ถ้าพูดถึงเมืองซีอาน ประเทศจีน หลายคนน่าจะนึกถึงกองทัพทหารดินเผา และสถานที่ทางประวัติศาสตร์ที่มีชื่อเสียง แต่ล่าสุดเมืองแห่งนี้กำลังมีแลนด์มาร์กทางสถาปัตยกรรมแห่งใหม่ที่น่าสนใจ นั่นคือ Xi’an Centre Culture Business District (CCBD) โครงการขนาดใหญ่ที่ออกแบบโดย Heatherwick Studio สตูดิโอจากอังกฤษซึ่งเคยฝากผลงานอย่าง 1000 Trees ในเซี่ยงไฮ้มาแล้ว
โครงการตั้งอยู่ทางตอนใต้ของใจกลางเมืองซีอาน ระหว่างพื้นที่โบราณสถาน Temple of Heaven และ Shaanxi TV Tower โดยออกแบบให้เป็นย่านที่รวมทั้งร้านค้า สำนักงาน ที่พักอาศัย พื้นที่พักผ่อน และทางเดินสาธารณะเข้าไว้ด้วยกัน สิ่งที่น่าสนใจคือ แทนที่จะสร้างอาคารสูงหน้าตาคล้ายกันทั้งหมด ทีมออกแบบเลือกใช้รูปทรงโค้งมนและพื้นที่สีเขียวเข้ามาช่วยให้ย่านนี้มีบรรยากาศแตกต่างจากย่านธุรกิจทั่วไป



สวนแนวตั้งที่เดินขึ้นไปชมวิวเมืองได้
หนึ่งในจุดเด่นของโครงการคือ Xi’an Tree โครงสร้างสวนแนวตั้งสูง 57 เมตร ที่ออกแบบให้มีระเบียงซ้อนเหลื่อมกันทั้งหมด 56 ระดับ รูปทรงของระเบียงได้รับแรงบันดาลใจจากกลีบดอกไม้ เมื่อมองจากด้านล่างจึงดูคล้ายต้นไม้ขนาดใหญ่ที่กำลังแผ่กิ่งก้านอยู่กลางเมือง
แต่ Xi’an Tree ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อความสวยงามเพียงอย่างเดียว เพราะแต่ละระดับมีการปลูกต้นไม้และดอกไม้ พร้อมออกแบบทางเดินให้ผู้คนสามารถเดินขึ้นไปตามระเบียงเพื่อชมวิวเมืองซีอานจากมุมสูงได้ ทำให้พื้นที่สีเขียวแห่งนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่สวนบนพื้นดิน แต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของอาคารที่ผู้คนสามารถเข้าไปใช้งานได้จริง
นอกจากนี้ อาคารอื่นๆ ภายในโครงการยังได้รับการออกแบบให้มีหลังคาโค้งมนและระดับความสูงที่แตกต่างกัน โดยหยิบแรงบันดาลใจจากรูปทรงหลังคาสถาปัตยกรรมจีนโบราณมาตีความใหม่ เพื่อให้ภาพรวมของย่านดูเชื่อมโยงกับบริบทของเมืองซีอาน


งานเซรามิกที่เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ของเมือง
อีกหนึ่งรายละเอียดที่ทำให้โครงการนี้น่าสนใจคืองานเซรามิกที่นำมาใช้ตกแต่งอาคารกว่า 100,000 ชิ้น ซึ่งเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์งานเครื่องปั้นดินเผาของเมืองซีอาน โดยเฉพาะกองทัพทหารดินเผาที่กลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์สำคัญของเมือง
Heatherwick Studio ทำงานร่วมกับช่างฝีมือท้องถิ่นในการพัฒนากระเบื้องเซรามิก โดยมีการทดลองสูตรเคลือบมากกว่า 2,000 แบบ เพื่อให้ได้สีและพื้นผิวที่แตกต่างกัน ก่อนนำกระเบื้องเหล่านี้ไปตกแต่งตามเสา ผนัง และโครงสร้างโค้งของอาคาร
รายละเอียดนี้ทำให้งานเซรามิกไม่ได้เป็นเพียงองค์ประกอบตกแต่ง แต่ยังเป็นวิธีนำงานฝีมือดั้งเดิมกลับมาอยู่ในพื้นที่เมืองร่วมสมัย และเป็นสิ่งที่ผู้คนสามารถมองเห็นหรือสัมผัสได้ในระหว่างเดินผ่านอาคาร



สิ่งที่น่าสนใจเกี่ยวกับ Xi’an CCBD อาจไม่ใช่แค่รูปลักษณ์ของอาคารหรือขนาดของโครงการ แต่เป็นแนวคิดที่พยายามทำให้พื้นที่ขนาดใหญ่มีความเป็นมิตรกับผู้คนมากขึ้น ตั้งแต่การออกแบบทางเดิน พื้นที่พักผ่อน ไปจนถึงการนำธรรมชาติเข้ามาอยู่ในสถาปัตยกรรม
โดยเฉพาะ Xi’an Tree ที่แสดงให้เห็นว่าพื้นที่สีเขียวในเมืองไม่จำเป็นต้องอยู่ในรูปแบบสวนสาธารณะบนพื้นดินเสมอไป แต่สามารถออกแบบให้เป็นพื้นที่แนวตั้งที่ผู้คนเดินเล่น พักผ่อน และใช้เวลาร่วมกันได้ด้วย
สำหรับเมืองที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานอย่างซีอาน โครงการนี้จึงเป็นอีกตัวอย่างของการนำองค์ประกอบจากอดีตมาต่อยอดเป็นพื้นที่สำหรับการใช้ชีวิตในปัจจุบัน โดยไม่จำเป็นต้องทำให้สถาปัตยกรรมใหม่มีหน้าตาเหมือนอาคารเก่า

ภาพ: Qingyan Zhu

