สืบเนื่องจากกรณีที่ประชาชนจำนวนมากพบความผิดปกติของข้อมูลสุขภาพและประวัติการรักษาพยาบาลบนแอปพลิเคชัน ‘หมอพร้อม’ ซึ่งมีความคลาดเคลื่อนและไม่ตรงกับข้อเท็จจริง
วานนี้ (28 สิงหาคม) กระทรวงสาธารณสุขได้นำทีมผู้บริหารเข้าชี้แจงประเด็นดังกล่าวต่อคณะกรรมาธิการการสาธารณสุข สภาผู้แทนราษฎร เพื่อสร้างความกระจ่างและวางแนวทางแก้ไขปัญหาในระยะยาว
นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยว่า ได้นำผู้บริหารจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ, สปสช., กรมบัญชีกลาง และกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เข้าชี้แจงต่อ กมธ. สาธารณสุข เมื่อวันที่ 27 สิงหาคมที่ผ่านมา โดยอธิบายว่า ข้อมูลที่ปรากฏบนหมอพร้อม มีต้นทางมาจากการบันทึกข้อมูลของหน่วยบริการในพื้นที่ ก่อนส่งเข้าสู่ระบบ MOPH PHR
จากการรวบรวมข้อมูล ณ วันที่ 20 สิงหาคม 2569 มีรายการที่ประชาชนแจ้งให้ตรวจสอบจำนวน 24,346 รายการ (จากประชาชน 9,289 คน) ซึ่งเมื่อเทียบกับข้อมูลทั้งหมดที่มีการส่งเข้าสู่ระบบกว่า 204 ล้านรายการต่อปี ถือเป็นสัดส่วนที่น้อยกว่า 0.01% ทั้งนี้ จากการตรวจสอบข้อมูลชุดแรกจำนวน 16,346 รายการ พบว่า 35.8% เป็นข้อมูลที่ถูกต้องและมารับบริการจริง, 32.9% อาจเกี่ยวข้องกับการดำเนินงานตามตัวชี้วัด (KPI), 24.8% เกิดจากความผิดพลาดของบุคคล (Human Error) และมีเพียง 0.3% ที่อาจเกี่ยวข้องกับการเบิกจ่าย
ปลัดกระทรวงสาธารณสุข อธิบายเพิ่มเติมว่า สาเหตุหลักของความคลาดเคลื่อนเกิดจากการตั้งชื่อกิจกรรมที่ทำให้ประชาชนเข้าใจผิดว่าเป็นการวินิจฉัยโรค เช่น การประเมินความเครียด แต่ถูกบันทึกเป็นคัดกรองสุขภาพจิต หรือการตรวจเต้านมด้วยตนเอง แต่บันทึกเป็นคัดกรองมะเร็งเต้านม รวมถึงการเตรียมข้อมูลกลุ่มเป้าหมายไว้ล่วงหน้าแต่ประชาชนไม่ได้มารับบริการจริง
ในส่วนของ Human Error พบปัญหาการพิมพ์ข้อมูลผิด การคัดลอกข้อมูลเดิมโดยไม่ได้แก้ไข หรือการเลือกช่องในระบบ Drop-down ผิดพลาด ตัวอย่างที่ชัดเจนคือ กรณีพบข้อมูลเบิกจ่ายการนวดประคบเพื่อการฟื้นฟูผู้ป่วยอัมพฤกษ์/อัมพาต (รหัส 58131) ซึ่งความจริงผู้ป่วยมารับบริการ “การนวดประคบเพื่อบำบัดรักษาทั่วไป” (รหัส 58130) โดยอัตราค่าบริการของทั้งสองรหัสเท่ากัน จึงเป็นความผิดพลาดที่ไม่ได้เกิดจากเจตนาทุจริตเพื่อหวังส่วนต่างทางการเงิน
สำหรับการซักถามกรณีร้องเรียนในพื้นที่เฉพาะเจาะจง เช่น จังหวัดปทุมธานี ตรวจสอบพบข้อมูลคลาดเคลื่อน 39 รายการ และพบการเบิกจ่ายโดยไม่มีการให้บริการจริง 5 รายการ ซึ่งขณะนี้อยู่ในขั้นตอนการเตรียมเงินคืนและได้ชี้แจงผู้ร้องเรียนแล้ว ส่วนจังหวัดสุพรรณบุรี พบว่าความคลาดเคลื่อนส่วนใหญ่เกิดจากการคัดกรองด้วยวาจา
“ความผิดพลาดที่เกิดขึ้นเป็นเรื่องของ Human Error ยืนยันว่าไม่มีเจตนา จึงต้องดูแลขวัญกำลังใจของ อสม. และบุคลากร รพ.สต. ด้วย แต่สำหรับประเด็นที่เป็นข้อกังวลเรื่องการทุจริต หากสอบสวนพบว่ามีการจงใจเบิกเงินโดยทุจริต จะดำเนินการขั้นเด็ดขาดอย่างแน่นอน” นพ.สมฤกษ์ เน้นย้ำ
ที่ประชุมได้หารือถึงข้อจำกัดของระบบบริการสาธารณสุข ทั้งปริมาณผู้รับบริการที่สวนทางกับจำนวนบุคลากรและงบประมาณที่จำกัด กระทรวงสาธารณสุขจึงเตรียมวางแนวทางแก้ไขระยะยาว โดยจะนำเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาช่วยลดภาระงาน พร้อมทั้งทบทวนปรับลดจำนวนตัวชี้วัด (KPI) ให้มีความเหมาะสมกับภาระงานจริง ตลอดจนให้ความสำคัญสูงสุดกับความปลอดภัยทางไซเบอร์และการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของประชาชนต่อไป
