ยกเลิกเก็บเงินฮอร์มุซ แต่เปิดเกมใหม่ ทรัมป์ขู่โจมตีโครงสร้างพื้นฐานอิหร่าน

โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ประกาศใช้มาตรการปิดล้อมทางทะเลต่อท่าเรือทุกแห่งของอิหร่านอีกครั้ง พร้อมขู่โจมตีโรงไฟฟ้าและสะพานในสัปดาห์หน้า หากรัฐบาลเตหะรานยังไม่ยอมกลับเข้าสู่โต๊ะเจรจา ขณะที่ยังกลับลำประเด็นการเก็บค่าคุ้มครองช่องแคบฮอร์มุซ 20%

ท่าทีของทรัมป์ต่อสงครามอิหร่าน-สหรัฐฯ

เมื่อคืนนี้ (14 กรกฎาคม) ทรัมป์โพสต์ข้อความบน Truth Social ว่า เขาจะไม่เก็บค่าธรรมเนียมในการคุ้มครองช่องแคบฮอร์มุซ 20% อีกต่อไป แต่จะแลกเปลี่ยนเป็นข้อตกลงทางการค้าและการลงทุนจากประเทศต่างๆ ในอ่าวอาหรับเข้าสู่สหรัฐฯ แทน

ทรัมป์ระบุว่า ช่องแคบฮอร์มุซเปิดสำหรับเรือทุกลำ ยกเว้นเรือของอิหร่าน พร้อมอ้างว่า ขณะนี้ น้ำมันกำลังไหลเวียนในฮอร์มุซอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน เพราะแสนยานุภาพของกองทัพสหรัฐฯ

ขณะที่ทรัมป์ให้สัมภาษณ์กับสื่อ หลังหารือกับ อาลี อัล-ไซดี นายกรัฐมนตรีอิรักคนใหม่ ณ ห้องรูปไข่ ทำเนียบขาวว่า เขาไม่ชอบแนวคิดเรื่องการเก็บค่าธรรมเนียม แต่ก็ไม่ยุติธรรมสำหรับสหรัฐฯ ที่ต้องปกป้องฮอร์มุซแห่งนี้ให้คนทั้งโลก

นอกจากนี้ ผู้นำสหรัฐฯ ยังระบุว่า เขาจะโจมตีเป้าหมายด้านพลังงานของอิหร่านเป็นลำดับสุดท้าย โดยระบุว่า สัปดาห์หน้า สหรัฐฯ จะโจมตีโรงไฟฟ้าและสะพาน เว้นแต่อิหร่านจะกลับเข้าสู่โต๊ะเจรจา

“ผมจะเก็บเป้าหมายด้านพลังงานไว้เป็นลำดับสุดท้าย แต่ท้ายที่สุด เราจะโจมตีเป้าหมายด้านพลังงาน” ทรัมป์กล่าวในการให้สัมภาษณ์กับเทรย์ ยิงสต์ ผู้สื่อข่าว Fox News

อนึ่ง สื่อต่างประเทศหลายแห่งกล่าวถึงอนุสัญญาเจนีวา ปี 1949 ว่าด้วยหลักมนุษยธรรมในสงคราม ซึ่งห้ามโจมตีสถานที่ที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตของพลเรือน โดยมองว่า การขู่โจมตีดังกล่าวของทรัมป์อาจขัดต่อกฎหมายระหว่างประเทศ

สถานการณ์ล่าสุด

กองทัพสหรัฐฯ ระบุว่า ได้เปิดปฏิบัติการโจมตีระลอกใหม่ เพื่อบั่นทอนขีดความสามารถของอิหร่านในการโจมตีเรือพาณิชย์ในช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่ คาเซม การิบาบาดี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิหร่านกล่าวว่า การตัดสินใจกลับมาปิดล้อมอิหร่านของทรัมป์ ‘ทำลาย’ ข้อตกลงหยุดยิงที่ทั้งสองฝ่ายเคยตกลงกันไว้

ขณะที่ เบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีอิสราเอล เตือนว่า หากอิหร่านเปิดฉากโจมตีก่อน อิสราเอลจะตอบโต้รุนแรงยิ่งกว่าเดิม พร้อมเตือนไปยังผู้นำเตหะรานว่า อย่าคิดว่าสถานการณ์จะยังสงบ หากคิดโจมตีอิสราเอล

อนึ่ง BBC มองว่า MOU สันติภาพสิ้นสุดลงแล้ว หลังทรัมป์ตัดสินใจประกาศกลับมาใช้มาตรการปิดล้อมการขนส่งของอิหร่าน พร้อมเปิดฉากโจมตีทางทหารครั้งใหม่ในหลายพื้นที่

บทวิเคราะห์ระบุว่า แม้ในทางทหาร สหรัฐฯ จะสามารถทำลายเรือ เครื่องบิน เป้าหมายทางทหาร และลดทอนขีดความสามารถด้านการป้องกันประเทศของอิหร่านได้อย่างต่อเนื่อง แต่ในทางการเมือง ความขัดแย้งยังไม่อาจยุติได้ เพราะอิหร่านยังสามารถปิดช่องแคบฮอร์มุซได้ ขณะที่หากสหรัฐฯ ไม่ยกระดับปฏิบัติการทางทหารครั้งใหญ่ ก็ไม่สามารถหยุดเตหะรานได้

BBC ระบุว่า การที่ทรัมป์กลับลำเรื่องฮอร์มุซเป็นหลักฐานสะท้อนว่า สหรัฐฯ ยังไม่มีแนวทางที่ชัดเจนในการเดินหน้าต่อ โดยเขาต้องเลือกระหว่างการยกระดับสงครามกับการยุติความขัดแย้ง

ด้านเอลเลียต อับรามส์ นักวิชาการจาก Council on Foreign Relations วิเคราะห์ว่า โลกกลับมาสู่จุดเดิม คือ สหรัฐฯ หรืออิหร่าน ฝ่ายใดจะอดทนได้นานกว่ากัน

“เรากลับมาสู่จุดเดิมอีกครั้ง คำถามคือ ใครจะอดทนได้นานกว่ากัน ระหว่างอิหร่านที่ไม่สามารถส่งออกน้ำมันได้ กับสหรัฐฯ และประเทศต่างๆ ที่ยังต้องพึ่งพาน้ำมันจากอ่าวเปอร์เซีย” อับรามส์ยังกล่าวว่า หากมีการเจรจาสันติภาพรอบใหม่ MOU ฉบับเดิมอาจไม่สามารถใช้ได้อีกแล้ว

ส่วน โรสแมรี เคลานิด ผู้อำนวยการโครงการตะวันออกกลางของ Defense Priorities ระบุว่า อำนาจต่อรองของทรัมป์ลดลงมาก เพราะใช้มาตรการที่ง่ายและน่าเชื่อถือไปเกือบหมดแล้ว เช่น การโจมตีทางทหาร แต่อิหร่านยังไม่ยอมจำนน

ขณะที่ปัจจุบัน ผู้นำสหรัฐฯ ยังพูดถึงการโจมตี ‘ภูเขาพิคแอกซ์’ (Pickaxe) ที่ตั้งของศูนย์วิจัยนิวเคลียร์ใต้ดินของอิหร่าน แต่ยังไม่มีข้อสรุปว่า การโจมตีดังกล่าวจะสร้างความเสียหายได้มากน้อยเพียงใด เนื่องจากอุโมงค์ต่างๆ ถูกสร้างลึกลงไปใต้ชั้นหินแกรนิต

ภาพ: Evan Vucci / Reuters

อ้างอิง: