เท็กซัสสีฟ้า เดโมแครตยึดคองเกรส เปิดเบื้องหลัง Blue Wave ในเลือกตั้งมิดเทอมสหรัฐฯ ทำไมอเมริกาหันหลังให้ทรัมป์และ MAGA?

ผลการเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐฯ ได้สร้างแรงสั่นสะเทือนต่อการเมืองอเมริกัน หลังพรรคเดโมแครตสามารถกลับมาครองเสียงข้างมากทั้งสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา ส่งผลให้ โดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ต้องเผชิญกับดุลอำนาจใหม่ในช่วง 2 ปีที่เหลือของการดำรงตำแหน่ง ท่ามกลางกระแสความไม่พอใจของประชาชน ทั้งปัญหาค่าครองชีพ สงครามอิหร่าน นโยบายตรวจคนเข้าเมือง และความสัมพันธ์ของรัฐบาลกับกลุ่มทุนเทคโนโลยี

 

 

ปฏิเสธไม่ได้ว่า การเลือกตั้งครั้งนี้ยังสร้างประวัติศาสตร์ใหม่ในหลายด้าน โดยเฉพาะชัยชนะของผู้สมัครจากกลุ่มประชากรที่หลากหลาย ซึ่งก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งสำคัญทางการเมืองในฐานะ ‘คนแรก’ ในประวัติศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็น อับดุล เอล-ซาเยด (Abdul El-Sayed) ว่าที่ สว. ชาวมุสลิมคนแรก หรือ เพ็กกี ฟลานาแกน (Peggy Flanagan) ว่าที่ สว.หญิงชนพื้นเมืองอเมริกันคนแรก

 

นอกเหนือจากนั้น ปรากฏการณ์ ‘Texas Turned Blue’ ก็สร้างความประหลาดใจให้กับหลายคนไม่แพ้กัน หลัง เจมส์ ทาลาริโก (James Talarico) สามารถคว้าชัยชนะในการเลือกตั้ง สว. ในฐานะผู้แทนของเดโมแครตเป็นครั้งแรกในรอบ 38 ปี เช่นเดียวกับอีกหลายสนามเลือกตั้ง จนเกิดกระแส ‘Blue Wave’ หรือคลื่นสีน้ำเงิน

 

คำถามที่ตามมา คือ เบื้องหลังชัยชนะครั้งใหญ่ของเดโมแครตมาจากไหน เหตุใดรัฐอนุรักษนิยมอย่างเท็กซัสจึงเปลี่ยนเป็นสีฟ้า แล้วทรัมป์จะรับมือกับสภาคองเกรสที่อยู่ภายใต้การควบคุมของฝ่ายค้านอย่างไร ยังไม่รวมถึงอนาคตในปี 2028 ภายใต้การเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐฯ คนใหม่

 

THE STANDARD พูดคุยกับ ผศ.ดร.กัลยา เจริญยิ่ง อาจารย์ภาควิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผู้เชี่ยวชาญด้านการเมืองสหรัฐฯ และเศรษฐกิจการเมืองระหว่างประเทศ เพื่อเจาะลึกการเลือกตั้งกลางเทอมครั้งนี้

 

ชัยชนะของผู้สมัครที่สร้างประวัติศาสตร์ สะท้อนแรงตีกลับต่อนโยบาย DEI

 

‘Historic Firsts’

 

คือสิ่งที่ทำให้ ผศ.ดร.กัลยา รู้สึกประหลาดใจ เมื่อเห็นผลการเลือกตั้งมิดเทอมสหรัฐฯ หลังมีผู้สมัครจากพรรคเดโมแครตจำนวนมาก ที่สามารถสร้างประวัติศาสตร์ในฐานะ ‘คนแรก’ ในตำแหน่งสำคัญทางการเมืองของประเทศ

 

ไม่ว่าจะเป็นชื่อของ อับดุล เอล-ซาเยด (Abdul El-Sayed) ว่าที่ สว.ชาวมุสลิม, คริส แพปพาส (Chris Pappas) ว่าที่ สว.เกย์, เพ็กกี ฟลานาแกน (Peggy Flanagan) ว่าที่ สว.หญิงชนพื้นเมืองอเมริกัน, คีชา แลนซ์ บอตทอมส์ (Keisha Lance Bottoms) ว่าที่ผู้ว่าการรัฐหญิงผิวดำคนแรก ไปจนถึง จีนา ฮิโนโฮซา (Gina Hinojosa) ว่าที่ผู้ว่าการรัฐเท็กซัสในฐานะผู้หญิงเชื้อสายลาตินา

 

สำหรับผู้เชี่ยวชาญการเมืองอเมริกัน ชัยชนะของผู้สมัครเหล่านี้มีนัยสำคัญทางการเมือง สะท้อนให้เห็น ‘แรงตีกลับ’ (Backlash) ต่อนโยบายของทรัมป์อย่างชัดเจน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อรัฐบาลสหรัฐฯ ภายใต้ทรัมป์เดินหน้าต่อต้านแนวคิดความหลากหลาย ความเสมอภาค และการมีส่วนร่วม (Diversity, Equity and Inclusion: DEI) ผ่านมาตรการต่างๆ

 

เช่น การยุติโครงการด้านความหลากหลายในหน่วยงานรัฐบาลกลาง ไปจนถึงการกดดันมหาวิทยาลัยและสถาบันการศึกษาให้ปรับเปลี่ยนนโยบาย โดยใช้เงินสนับสนุนจากรัฐบาลกลางเป็นเงื่อนไข ซึ่งรวมถึงงบประมาณด้านการวิจัยที่มหาวิทยาลัยจำนวนมากต้องพึ่งพา

 

ทำไมเดโมแครตถึงชนะเลือกตั้ง เปิดเบื้องหลัง Blue Wave ที่มาจากการฐานเสียงจากกลุ่มรากหญ้า

 

จากกระแส Blue Wave ที่ปรากฏบนหน้าสื่อในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา หลายคนอาจมองว่า ชัยชนะของเดโมแครตเกิดจากความไม่พอใจต่อรัฐบาลทรัมป์ที่เพิ่มสูงขึ้น แต่ ผศ.ดร.กัลยา กลับมองว่า นี่คือผลพวงที่งอกงามจากการวางรากฐานของกลุ่มฝ่ายซ้ายในพรรคตลอด 10 ปี ผ่าน ‘ขบวนการการสร้างฐานเสียงระดับรากหญ้า’ (Grassroots Mobilization) ซึ่งส่งผลให้เดโมแครตพลิกชนะในพื้นที่สำคัญของพรรครีพับลิกัน

 

หนึ่งในบุคคลสำคัญของขบวนการทางสังคมดังกล่าว คือ เบอร์นี แซนเดอร์ส (Bernie Sanders) นักการเมืองสายก้าวหน้า ผู้เคยท้าชิงตำแหน่งแคนดิเดตพรรคเดโมแครตในการเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2016

 

แม้แซนเดอร์สจะพ่ายแพ้ แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่า เขามีบทบาทในการสร้างเครือข่ายทางการเมืองและดึงคนรุ่นใหม่เข้ามามีส่วนร่วม โดยเฉพาะกลุ่มที่สนใจปัญหาความเหลื่อมล้ำ สวัสดิการ และความยุติธรรมทางสังคม ซึ่งต่อมา มีนักการเมืองรุ่นใหม่ที่ได้รับอิทธิพลจากแนวทางของเขา เช่น เอล-ซาเยด

 

เช่นเดียวกับ สเตซีย์ เอบรัมส์ (Stacey Abrams) นักการเมืองเดโมแครตจากจอร์เจีย แม้แพ้การเลือกตั้งผู้ว่าการรัฐในปี 2018 และ 2022 แต่ยังคงทำงานสร้างฐานเสียงอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการส่งเสริมให้กลุ่มคนผิวดำลงทะเบียนเลือกตั้ง ซึ่งเธอมองว่า การลงทะเบียนเป็นเพียงจุดเริ่มต้น แต่สิ่งสำคัญ คือ การทำให้ประชาชนเข้าใจว่า การใช้สิทธิเลือกตั้งเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันอย่างไร ตั้งแต่คุณภาพน้ำในชุมชน ไปจนถึงงบประมาณด้านการศึกษาและสาธารณสุข

 

อีกบุคคลที่ ผศ.ดร.กัลยา ยกตัวอย่าง คือ เบโต โอรูร์ก (Beto O’Rourke) อดีต สส.จากรัฐเท็กซัส ซึ่งเคยแพ้การเลือกตั้งวุฒิสภาในปี 2018 แต่ยังได้รับเครดิตสำคัญในการทำให้พรรคเดโมแครตเป็นที่นิยมขึ้นมา หลังเดินหน้าสร้างฐานเสียงผ่านองค์กร Powered by People ด้วยการส่งอาสาสมัครเข้าไปชักชวนคนรุ่นใหม่ลงทะเบียนเลือกตั้งตามมหาวิทยาลัย วิทยาลัยชุมชน ร้านกาแฟ และสถานที่จัดคอนเสิร์ต

 

โอรูร์กให้สัมภาษณ์กับ KFOX อย่างน่าสนใจว่า ชัยชนะของเดโมแครตในเท็กซัสเป็นผลจากการทำงานต่อเนื่องราว 10 ปี ถึงอาจไม่ได้รับความสนใจจากสื่อ แต่มีส่วนสำคัญต่อการระดมประชาชนออกมาใช้สิทธิ จนเมืองเอลพาโซมีจำนวนผู้มาใช้สิทธิสูงเป็นประวัติการณ์

 

โอรูรก์ยังเสริมว่า คนรุ่นใหม่ไม่ได้ออกมาเลือกตั้ง เพียงเพราะชื่นชอบพรรคใดเป็นพิเศษ แต่ให้ความสำคัญกับปัญหาที่กระทบต่อชีวิตของพวกเขา ทั้งค่าครองชีพ สงครามอิหร่าน และสถานการณ์ในตะวันออกกลาง

 

สำหรับกัลยา สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่า เดโมแครตประสบความสำเร็จในการเข้าถึงประชาชนผ่านการลงพื้นที่และพูดคุยกับผู้มีสิทธิเลือกตั้งโดยตรง ทำให้พรรคเข้าใจความต้องการของประชาชนมากขึ้น และสามารถสร้างฐานเสียงที่พร้อมสนับสนุนพรรคต่อไปในการเลือกตั้งครั้งต่อๆ ไป

 

รีพับลิกันแพ้ยับ เพราะทรัมป์ไม่ทำตามคำสัญญา

 

ในทางกลับกัน ผศ.ดร.กัลยามองว่า ความล้มเหลวของรัฐบาลทรัมป์คือสาเหตุสำคัญที่นำมาสู่ความพ่ายแพ้ของพรรครีพับลิกัน ไม่ว่าจะเป็นปัญหาค่าครองชีพ นโยบายตรวจคนเข้าเมือง และสงครามอิหร่าน

 

อาจารย์คณะรัฐศาสตร์​ จุฬาฯ อธิบายว่า ในช่วงที่ผ่านมา ทรัมป์เคยหาเสียงด้วยคำมั่นเรื่องปากท้องและค่าครองชีพ แต่หลังเข้ารับตำแหน่ง สิ่งที่เกิดขึ้นกลับสวนทางกับความคาดหวังของประชาชน

 

หนึ่งในปัญหาสำคัญ คือ สงครามอิหร่าน ซึ่งส่งผลให้ราคาน้ำมันและต้นทุนพลังงานปรับตัวสูงขึ้น โดย ผศ.ดร. กัลยาให้คำอธิบายว่า ราคาข้าวของที่แพงขึ้น เกินขีดความสามารถในการจับจ่ายใช้สอย ทำให้ชาวอเมริกันและโลกเห็นถึงผลกระทบของนโยบายต่างประเทศกระทบต่อชีวิตประจำวัน

 

ขณะเดียวกัน นโยบายขึ้นภาษีสินค้านำเข้าของทรัมป์ก็ทำให้ต้นทุนสินค้าสูงขึ้น ส่วนผู้ประกอบการกลับผลักภาระด้านภาษีมายังผู้บริโภคได้ ส่งผลให้ประชาชนต้องเผชิญค่าครองชีพที่สูงขึ้นอีก

 

นอกจากนี้ ทรัมป์ยังดำเนินนโยบายเพื่อกลุ่มชนชั้นนำ เช่น ออกกฎหมาย One Big Beautiful Bill (OBBB) ที่เอื้อประโยชน์ทางภาษีให้กับกลุ่มมหาเศรษฐี ขณะที่ลดงบประมาณและความช่วยเหลือที่เกี่ยวข้องกับประชาชนรายได้น้อย เช่น โครงการประกันสุขภาพ (Medicaid) และโครงการช่วยเหลือด้านอาหารของรัฐบาลสหรัฐอเมริกา (Supplemental Nutrition Assistance Program: SNAP)

 

นอกจากนี้ การลดขนาดหน่วยงานรัฐบาลกลางผ่านกระทรวงการประสิทธิภาพ (Department of Government Efficiency: DOGE) ภายใต้ อีลอน มัสก์ มหาเศรษฐีเจ้าของ Tesla และ X ก็เป็นอีกนโยบายที่กัลยามองว่าส่งผลกระทบต่อประชาชน เช่น การลดบุคลากรหน่วยงานจัดการภัยพิบัติแห่งชาติ (FEMA) ส่งผลกระทบต่อการช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่ประสบภัย

 

ขณะเดียวกัน ทรัมป์ยังสนับสนุนการใช้ความรุนแรงในนโยบายตรวจคนเข้าเมือง ผ่านสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและศุลกากรสหรัฐฯ (ICE) ที่ถูกวิจารณ์ว่ารุนแรง มีส่วนทำให้เกิดแรงต่อต้านรัฐบาลมากขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มผู้มีสิทธิเลือกตั้งเชื้อสายฮิสแปนิก

 

ยังไม่รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างผู้นำสหรัฐฯ กับกลุ่มทุนเทคโนโลยี ซึ่งมีบทบาททั้งในการสนับสนุนเงินทุนทางการเมืองและการบริหารประเทศ เหล่านี้ทำให้ประชาชนตั้งคำถามว่า รัฐบาลกำลังให้ความสำคัญกับการดูแลชีวิตความเป็นอยู่ของคนทั่วไป หรือสร้างผลประโยชน์ให้กับครอบครัวทรัมป์และเครือข่ายธุรกิจมากกว่ากัน

 

‘Texas Turned Blue’ เป็นเพราะอะไร?

 

หนึ่งในปรากฏการณ์สึนามิทางการเมืองของการเลือกตั้งมิดเทอมสหรัฐฯ คือ เท็กซัส พื้นที่สีแดงของรีพับลิกันที่เดโมแครตสามารถพลิกกลับมาคว้าชัยชนะได้ สะท้อนจากชัยชนะของทาลาริโก ว่าที่ สว.เดโมแครตของเท็กซัสในรอบ 38 ปี

 

ในประเด็นดังกล่าว ผศ.ดร.กัลยา มองว่า การเปลี่ยนแปลงในเท็กซัสเกิดจากการสร้างฐานเสียงระดับรากหญ้าของเดโมแครตที่ดำเนินมาต่อเนื่องหลายปี โดยเฉพาะในกลุ่มผู้มีสิทธิเลือกตั้งเชื้อสายฮิสแปนิกและคนรุ่นใหม่ ประกอบกับความไม่พอใจต่อทรัมป์และกลุ่ม MAGA จนสมาชิกรีพับลิกันดั้งเดิมบางส่วนประกาศ ‘ลงคะแนนข้ามขั้ว’ หันไปสนับสนุนเดโมแครตแทน เช่น สมาชิกบางคนของตระกูลบุช

 

ในมุมของกัลยา การตัดสินใจเช่นนี้ไม่ได้หมายความว่า ผู้สนับสนุนรีพับลิกันทั้งหมดเปลี่ยนมามีแนวคิดเสรีนิยม แต่เป็นภาพสะท้อนว่า คนบางกลุ่มไม่เห็นด้วยกับทิศทางของ MAGA ขณะที่ยังคงสมาทานแนวคิดอนุรักษนิยมเช่นเดิม

 

อีกประเด็นที่กัลยาให้ความสำคัญ คือ อิทธิพลของเงินทุนทางการเมือง โดยชี้ให้เห็นว่า ที่ผ่านมา การเลือกตั้งสหรัฐฯ มีเงินสนับสนุนจากกลุ่มทุนขนาดใหญ่และมหาเศรษฐีมาตลอด โดยเฉพาะกลุ่มมหาเศรษฐีเทคโนโลยี (Tech Bros) อย่างเช่น อีลอน มัสก์ (Elon Musk) ที่ทุ่มเงินสนับสนุนการเมืองฝั่งรีพับลิกันในรัฐเท็กซัส

 

อนึ่ง อิทธิพลของเงินทุนดังกล่าวเชื่อมโยงกับคำพิพากษาคดี Citizens United v. FEC ปี 2010 ที่เปิดทางให้บริษัทสามารถใช้เงินรณรงค์ทางการเมืองอย่างอิสระได้โดยไม่จำกัดจำนวน หากไม่ประสานงานกับผู้สมัครโดยตรง

 

อย่างไรก็ตาม ผศ.ดร.กัลยา ตั้งข้อสังเกตว่า การเลือกตั้งครั้งนี้กลับปรากฏกระแสต่อต้านอิทธิพลของกลุ่มทุน สะท้อนจากการที่ทาลาริโกประกาศไม่รับเงินสนับสนุนจาก Corporate PACs และ AIPAC โดยเน้นระดมทุนจากประชาชน รวมถึงกรณี The Montana Plan (I-194) หลังผู้มีสิทธิเลือกตั้งในรัฐมอนแทนากว่า 65% สนับสนุนมาตรการจำกัดการใช้เงินทางการเมืองของบริษัทและนิติบุคคลต่างๆ

 

นอกจากนี้ ผศ.ดร.กัลยา ยังวิเคราะห์ฉากทัศน์ในอนาคตอีกว่า หากเดโมแครตสามารถรักษาฐานเสียงที่สร้างขึ้นมาได้ รีพับลิกันอาจเผชิญ ‘งานหิน’ ในการทำให้เท็กซัสกลับไปเป็น ‘พื้นที่สีแดง’ แบบในอดีต

 

อย่างไรก็ตาม ชัยชนะครั้งเดียวไม่ได้รับประกันว่า ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะสนับสนุนเดโมแครตต่อไป เพราะผู้ที่ได้รับเลือกตั้งต้องพิสูจน์ว่า พวกเขาสามารถทำตามคำสัญญาและแก้ไขปัญหาที่ประชาชนเผชิญได้จริง

 

เดโมแครตคุมคองเกรสแล้ว จะถ่วงดุลทรัมป์ได้แค่ไหน?

 

ชัยชนะในการเลือกตั้งครั้งนี้ทำให้เดโมแครตเตรียมกลับมาครองเสียงข้างมากทั้งสองสภา อย่างไรก็ตาม ผศ.ดร.กัลยา มองว่า เดโมแครตอาจไม่สามารถหยุดนโยบายของทรัมป์ได้ทั้งหมด เพราะประธานาธิบดียังคงมีอำนาจฝ่ายบริหาร และสิทธิยับยั้งกฎหมาย

 

อย่างไรก็ตาม คองเกรสมีอำนาจสำคัญในการตรวจสอบและถ่วงดุลรัฐบาล โดยเฉพาะอำนาจด้านงบประมาณ (Power of the Purse) ซึ่งพรรคเดโมแครตอาจนำมาใช้ควบคุมรายจ่ายด้านกลาโหมและสงครามอิหร่าน รวมถึงตรวจสอบการทำงานของฝ่ายบริหารผ่านคณะกรรมาธิการต่างๆ

 

นอกเหนือจากอำนาจด้านงบประมาณและการออกกฎหมาย พรรคเดโมแครตยังมีโอกาสใช้เสียงข้างมากในคณะกรรมาธิการต่างๆ เพื่อเพิ่มการตรวจสอบการทำงานของรัฐบาลทรัมป์ รวมถึงประเด็นความสัมพันธ์ระหว่างฝ่ายบริหารกับกลุ่มทุน รวมถึงข้อกล่าวหาเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อน

 

อย่างไรก็ตาม แม้จะมีข้อจำกัดจากอำนาจของประธานาธิบดีและกระบวนการออกกฎหมาย แต่ ผศ.ดร. กัลยาเห็นว่า ภารกิจที่สำคัญที่สุดของพรรคเดโมแครต คือ การทำตามคำสัญญาที่ให้ไว้กับประชาชน โดยเฉพาะการฟื้นฟูความช่วยเหลือด้านสาธารณสุขและอาหารอย่าง Medicaid และ SNAP ที่ได้รับผลกระทบจากนโยบายของทรัมป์ รวมถึงการแก้ไขปัญหาค่าครองชีพและการศึกษา ไม่เช่นนั้น พรรคอาจสูญเสียคะแนนเสียงในการเลือกตั้งครั้งต่อไป

 

จับตาเลือกตั้งปี 2028: เจนใหม่ของเดโมแครตรุ่นใหม่ vs MAGA ที่ครองรีพับลิกัน

 

หากมองอนาคตไปถึงการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐฯ ปี 2028 ผศ.ดร.กัลยาตั้งข้อสังเกตว่า พรรคเดโมแครตกำลังเปลี่ยนผ่านเข้าสู่เจนใหม่ในสนามการเมือง หลังที่ผ่านมา การเมืองอเมริกันมักถูกครอบงำโดยคนมีอายุหรือผู้สูงวัย (Gerontocracy) ขณะที่คนรุ่นใหม่เป็นฝ่ายที่ได้รับผลกระทบจากนโยบาย เช่น ปัญหาค่าครองชีพ หรือราคาที่อยู่อาศัยแพง

 

หนึ่งในชื่อนักการเมืองจากพรรคเดโมแครตที่น่าสนใจ คือ จอน ออสซอฟฟ์ (Jon Ossoff) ว่าที่ สว.รัฐจอร์เจีย ซึ่งมีทักษะการสื่อสารและการตั้งคำถามในการไต่สวนของคองเกรสที่น่าสนใจ หรือ เอล-ซาเยด ว่าที่ สว.รัฐมิชิแกน ผู้โดดเด่นจากการปราศรัยและการตอบคำถาม

 

อย่างไรก็ตาม ผศ.ดร.กัลยา ตั้งข้อสังเกตว่า นักการเมืองเดโมแครตรุ่นใหม่อาจไม่ได้มีแนวคิดสังคมนิยมแบบแซนเดอร์สทั้งหมด แต่มีแนวทางแบบ ‘หัวก้าวหน้าเสรีนิยมใหม่’ (Progressive Neoliberalism) กล่าวคือ ให้ความสำคัญกับประเด็นสังคมและปากท้องประชาชน แต่สนับสนุนระบบทุนนิยมและเสรีนิยมใหม่

 

ส่วนในฟากรีพับลิกัน อาจารย์กัลยาตั้งข้อสังเกตว่า พรรคกำลังเผชิญโจทย์เรื่องการสร้างผู้นำและอัตลักษณ์ทางการเมือง หลังภาพลักษณ์ของพรรคผูกติดกับทรัมป์และ MAGA อย่างแนบแน่น ขณะที่เธอยังมองว่า ทายาททางการเมืองของทรัมป์อย่าง เจ.ดี. แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ ยังขาดเสน่ห์ทางการเมือง ส่วน มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ยังเชื่อฟังทรัมป์อย่างดี

 

หากจะเอาชนะเดโมแครต ผศ.ดร.กัลยา เห็นว่า รีพับลิกันอาจต้องสร้างอัตลักษณ์ขึ้นมาใหม่ เพื่อดึงสมาชิกและผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ไม่พอใจทรัมป์กลับมา แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า MAGA ยังมีฐานเสียงอนุรักษนิยมที่เหนียวแน่น โดยเฉพาะกลุ่มที่ให้ความสำคัญกับศาสนาและค่านิยมครอบครัว ซึ่งยังคงมีอิทธิพลทางการเมืองอยู่

 

ผลกระทบต่อไทย: ราคาน้ำมัน ภาษี และ Data Center ที่อาจย้ายมาลงทุน

 

แม้ผลการเลือกตั้งกลางเทอมจะทำให้ดุลอำนาจทางการเมืองในสหรัฐฯ เปลี่ยนแปลงไป แต่สำหรับผลกระทบในประเทศอื่นและไทย ผศ.ดร.กัลยามองว่า ประเด็นเหล่านี้ขึ้นอยู่กับทิศทางนโยบายของรัฐบาลทรัมป์ และความสามารถของสภาคองเกรสชุดใหม่ในการตรวจสอบและถ่วงดุลฝ่ายบริหารดังต่อไปนี้

 

1. สงครามในตะวันออกกลาง โดยเฉพาะผลกระทบต่อราคาน้ำมันและต้นทุนพลังงาน โดย ผศ.ดร.กัลยามองว่า หากคองเกรสไม่สามารถผลักดันให้สถานการณ์สงครามคลี่คลายได้ และการสู้รบยังดำเนินต่อไป ราคาน้ำมันก็อาจอยู่ในระดับสูงต่อเนื่อง ซึ่งจะส่งผลต่อค่าครองชีพและเศรษฐกิจไทยด้วย
2. ประเด็นด้านการค้า ผศ.ดร.กัลยาเห็นว่า คองเกรสชุดใหม่อาจมีบทบาทในการตรวจสอบหรือคัดค้านมาตรการกีดกันทางการค้าบางอย่างของทรัมป์ แต่ผลการเลือกตั้งไม่ได้ทำให้ประธานาธิบดีสูญเสียอำนาจในการกำหนดนโยบายทันที

 

เธอยังประเมินว่า ทรัมป์อาจแสดงท่าทีแข็งกร้าวมากขึ้นในช่วงอีก 2 ปีที่เหลือ ทำให้ทิศทางนโยบายต่างประเทศและการค้าของสหรัฐฯ ยังมีความไม่แน่นอน

 

3. การลงทุน Data Center เป็นอีกประเด็นที่ ผศ.ดร.กัลยา ให้ความสำคัญ เพราะแม้กระแสต่อต้านในสหรัฐฯ จะขยายตัว แต่การแข่งขันด้าน AI ระหว่างสหรัฐฯ กับจีนและมหาอำนาจอื่นๆ ยังคงดำเนินต่อไป บริษัทเทคโนโลยีจึงอาจย้ายโครงการไปยังประเทศที่มีข้อจำกัดน้อยกว่า รวมถึงไทยและประเทศอื่นๆ ในกลุ่มประเทศโลกใต้ (Global South)

 

ต้องเข้าใจก่อนว่า กระแสต่อต้านการก่อสร้าง Data Center มีอิทธิพลต่อการเลือกตั้งครั้งนี้ โดย ผศ.ดร.กัลยา อธิบายว่า ปรากฏการณ์ดังกล่าวมีจุดเริ่มต้นตั้งแต่ราวปี 2020 เมื่อเศรษฐกิจดิจิทัลและ AI เติบโตอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ความต้องการ Data Center เพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วย

 

ทว่าการมีอยู่ของ Data Center กลับสร้างความกังวลให้กับชุมชน ทั้งการใช้น้ำและไฟฟ้าปริมาณมหาศาล ซึ่งอาจทำให้ทรัพยากรขาดแคลนและค่าไฟแพงขึ้น รวมถึงปัญหาเสียงรบกวนและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ขณะที่ยังไม่ได้การันตีการจ้างแรงงานมนุษย์ได้จริง

 

ในประเด็นดังกล่าว ผศ.ดร.กัลยา ยกตัวอย่างชัยชนะของ เชอร์รอด บราวน์ (Sherrod Brown) ว่าที่ สว.ในรัฐโอไฮโอ ซึ่งนำความกังวลเรื่อง Data Center มาใช้หาเสียง และวิจารณ์ จอน ฮัสเต็ด (Jon Husted) คู่แข่งจากรีพับลิกัน

 

หากย้อนกลับมาที่ประเทศไทย อาจารย์คณะรัฐศาสตร์ จุฬาฯ แสดงความกังวลว่า การย้ายฐานลงทุนดังกล่าวอาจทำให้ประเทศกำลังพัฒนาต้องแบกรับต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรแทนประเทศพัฒนาแล้ว โดยยกตัวอย่างการเคลื่อนไหวของภาคประชาสังคมในลาตินอเมริกา อย่างในประเทศชิลีที่รวมตัวกันคัดค้านโครงการ Data Center

 

ผศ.ดร.กัลยา ยังตั้งคำถามทิ้งท้ายว่า รัฐบาลและภาคประชาสังคมไทยจะมีอำนาจต่อรองมากเพียงใด ในการกำหนดเงื่อนไขและตรวจสอบการลงทุนเหล่านี้ โดยเฉพาะผลกระทบต่อการใช้ไฟฟ้า น้ำสะอาด ที่ดิน และทรัพยากรที่ชุมชนต้องพึ่งพา

 

ภาพ: Evan Vucci / Reuters

 

อ้างอิง:

• https://prospect.org/2026/11/04/democrats-just-laid-the-foundation-for-2028/
• https://www.yahoo.com/news/politics/articles/stacey-abrams-quietly-building-political-223634000.html?guccounter=1
• https://triplepundit.com/2026/montana-michigan-and-more-u-s-states-vote-to-kick-big-money-out-of-politics/
• https://prospect.org/2026/11/05/voters-lead-backlash-against-oligarchy/
• https://kfoxtv.com/news/local/beto-orourke-credits-grassroots-push-as-democrats-sweep-every-texas-statewide-race