เปิด 6 ข้อตกลงหยุดยิง ‘อิสราเอล-เลบานอน’ ปูทางสันติภาพ วางเงื่อนไขปลดอาวุธฮิซบอลเลาะห์

โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาประกาศว่า ผู้นำอิสราเอลและเลบานอนสามารถบรรลุข้อตกลงหยุดยิงเป็นเวลา 10 วัน โดยจะมีผลเริ่มบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 16 เมษายน เวลา 17.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น หรือวันที่ 17 เมษายน เวลา 04.00 น. ตามเวลาประเทศไทย

เบื้องต้น เบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีอิสราเอลยืนยันเข้าร่วมการหยุดยิง แต่ระบุว่ากองกำลังอิสราเอลจะยังคงรักษา ‘เขตความมั่นคง’ ในเลบานอน ขณะที่กลุ่มฮิซบอลเลาะห์แสดงท่าทีพร้อมเข้าร่วม แต่ตั้งเงื่อนไขสำคัญว่า อิสราเอลต้องยุติการโจมตีอย่างครอบคลุมทั่วประเทศ และกองทัพอิสราเอล (IDF) ต้องไม่มีเสรีภาพในการเคลื่อนตัวทั้งสิ้น

ข้อตกลงนี้มีเนื้อหาอะไรบ้าง ยังมีประเด็นที่ยังไม่สามารถตกลงกันได้หรือไม่ THE STANDARD สรุปสิ่งที่เรารู้จากการสงบศึกระยะสั้นของอิสราเอล-เลบานอน

ทรัมป์ประกาศสงบศึก อิสราเอล-เลบานอนยืนยัน

เมื่อคืนนี้ (16 เมษายน) ทรัมป์โพสต์ข้อความบน Truth Social ว่า อิสราเอล-เลบานอนบรรลุข้อตกลงหยุดยิงเป็นเวลา 10 วัน โดยระบุว่า เขาได้มีบทสนทนาที่ดีเยี่ยมกับเนทันยาฮู และโจเซฟ อวน ผู้นำเลบานอน ซึ่งทั้งสองเห็นพ้องกันว่า จะสงบศึกชั่วคราวตั้งแต่เวลา 17.00 น. ของวันที่ 17 เมษายน

ทั้งนี้ ผู้นำสหรัฐฯ ระบุว่า อิสราเอล-เลบานอนพบกันเป็นครั้งแรกในรอบ 34 ปี ณ กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. โดยมี มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ, เจ.ดี. แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ พร้อมด้วย แดน เคน ประธานคณะเสนาธิการทหารร่วมสหรัฐฯ ทำงานร่วมและอำนวยความสะดวกให้คู่เจรจาทั้งสองฝ่าย

“ถือเป็นเกียรติของผมที่ได้ยุติสงครามมาแล้ว 9 แห่งทั่วโลก และนี่จะเป็นครั้งที่ 10 ของผม มาทำให้สำเร็จกันเถอะ!” ทรัมป์ทิ้งท้ายในโพสต์

ก่อนหน้านี้ ทรัมป์ให้สัมภาษณ์กับผู้สื่อข่าวว่า เลบานอนจะสามารถจัดการกับกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ได้ พร้อมย้ำว่า เนทันยาฮูและอวนจะเดินทางมาที่ทำเนียบขาวตามคำเชิญของผู้นำสหรัฐฯ เพื่อทำการเจรจาโดยตนเองในอีก 2 สัปดาห์ข้างหน้า

ส่วนเนทันยาฮูยืนยันการพักรบครั้งนี้ โดยเรียกว่า เป็นโอกาสในการทำข้อตกลงสันติภาพครั้งประวัติศาสตร์ แต่ระบุว่า กองทัพอิสราเอลจะรักษาเขตความมั่นคงในเลบานอน 10 กิโลเมตร พร้อมยืนยันว่า จะปักหลักอยู่ที่นั่นและไม่ไปไหน เพราะอิสราเอลต้องสกัดกั้นอันตรายจากการรุกราน

ส่วนกลุ่มฮิซบอลเลาะห์แสดงท่าทีเต็มใจเข้าร่วมข้อตกลงหยุดยิง หากแต่ย้ำว่า อิสราเอลต้องยุติการโจมตีทั่วประเทศ และ IDF ไม่สามารถเคลื่อนพลตามใจชอบได้

ทางกระทรวงการต่างประเทศอิหร่านออกมาแสดงความยินดีต่อการหยุดยิงในครั้งนี้ ขณะที่สหรัฐฯ และเตหะรานกำลังหารือการเจรจาสันติภาพรอบที่สองในปากีสถาน โดยทรัมป์ได้กล่าวกับผู้สื่อข่าวในวอชิงตันว่า ทั้ง 2 ประเทศได้บรรลุข้อตกลงร่วมกันในหลายประเด็นแล้ว รวมถึงข้อตกลงว่า เตหะรานจะไม่มีอาวุธนิวเคลียร์ไปจนถึง 20 ปีข้างหน้า แต่เขาก็ได้เตือนว่า หากไม่มีการบรรลุข้อตกลง การสู้รบจะกลับมาดำเนินต่อทันที

รายละเอียดข้อตกลงหยุดยิงมีอะไรบ้าง

ตามรายงานของ The Times of Israel ข้อตกลงหยุดยิงระหว่างอิสราเอลกับเลบานอนประกอบเงื่อนไขด้วย 6 ข้อ โดยมีสหรัฐฯ เป็นตัวกลาง ถือเป็นข้อสรุปจากการหารือเมื่อวันที่ 14 เมษายน ซึ่งจะมีผลบังคับใช้กับเลบานอนทั่วประเทศ ได้แก่ กองทัพเลบานอน (LAF), กองกำลังความมั่นคงภายใน, กองอำนวยการความมั่นคงทั่วไป, กองอำนวยการความมั่นคงแห่งรัฐ, ศุลกากรเลบานอน และกองกำลังความมั่นคงของเลบานอนดังต่อไปนี้

1. อิสราเอลและเลบานอนจะบังคับใช้ข้อตกลงยุติการสู้รบเป็นระยะเวลา 10 วันในเบื้องต้น โดยเริ่มตั้งแต่วันที่ 16 เมษายน 2569 เวลา 17:00 น. ตามเวลาท้องถิ่น เพื่อแสดงเจตจำนงที่ดีจากรัฐบาลอิสราเอล โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดการเจรจาที่จริงใจ และนำไปสู่ข้อตกลงด้านความมั่นคงและสันติภาพถาวร

2. ระยะเวลาข้อตกลงหยุดยิงอาจขยายออกไปได้ตามความเห็นชอบของทั้งสองฝ่าย หากการเจรจามีความคืบหน้า และเลบานอนแสดงให้เห็นถึงความสามารถในการรักษาอธิปไตยของตนอย่างมีประสิทธิภาพ

3. อิสราเอลจะยังคงไว้ซึ่งสิทธิในการใช้มาตรการที่จำเป็นทั้งหมดเพื่อป้องกันตนเองได้ทุกเมื่อ ทั้งการโจมตีที่มีการวางแผนไว้ กำลังจะเกิดขึ้น หรือกำลังดำเนินอยู่ โดยข้อกำหนดการยุติการสู้รบจะต้องไม่เป็นอุปสรรคต่อสิทธิดังกล่าว

นอกจากนี้ อิสราเอลจะไม่ปฏิบัติการทางทหารเชิงรุกต่อเป้าหมายใดๆ ของเลบานอน รวมถึงเป้าหมายพลเรือน ทหาร และหน่วยงานรัฐอื่นๆ ในดินแดนเลบานอน ทั้งทางบก ทางอากาศ และทางทะเล

4. ตั้งแต่วันที่ 16 เมษายน เวลา 17:00 น. เป็นต้นไป รัฐบาลเลบานอนจะดำเนินมาตรการที่เป็นรูปธรรมโดยได้รับการสนับสนุนจากนานาชาติ เพื่อป้องกันไม่ให้กลุ่มฮิซบอลเลาะห์และกลุ่มติดอาวุธนอกกฎหมายอื่นๆ ในดินแดนเลบานอนดำเนินการโจมตี ปฏิบัติการ หรือทำกิจกรรมที่เป็นปรปักษ์ใดๆ ต่อเป้าหมายของอิสราเอล

5. ทุกฝ่ายจะยอมรับว่า กองกำลังความมั่นคงของเลบานอนมีหน้าที่รับผิดชอบต่ออธิปไตยและการป้องกันประเทศแต่เพียงผู้เดียว โดยไม่มีประเทศหรือกลุ่มอื่นใดมีสิทธิอ้างตัวเป็นผู้รับประกันอธิปไตยของเลบานอน

6. อิสราเอลและเลบานอนร้องขอให้สหรัฐฯ อำนวยความสะดวกในการเจรจาโดยตรงต่อไป เพื่อแก้ไขปัญหาที่ติดค้างอยู่ทั้งหมด รวมถึงการปักปันเขตแดนทางบกระหว่างประเทศ เพื่อนำไปสู่การสรุปข้อตกลงอันครอบคลุมที่จะรับประกันความมั่นคง เสถียรภาพ และสันติภาพอย่างถาวร

ทั้งนี้ กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ระบุว่า ข้อตกลงหยุดยิงอาจเปลี่ยนแปลงได้ เช่น การขยายเวลาหยุดยิง หากการเจรจามีความคืบหน้า

ส่วนประเด็นที่ยังเป็นปัญหา คือ การปลดอาวุธกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ เนื่องจากทางการเลบานอนมองว่า ไม่สามารถบังคับใช้กำลังได้ และต้องทำผ่านการเจรจาเท่านั้น ขณะที่เนทันยาฮูย้ำว่า ความคืบหน้าของข้อตกลงสันติภาพจะเกิดขึ้นหรือไม่ ขึ้นอยู่กับข้อตกลงส่วนนี้เท่านั้น

New York Times วิเคราะห์ว่า แม้กลุ่มฮิซบอลเลาะห์จะส่งสัญญาณว่า ปฏิบัติตามตามข้อตกลง แต่รัฐบาลเลบานอนมีอำนาจควบคุมกลุ่มนี้น้อยมาก ขณะที่อิสราเอลกล่าวหาว่า ฮิซบอลเลาะห์รับคำสั่งโดยตรงจากเตหะราน

สถานการณ์ปัจจุบัน

ขณะนี้ ทั้งสองฝ่ายสู้รบทิ้งทวนก่อนข้อตกลงหยุดยิง โดยกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ยังยิงจรวดและโดรนเข้าใส่ตอนเหนือของอิสราเอลอย่างต่อเนื่อง ขณะที่อิสราเอลระบุว่า ได้โจมตีเป้าหมายของฮิซบอลเลาะห์กว่า 380 จุดในเลบานอนตอนใต้ใน 24 ชั่วโมงก่อนหน้านี้

ส่วนการเมืองภายในอิสราเอลเกิดเสียงต่อต้านข้อตกลงครั้งนี้ โดยนายกเทศมนตรีทางตอนเหนือของอิสราเอลระบุว่า ประชาชนรู้สึก ‘ถูกทรยศ’ และมองว่า การหยุดยิงเป็นเพียงการเปิดโอกาสให้กลุ่มฮิซบอลเลาะห์กลับมาเข้มแข็งใหม่

ทั้งนี้ รัฐบาลเนทันยาฮูถูกโจมตีจากกลุ่มฝ่ายค้าน โดย อาวิกดอร์ ลิเบอร์แมน ผู้นำฝ่ายค้านระบุว่า นี่คือการทรยศต่อประชาชนทางเหนือ ขณะที่ ยาอีร์ ลาพิด ผู้นำฝ่ายค้านสายกลางวิจารณ์ว่า คำสัญญาของรัฐบาลอิสราเอลถูกทำลายด้วยความเป็นจริงซ้ำแล้วซ้ำเล่า

ภาพ: Louisa Gouliamaki / Reuters

อ้างอิง: