ซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีหญิงสายอนุรักษ์นิยมของญี่ปุ่น วัย 64 ปี กำลังสร้างปรากฎการณ์ทางการเมือง หลังปรากฎกระแส ‘ซานะมาเนีย (Sanamania)’ หรือ ซานะคัตสึ ในภาษาญี่ปุ่น ที่มาจากคำว่า โอชิคัตสึ ซึ่งเป็นคำที่มักใช้ในการเชียร์ไอดอล จากความ ‘คลั่งไคล้อย่างมาก’ ของกลุ่มคนญี่ปุ่นรุ่นใหม่ที่มีต่อเธอ ซึ่งอาจเป็นแรงผลักดันที่ช่วยให้เธอได้รับชัยชนะครั้งใหญ่ในการเลือกตั้งที่กำลังจะมาถึงในวันที่ 8 กุมภาพันธ์นี้
ผลสำรวจล่าสุดจากหลายสำนักโพลชี้ว่า ชาวญี่ปุ่นอายุระหว่าง 18-29 ปี เกือบ 90% สนับสนุนทาคาอิจิ
ขณะที่โพลของสถานีโทรทัศน์ NHK ที่จัดทำขึ้นหลังทาคาอิจิเข้ารับตำแหน่งเมื่อ 3 เดือนที่แล้ว พบว่าคะแนนนิยมของทาคาอิจิ ในกลุ่มคนอายุ 18-39 ปี อยู่ที่ 77% ซึ่งถือว่าสูง เมื่อเทียบกับคะแนนนิยมของนายกรัฐมนตรีคนก่อนๆ อย่าง ชิเงรุ อิชิบะ และ ฟูมิโอะ คิชิดะ ที่ได้คะแนนนิยมเมื่อเริ่มรับตำแหน่งอยู่ที่ 38% และ 51% ตามลำดับ
วัยรุ่นญี่ปุ่นแห่ซื้อของกิน-ของใช้ตามทาคาอิจิ
แทบไม่น่าเชื่อว่ากระแสคลั่งไคล้ทาคาอิจิ มากถึงขนาดที่บรรดาแฟนคลับวัยรุ่นพากันไปซื้อสิ่งของเครื่องใช้ตามที่เธอใช้จนกลายเป็นไวรัล เช่น กระเป๋าหนังสีดำที่เธอใช้เป็นประจำ หรือปากกาสีชมพูที่เธอใช้จดบันทึกในรัฐสภาก็ขายหมดอย่างรวดเร็ว หรือแม้แต่ขนมขบเคี้ยวที่เธอชอบอย่างข้าวเกรียบที่ปรากฎในภาพที่เธอถือขณะนั่งรถไฟก็ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างมาก
ทาคาโนริ โคบายาชิ ผู้อำนวยการบริษัท Hamano ในจังหวัดนากาโนะ ผู้ผลิตกระเป๋าหนังสีดำราคา 900 ดอลลาร์ หรือราวๆ 28,000 บาท ที่ทาคาอิจิใช้เป็นประจำ กล่าวว่า เขาประหลาดใจกับกลุ่มคนหนุ่มสาวที่แย่งกันซื้อสินค้ารุ่นนี้จนต้องมีการสั่งจองล่วงหน้านานถึง 9 เดือน
เขาเผยว่า “ปกติแล้วกระเป๋ารุ่นนี้จะถูกซื้อโดยคนอายุ 40 หรือ 50 ปี แต่ตั้งแต่กระเป๋าใบนี้เป็นที่รู้จักมากขึ้น อาจจะผ่านทางโซเชียลมีเดีย ก็เห็นความสนใจจากลูกค้าอายุ 20 และ 30 ปีเป็นจำนวนมาก”
3 เดือนเชื่อมโยงคนรุ่นใหม่
ตลอดระยะเวลา 3 เดือนในการดำรงตำแหน่ง ทาคาอิจิสามารถสร้างความนิยมและความรู้สึกเชื่อมโยงระหว่างเธอซึ่งเป็นผู้นำสายอนุรักษ์นิยมขวาจัด กับกลุ่มผู้มีสิทธิเลือกตั้งรุ่นใหม่ได้อย่างมาก
หลายคลิปวิดีโอของเธอกลายเป็นไวรัลดังในโซเชียลมีเดีย ทั้งการแสดงฝีมือดวลกลองกับประธานาธิบดี อี แจมยอง ของเกาหลีใต้ ในเพลง Golden จากภาพยนตร์แอนิเมชันยอดนิยมเรื่อง K-Pop Demon Hunters และการถ่ายเซลฟีและร้องเพลงสุขสันต์วันเกิดเป็นภาษาอิตาลี ให้กับจอร์เจีย เมโลนี นายกรัฐมนตรีหญิงของอิตาลี
ประวัติส่วนตัวของทาคาอิจิ ซึ่งเป็นลูกสาวของพนักงานออฟฟิศและตำรวจจากจังหวัดนารา ที่สร้างเส้นทางอาชีพนักการเมืองด้วยตนเองโดยปราศจากเส้นสายหรือพื้นฐานครอบครัวที่ร่ำรวย เป็นอีกส่วนสำคัญที่ทำให้เธอได้รับความนิยมจากประชาชน
โดยการก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งสูงสุดของญี่ปุ่นด้วยความขยันหมั่นเพียรและความมุ่งมั่น มากกว่าการได้รับอภิสิทธิ์โดยกำเนิด กลายเป็นแรงบันดาลใจอย่างยิ่งต่อชาวญี่ปุ่นรุ่นใหม่ ที่รู้สึกว่าสถานการณ์บ้านเมืองในปัจจุบัน ห่างไกลจากช่วงเวลาอันเฟื่องฟูของญี่ปุ่นในอดีต
ชนะใจ Young Voter
ทั้งนี้ กลยุทธ์ประชาสัมพันธ์ของทาคาอิจิ ในการนำเสนอตัวตนที่แตกต่างของเธอ ดูเหมือนจะโดนใจหนุ่มสาวญี่ปุ่นที่เป็น Young Voter ซึ่งอาจช่วยดึงคะแนนเสียงของพรรครัฐบาล LDP ที่เสียไปให้กับพรรคฝ่ายค้านในการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาเมื่อปีที่แล้วกลับคืนมา
มีการประเมินกันว่า กระแสซานะมาเนีย อาจช่วยให้พรรคร่วมรัฐบาลได้รับที่นั่ง สส. ในการเลือกตั้งครั้งนี้ มากถึง 300 ที่นั่ง จากจำนวน สส.ทั้งหมด 465 ที่นั่ง
ขณะที่ความเห็นจากกลุ่มคนรุ่นใหม่หลายคนที่ให้สัมภาษณ์ Japan Times ก็เป็นไปในแง่บวกและชื่นชมทาคาอิจิ
โดย เก็นกิ ทาคาฮาชิ นักศึกษามหาวิทยาลัยวัย 21 ปี ให้สัมภาษณ์ Japan Times ในการปราศรัยหาเสียงของทาคาอิจิเมื่อวันอังคาร ว่า “รู้สึกเหมือนกับว่าญี่ปุ่นเปลี่ยนไปแล้ว” โดยเขาสังเกตจากการที่นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นคนก่อนๆ ล้วนเป็นผู้ชาย และมองว่านี่เป็นการ “เปลี่ยนจากประเพณีมาสู่นวัตกรรม”
เคนชิโร คาวาซากิ ผู้สนับสนุนทาคาอิจิวัย 24 ปี มองว่านายกรัฐหญิงคนนี้ “เก่งในเรื่องทำการตลาดให้ตัวเธอเอง” และเสริมว่า “คนรุ่นใหม่มีความอ่อนไหวต่อกลยุทธ์ด้านภาพลักษณ์ของนักการเมืองเป็นพิเศษ และผู้มีสิทธิเลือกตั้งโดยทั่วไปเริ่มเบื่อหน่ายกับนายกรัฐมนตรีคนก่อนๆ แล้ว”
ใช้โซเชียลมีเดียอย่างชาญฉลาด
นอกจานี้ การใช้สื่อสังคมออนไลน์อย่างชาญฉลาดของทาคาอิจิ อาจเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เธอได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้น โดยทาคาอิจิ สร้างฐานผู้ติดตามในโซเชียลมีเดียได้มากกว่าคู่แข่งของเธออย่างมาก ซึ่งเธอมีผู้ติดตามประมาณ 2.6 ล้านคนบน X เทียบกับโยชิฮิโกะ โนดะ หัวหน้าพรรคฝ่ายค้านหลัก ที่มีผู้ติดตามประมาณ 64,000 คน
จากการวิเคราะห์ของเว็บไซต์ข้อมูลทางการเมือง Senkyo.com ในเดือนพฤศจิกายน พบว่าจำนวนยอดการดูวิดีโอ YouTube ที่เกี่ยวข้องกับทาคาอิจินั้นสูงกว่าพรรคการเมืองแต่ละพรรคอย่างมาก ในช่วงระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงพฤศจิกายน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเธอดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี
เมื่อเธอเข้ารับตำแหน่งในเดือนตุลาคม ความสนใจในวิดีโอ YouTube ของทาคาอิจิ เพิ่มขึ้นเป็น 3 เท่าของจำนวนผู้ชมพรรคคู่แข่งอย่าง Sanseito ในช่วงที่พรรคมีคะแนนนิยมเพิ่มสูงระหว่างการเลือกตั้งวุฒิสภาเมื่อฤดูร้อนที่ผ่านมา ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า ข้อความที่ชัดเจนของทาคาอิจิเกี่ยวกับนโยบายการใช้จ่ายงบประมาณและความมั่นคงของชาติ และการใช้สื่อสังคมออนไลน์ที่เฉียบคมขึ้น อาจช่วยดึงคะแนนเสียงกลับคืนมา
ทั้งนี้ มาซากิ ฮาตะ รองศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยเศรษฐศาสตร์โอซาก้ามองว่า “คนรุ่นเก่ามักชอบการสื่อสารที่เน้นฉันทามติ” ขณะที่ “ผู้มีสิทธิเลือกตั้งรุ่นใหม่ตอบสนองต่อการนำเสนอที่เรียบง่ายและตรงไปตรงมา และผู้นำที่สามารถผลักดันนโยบายไปข้างหน้าได้”
อ้างอิง :
