แต่กฎระเบียบที่เกี่ยวข้องยังไม่ได้รับการพัฒนาให้สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น นี่จึงเป็นหนึ่งในอุปสรรคสำคัญที่ทำให้การใช้ประโยชน์จากพื้นที่อากาศระดับต่ำยังไม่สามารถขยายตัวได้เต็มศักยภาพ

 

สำหรับประเทศไทย Gandhi เห็นว่า ความเร็วในการปรับตัวของภาครัฐจะเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดว่าไทยจะสามารถใช้ประโยชน์จากเศรษฐกิจใหม่นี้ได้มากน้อยเพียงใด

 

หากสามารถพัฒนากฎระเบียบและระบบกำกับดูแลให้ทันต่อเทคโนโลยี ประเทศไทยก็จะมีโอกาสใช้ประโยชน์จาก Low-Altitude Economy ได้เร็วขึ้น และสร้างความได้เปรียบในการพัฒนาอุตสาหกรรมในระยะยาว

 

 

บทเรียนจากอุตสาหกรรมรถกระบะ สู่โอกาสผลิตโดรนของไทย

 

เมื่อพูดถึงศักยภาพของประเทศไทยในการเข้าไปมีบทบาทในซัพพลายเชนโดรนโลกนั้น Gandhi พาย้อนมองไปที่ความสำเร็จของอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย

 

เขากล่าวว่า ประเทศไทยมีความเชี่ยวชาญในการผลิตชิ้นส่วนและส่วนประกอบ โดยเฉพาะชิ้นส่วนยานยนต์ (Automotive Components) ซึ่งเป็นหนึ่งในจุดแข็งสำคัญของภาคการผลิตไทยมาอย่างยาวนาน

 

ความเชี่ยวชาญดังกล่าวไม่ได้จำกัดอยู่เพียงความสามารถในการผลิตสินค้า แต่ยังรวมถึงองค์ความรู้ด้านการประกอบ การบริหารจัดการการผลิต และการพัฒนาห่วงโซ่อุปทานที่เชื่อมโยงผู้ผลิตชิ้นส่วนจำนวนมากเข้าด้วยกัน

 

Gandhi เล่าถึงประสบการณ์ส่วนตัวในช่วงทศวรรษ 2000 เมื่อเขามีโอกาสร่วมงานกับ สถาพร กวิตานนท์ อดีตเลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ซึ่งเป็นผู้ชักชวนให้เขาเดินทางมาประเทศไทย เพื่อร่วมจัดนิทรรศการส่งเสริมการลงทุน รวมถึงงาน BOI Fair

 

เขาเล่าว่า ระหว่างการพูดคุยกัน สถาพรเคยอธิบายให้เขาฟังถึงเหตุผลที่อุตสาหกรรมยานยนต์ไทยสามารถเติบโตจนกลายเป็นหนึ่งในฐานการผลิตสำคัญของโลก ซึ่งคำตอบที่ได้คือ ไทยไม่ได้พยายามผลิตรถยนต์ทุกประเภทหรือทำทุกอย่างพร้อมกัน แต่เลือกมุ่งเน้นหรือโฟกัสไปที่ผลิตภัณฑ์เพียงอย่างเดียว และพัฒนาห่วงโซ่อุปทานจนแข็งแกร่ง

 

ผลิตภัณฑ์ที่ว่านี้คือ ‘รถกระบะ’ (Pickup Truck)

 

Gandhi เล่าว่า ประเทศไทยเลือกมุ่งเน้นการพัฒนาอุตสาหกรรมรถกระบะ ตั้งแต่การผลิตชิ้นส่วน การประกอบ ไปจนถึงการสร้างเครือข่ายผู้ผลิตและห่วงโซ่อุปทานที่ครบวงจร

 

แนวทางดังกล่าวทำให้ไทยสามารถก้าวขึ้นเป็นผู้ส่งออกรถกระบะอันดับ 2 ของโลก เป็นรองเพียงสหรัฐอเมริกาเท่านั้น

 

บทเรียนสำคัญจากเรื่องนี้คือ ประเทศไทยไม่จำเป็นต้องพยายามแข่งขันในทุกอุตสาหกรรมหรือทำผลิตภัณฑ์ทุกประเภทพร้อมกัน แต่ควรเลือกอุตสาหกรรมที่สามารถใช้จุดแข็งเดิมมาต่อยอด และพัฒนาให้เกิดความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน

 

สำหรับ Gandhi อุตสาหกรรมโดรนอาจเป็นโอกาสในลักษณะเดียวกัน โดยเขาอธิบายว่า อุตสาหกรรมการบินและอวกาศ (Aerospace and Aviation) มีความซับซ้อนสูง ทั้งในแง่เทคโนโลยีและกฎระเบียบ โดยเฉพาะมาตรฐานด้านการบิน เช่น ข้อกำหนดของสำนักงานบริหารการบินแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (FAA)

 

แต่หากไทยเลือกโฟกัสการพัฒนาอุตสาหกรรมโดรนอย่างจริงจัง ก็อาจใช้ฐานการผลิตที่มีอยู่แล้วเป็นจุดตั้งต้น โดยเฉพาะความสามารถด้านการผลิตชิ้นส่วนและการประกอบ แทนที่จะต้องสร้างอุตสาหกรรมการบินทั้งหมดขึ้นมาใหม่

 

ไทยจะเป็น Drone Capital of the World ได้หรือไม่?

 

Gandhi เปิดเผยว่า เขาได้พูดคุยเกี่ยวกับโอกาสของอุตสาหกรรมโดรนไทยกับหน่วยงานภาครัฐหลายแห่ง ทั้งสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) กระทรวงอุตสาหกรรม และกระทรวงกลาโหม โดยมีการเสนอว่า ไทยควรพิจารณาใช้อุตสาหกรรมโดรนเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมเป้าหมาย และมุ่งพัฒนาศักยภาพไปสู่การเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมโดรนของโลก ซึ่งเขาเชื่อว่า เป้าหมายดังกล่าวมีความเป็นไปได้ เพราะไทยมีองค์ความรู้และความสามารถด้านการผลิตอยู่แล้ว

 

เพราะในมุมมองของ Gandhi การเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมโดรนไม่จำเป็นต้องหมายถึงการผลิตโดรนสำเร็จรูปทั้งหมดภายในประเทศเท่านั้น แต่สามารถเป็นฐานผลิตชิ้นส่วน การประกอบ และมีบทบาทในห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมโดรนระดับโลกได้ แต่สิ่งสำคัญคือการกำหนดทิศทางที่ชัดเจนจากภาครัฐ เพื่อให้เกิดอุตสาหกรรมใหม่ที่มีศักยภาพขึ้น

 

จากผู้นำเข้าสู่ผู้ส่งออก สัญญาณว่าอุตสาหกรรมโดรนไทยเริ่ม ‘จุดติด’

 

นอกเหนือจากศักยภาพด้านฐานการผลิตแล้ว Gandhi ยังมองเห็นสัญญาณการเปลี่ยนแปลงของผู้ประกอบการไทยที่เกิดขึ้นจริงภายในงาน DroneTech Asia โดยเขายกตัวอย่างบริษัท Sky Vision ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ประกอบการที่เข้าร่วมจัดแสดงสินค้าในงานปีนี้ว่า เมื่อปีก่อนๆ บริษัทดังกล่าวยังดำเนินธุรกิจในฐานะผู้นำเข้าและผู้จัดจำหน่ายโดรน (Importer and Distributor) อยู่เลย แต่เมื่อเขากลับมาเยี่ยมชมบูธของบริษัทนี้อีกครั้งในปีนี้ กลับพบว่าทางบริษัทได้ขยับบทบาทมาเป็นผู้ส่งออก (Exporter) แล้ว

 

สำหรับ Gandhi นี่เป็นตัวอย่างที่สะท้อนถึงการพัฒนาขีดความสามารถของผู้ประกอบการไทยภายในระยะเวลาไม่นาน จนสามารถขยายตลาดไปสู่ต่างประเทศได้ ซึ่งเกิดจากการเรียนรู้ การสั่งสมประสบการณ์ และการพัฒนาศักยภาพของบริษัทไทยเอง

 

Gandhi กล่าวว่า อุตสาหกรรมโดรนไทยเริ่ม ‘จุดติด’ แล้ว และกำลังมีแรงส่งหรือโมเมนตั้มที่จะเติบโตต่อไป ซึ่งต้องอาศัยการสนับสนุนจากภาครัฐด้วย เพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถพัฒนาขีดความสามารถได้อย่างต่อเนื่อง

 

 

โดรนทางทหาร อีกแรงขับเคลื่อนสำคัญของอุตสาหกรรมไทย

 

แม้การใช้ประโยชน์จากโดรนในภาคพลเรือนจะเปิดโอกาสทางเศรษฐกิจรูปแบบใหม่ๆ แต่ Gandhi มองว่า การใช้งานด้านการป้องกันประเทศก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน เขาตั้งข้อสังเกตว่า ปัจจุบันกองทัพไทยให้ความสำคัญกับเทคโนโลยีโดรนมากขึ้น โดยเหล่าทัพต่างมีหน่วยงานที่รับผิดชอบด้านโดรนโดยเฉพาะ ต่างจากในอดีตที่ยังไม่มีการจัดตั้งหน่วยงานลักษณะนี้อย่างชัดเจน

 

นอกจากนี้ กองทัพเหล่าต่างๆ ยังเริ่มมีการจัดสรรงบประมาณสำหรับวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีโดรน ซึ่งสะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงในแนวทางพัฒนาขีดความสามารถของกองทัพ

 

ขณะเดียวกัน บริษัทไทยจำนวนหนึ่งก็เริ่มเข้าสู่การผลิตชิ้นส่วนและส่วนประกอบสำหรับโดรนทางทหาร รวมถึงการดำเนินงานด้านวิจัยและพัฒนา และการสร้างความร่วมมือกับบริษัทต่างประเทศ

 

Gandhi มองว่า ความเคลื่อนไหวเหล่านี้เป็นสัญญาณเชิงบวกต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมป้องกันประเทศของไทย เพราะแสดงให้เห็นถึงความต้องการใช้งานเทคโนโลยีจากภาครัฐ ควบคู่กับการพัฒนาขีดความสามารถด้านการผลิตของภาคเอกชน

 

ในพิธีเปิดงาน DroneTech Asia 2026 พลเอก ดร. ชรัติ อุ่มสัมฤทธิ์ ผู้อำนวยการสถาบันเทคโนโลยีป้องกันประเทศ (สทป.) ได้สะท้อนว่า ความท้าทายสำคัญของอุตสาหกรรมโดรนไทยไม่ใช่เพียงการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีเท่านั้น แต่ต้องสามารถต่อยอดไปสู่การใช้งานจริง โดยอาศัยความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และผู้ใช้งาน เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการพึ่งพาตนเองและยกระดับศักยภาพการแข่งขันของไทย

 

Buy Local และ R&D สองโจทย์สำคัญที่รัฐบาลต้องผลักดัน

 

Gandhi กล่าวว่า “ประเทศไทยกำลังอยู่ในจุดที่พร้อมจะทะยานขึ้นแล้ว” ในอุตสาหกรรมโดรน อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนศักยภาพดังกล่าวให้เกิดผลเป็นรูปธรรมยังต้องอาศัยนโยบายสนับสนุนจากรัฐบาล โดยเขาเสนอแนวทางสำคัญสองประการ

 

ประการแรก การส่งเสริมให้ภาครัฐจัดซื้อผลิตภัณฑ์ที่ผลิตในประเทศ หรือ Buy Local

 

Gandhi มองว่า กองทัพไทยควรให้ความสำคัญกับการจัดซื้อโดรนที่ผลิตโดยบริษัทไทยมากขึ้น เพื่อสนับสนุนการเติบโตของอุตสาหกรรมภายในประเทศ ซึ่งแนวทางดังกล่าวไม่ควรจำกัดเฉพาะกองทัพเท่านั้น แต่ควรครอบคลุมหน่วยงานภาครัฐอื่นๆ ด้วย

 

เพราะการสร้างความต้องการใช้งานจากภาครัฐจะเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ผู้ผลิตไทยมีโอกาสพัฒนาศักยภาพด้านการผลิตและขยายธุรกิจได้อย่างต่อเนื่อง

 

ประการที่สอง การสนับสนุนการวิจัยและพัฒนา หรือ R&D

 

เขามองว่า รัฐบาลควรให้ความสำคัญกับการสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีโดรน เพื่อยกระดับขีดความสามารถของผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะในช่วงที่บริษัทไทยเริ่มมีการผลิตชิ้นส่วนและสร้างความร่วมมือกับบริษัทต่างชาติ การสนับสนุน R&D จะเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาองค์ความรู้และขีดความสามารถทางเทคโนโลยีในระยะยาว

 

นอกเหนือจากสองประเด็นนี้ Gandhi ยังย้ำถึงความจำเป็นในการปรับปรุงกฎระเบียบเพื่อรองรับ Low-Altitude Economy ซึ่งเขามองว่าเป็นหนึ่งในเงื่อนไขสำคัญที่จะช่วยให้เทคโนโลยีโดรนถูกนำมาใช้ประโยชน์ทางเศรษฐกิจได้อย่างเต็มศักยภาพ