ฮูตีถล่มฐานทัพรัฐบาลเยเมน สงครามกำลังเสี่ยงปะทุอีกครั้งหรือไม่?

กลุ่มฮูตีในเยเมนเปิดฉากโจมตีฐานทัพของกองกำลังรัฐบาลในจังหวัดฮัดรามอตและมาริบด้วยขีปนาวุธและโดรน ส่งผลให้ทหารรัฐบาลเสียชีวิตอย่างน้อย 30 นาย และบาดเจ็บอีก 15 นาย ถือเป็นหนึ่งในการโจมตีที่รุนแรงที่สุดในรอบหลายปี และสร้างความกังวลว่า เยเมนอาจกลับเข้าสู่สงครามเต็มรูปแบบอีกครั้ง หลังความรุนแรงลดระดับลงมาตั้งแต่ปี 2022

เหตุใดการโจมตีครั้งนี้จึงสำคัญ และอะไรอยู่เบื้องหลังการกลับมาปะทะกันระหว่างฮูตีกับกองกำลังที่ได้รับการสนับสนุนจากซาอุดีอาระเบีย?

ฮูตีโจมตีอะไร?

วันนี้ (7 สิงหาคม) แหล่งข่าวของรัฐบาลเยเมนเปิดเผยกับ Al Jazeera ว่า ฮูตีโจมตีฐานทัพหลายแห่งในจังหวัดมาริบและฮัดรามอตเมื่อวันพฤหัสบดี โดยยิงขีปนาวุธ 8 ลูกจากจังหวัดอัลจอว์ฟ ทางเหนือของมาริบ ไปยังพื้นที่อัลธินิยาและอัลอับร์ในฮัดรามอต รวมถึงอัลรูคในมาริบ

รายงานระบุว่า เป้าหมายของกลุ่มฮูตีครอบคลุมฐานของกองกำลังรัฐบาลหลายหน่วย ได้แก่ กองกำลังป้องกันมาตุภูมิ (Homeland Shield Forces) กองกำลังฉุกเฉิน (Emergency Forces) และกองบัญชาการทหารภาคที่ 1 โดยหนึ่งในหน่วยงานของรัฐบาลเยเมนระบุว่า มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก เนื่องจากทหารกำลังรวมตัวกันเพื่อฝึกในช่วงเช้าก่อนถูกโจมตี

อนึ่ง ฮูตีระบุว่า การโจมตีเกิดขึ้นหลังตรวจพบการระดมกำลังครั้งใหญ่ของกองกำลังรัฐบาลเยเมนที่ได้รับการสนับสนุนจากซาอุดีอาระเบีย โดยเชื่อว่า ฝ่ายตรงข้ามกำลังเตรียมยกระดับการโจมตีพื้นที่ภายใต้การควบคุมของตน

ทั้งนี้ มาริบถือเป็นหนึ่งในฐานที่มั่นสำคัญของรัฐบาลทางตอนเหนือ โดยตั้งอยู่ติดกับพื้นที่ภายใต้การควบคุมของฮูตี ขณะที่ฮัดรามอตอยู่ทางตะวันออกของประเทศ ติดกับซาอุดีอาระเบีย และเป็นพื้นที่ที่มีกองกำลังที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลริยาด

เบื้องต้น ยอดผู้เสียชีวิตอยู่ที่อย่างน้อย 30 นาย และบาดเจ็บ 15 นาย แต่แหล่งข่าวระบุว่า ตัวเลขอาจเพิ่มขึ้น ขณะที่ ยะห์ยา ซารี โฆษกของกองทัพฮูตีอ้างว่า ปฏิบัติการครั้งนี้สร้างความสูญเสียแก่ฝ่ายตรงข้ามหลายร้อยคน แม้ตัวเลขดังกล่าวยังไม่ได้รับการยืนยันจากแหล่งข่าวอิสระ

ทำไมความตึงเครียดจึงกลับมารุนแรง?

สถานการณ์ในเยเมนค่อนข้างสงบลงมาหลายปี หลังข้อตกลงหยุดยิงที่สหประชาชาติ (UN) เป็นตัวกลางในปี 2022 ช่วยลดการสู้รบขนาดใหญ่ระหว่างกลุ่มฮูตีกับรัฐบาลเยเมน รวมถึงซาอุดีอาระเบีย ทว่าความตึงเครียดเริ่มเพิ่มขึ้นอีกครั้งในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา

ความตึงเครียดระลอกล่าสุดเริ่มเห็นชัดขึ้น เมื่อฮูตีกล่าวหาว่า เครื่องบินของทางการอิหร่านถูกขัดขวางไม่ให้ลงจอดที่สนามบินซานา ก่อนที่รัฐบาลเยเมนจะระบุเมื่อวันที่ 13 กรกฎาคมว่า กองกำลังของตนโจมตีสนามบินซานาเพื่อขัดขวางเครื่องบินอิหร่านอีกลำ

ฮูตีจึงตอบโต้ด้วยการโจมตีสนามบินอับฮาของซาอุดีอาระเบีย ซึ่งรัฐบาลริยาดระบุว่า สามารถสกัดไว้ได้ ต่อมาในวันที่ 20 กรกฎาคม ฮูตีประกาศปิดล้อมทางทะเลต่อซาอุดีอาระเบีย และเริ่มโจมตีเรือที่เกี่ยวข้องกับริยาดในทะเลแดง โดยอ้างว่า เป็นการตอบโต้การปิดล้อมท่าเรือและสนามบินในพื้นที่ที่ฮูตีควบคุม

นอกจากนี้ สัญญาณที่น่าจับตา คือการปะทะกำลังเริ่มข้ามพรมแดนอีกครั้ง หลังกองกำลังผสมเพื่อฟื้นฟูความชอบธรรมในเยเมน (Coalition to Restore Legitimacy in Yemen) ซึ่งนำโดยซาอุดีอาระเบีย ระบุว่า มีการโจมตีเมืองนัจรานบริเวณชายแดน ส่งผลให้พลเรือนบาดเจ็บ 11 คน รวมถึงผู้หญิงและเด็ก พร้อมกล่าวหาฮูตีว่า เป็นผู้ก่อเหตุ แม้ฮูตียังไม่ได้ออกมาอ้างความรับผิดชอบ

นั่นหมายความว่า หากการโจมตีในดินแดนซาอุดีอาระเบียเกิดขึ้นต่อเนื่อง ความขัดแย้งอาจขยายจากการปะทะภายในเยเมน ไปสู่การเผชิญหน้าระหว่างกลุ่มฮูตีกับรัฐบาลริยาดโดยตรงมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ยังเร็วเกินไปที่จะสรุปว่า สงครามเต็มรูปแบบได้กลับมาแล้ว แต่สัญญาณเตือนเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน เพราะทั้งฮูตีและฝ่ายรัฐบาลต่างระดมกำลัง มีการใช้ขีปนาวุธและโดรนโจมตีฐานทัพขนาดใหญ่ ส่วนซาอุดีอาระเบียกลับมาโจมตีเป้าหมายในพื้นที่ฮูตี และการโจมตียังเริ่มลุกลามข้ามพรมแดน

ย้อนกลับไปในปี 2014 สงครามเยเมนเริ่มขึ้น หลังกลุ่มฮูตียึดกรุงซานา ก่อนที่กองกำลังผสมฯ จะเข้าแทรกแซงในปี 2015 เพื่อสนับสนุนรัฐบาลเยเมน แต่จนถึงปัจจุบัน ฮูตียังคงควบคุมพื้นที่ส่วนใหญ่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศ

ภาพ: Khaled Abdullah / Reuters

อ้างอิง: