สรุปสถานการณ์สหรัฐฯ-อิหร่าน แวนซ์เดินหน้าเจรจาสันติภาพ แต่ปมฮอร์มุซ-เลบานอนยังเปราะบาง

สหรัฐอเมริกาและอิหร่านเริ่มเจรจาสันติภาพ ณ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ท่ามกลางสถานการณ์ที่ยังเปราะบาง หลังกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) ประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่อิสราเอลยังคงโจมตีเลบานอน แม้บรรลุข้อตกลงหยุดยิง

สหรัฐฯ-อิหร่าน เดินหน้าไปสวิตเซอร์แลนด์ IRGC ประกาศปิดฮอร์มุซ

เมื่อคืนนี้ (21 มิถุนายน) Reuters รายงานว่า คณะผู้แทนระดับสูงของอิหร่านเดินทางถึงประเทศสวิตเซอร์แลนด์แล้ว ขณะที่ เจ.ดี. แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ ได้เดินทางออกจากกรุงวอชิงตันเพื่อเข้าร่วมการเจรจาสันติภาพ โดยทางการปากีสถานระบุว่า การประชุมจะเกิดขึ้นในวันที่ 21 มิถุนายนตามเวลาท้องถิ่น

ก่อนขึ้นเครื่องบิน รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ ให้สัมภาษณ์กับผู้สื่อข่าวว่า แม้เนื้อหาในข่าวจะดูรุนแรง แต่สถานการณ์ในเลบานอนดีขึ้นจริงๆ ความขัดแย้งเริ่มชะลอตัวบ้าง ถือเป็นสิ่งที่สหรัฐฯ ต้องบริหารจัดการให้ได้อย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างความมั่นใจว่า อิสราเอลและเลบานอนจะปลอดภัย

อนึ่ง การเดินทางของแวนซ์เกิดขึ้นท่ามกลางสถานการณ์เปราะบาง หลังกองกำลัง IRGC ประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง โดย Mehr สื่ออิหร่านรายงานว่า สหรัฐฯ และอิสราเอลกำลังละเมิดข้อตกลงสันติภาพ เพราะปฏิบัติการทางทหารในเลบานอนยังดำเนินต่อไป พร้อมเตือนไม่ให้เรือลำใดใช้เส้นทางน้ำนี้เป็นเด็ดขาด

“สหรัฐฯ ไม่ปฏิบัติตามพันธกรณีในข้อแรกของบันทึกความเข้าใจว่าด้วยการยุติสงคราม ขณะที่ ‘ระบอบไซออนิสต์’ ยังคงละเมิดข้อตกลงหยุดยิงในเลบานอนตอนใต้อย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้มีประชาชนผู้บริสุทธิ์จำนวนมากเสียชีวิตและต้องพลัดถิ่น อีกทั้งกองกำลังอิสราเอลยังไม่ถอนกำลังออกจากพื้นที่ทางตอนใต้ของเลบานอน” แถลงการณ์ระบุ

ส่วนสำนักข่าว AP รายงานว่า อิหร่านมองว่า สหรัฐฯ ไม่จริงใจ และล้มเหลวในการปฏิบัติตามพันธกรณีภายใต้กรอบหยุดยิง ขณะที่ทางการอิหร่านประกาศว่า มาตรการขั้นต่อไปถูกเตรียมไว้แล้ว หากการรุกรานในเลบานอนยังดำเนินต่อไป

อย่างไรก็ตาม กองทัพสหรัฐฯ ยืนยันว่า ช่องแคบฮอร์มุซไม่ได้ถูกปิด และกำลังติดตามสถานการณ์เพื่อให้มั่นใจว่า เส้นทางเดินเรือดังกล่าวยังคงเปิดอยู่

“อิหร่านไม่ได้ควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ” นาวาเอก ทิม ฮอว์กินส์ โฆษกกองบัญชาการกลางสหรัฐฯ (CENTCOM) กล่าวกับ Reuters พร้อมระบุว่า การจราจรทางทะเลยังคงดำเนินต่อไป และกองทัพสหรัฐฯ กำลังติดตามสถานการณ์เพื่อให้มั่นใจว่า ช่อบแคบฮอร์มุซจะสัญจรไปมาได้

ขณะที่ โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ โพสต์ข้อความบน Truth Social ว่า ช่องแคบฮอร์มุซเปิดให้เรือสัญจรได้ตามปกติ แต่สหรัฐฯ อาจเริ่มเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากเรือที่ผ่านช่องแคบดังกล่าว หากคู่เจรจาไม่สามารถเปลี่ยนข้อตกลงชั่วคราวให้เป็นข้อตกลงถาวรได้ภายใน 60 วัน

“จะไม่มีค่าผ่านทางในช่องแคบฮอร์มุซเป็นเวลา 60 วัน ระหว่างช่วงหยุดยิง และจะไม่มีค่าผ่านทางหลังครบกำหนด 60 วัน เว้นแต่ค่าธรรมเนียมนั้นจะถูกเรียกเก็บโดยและเพื่อสหรัฐอเมริกา หากข้อตกลงไม่แล้วเสร็จ” โดยระบุว่า ค่าธรรมเนียมดังกล่าวจะเป็นค่า ‘บริการ’ ที่ทางการสหรัฐฯ ได้ดำเนินการให้

สถานการณ์ในเลบานอนเป็นอย่างไร

The Times of Israel รายงานว่า กลุ่มฮิซบอลเลาะห์โจมตีทางตอนใต้ของเลบานอน ทำให้ทหารอิสราเอลเสียชีวิต 1 นาย และบาดเจ็บอีก 13 นาย โดยระบุว่า เหตุโจมตีเกิดขึ้นราว 01.30 น. หลังกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ยิงจรวดหลายลูกและโดรนติดวัตถุระเบิดโจมตีฐานทหารอิสราเอลในหมู่บ้านคฟาร์ เตบนิต (Kfar Tebnit) พื้นที่นาบาตีเยห์

ก่อนหน้านี้ กองทัพอิสราเอล (IDF) ประเมินว่า ทางตอนใต้ของเลบานอนอย่างเนินเขาอาลี ทาเฮอร์ มีฐานใต้ดินขนาดใหญ่และสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ของฮิซบอลเลาะห์ เพราะพื้นที่ดังกล่าวเป็น ‘ศูนย์บัญชาการ’ ของหน่วย Badr ประกอบด้วยนักรบฮิซบอลเลาะห์หลายสิบคนที่หลบซ่อนอยู่ในระบบอุโมงค์ใต้ดิน

อนึ่ง เนินเขาอาลี ทาเฮอร์ ไม่ได้อยู่ในเขตความมั่นคงที่อิสราเอลประกาศไว้ในเลบานอนใต้ แต่ IDF ประกาศเผยแพร่แผน ‘พื้นที่ป้องกันล่วงหน้า’ ได้ขยายให้ครอบคลุมเนินเขาอาลี ทาเฮอร์ และพื้นที่มาจดัล ซูนในวันที่ 18 มิถุนายนที่ผ่านมา

ส่วน Al Jazeera รายงานว่า อิสราเอลเปิดฉากโจมตีเลบานอนในเขตนาบาตีเยห์ ทำให้มีผู้เสียชีวิต 16 คน และบาดเจ็บ 12 คน ขณะที่สำนักข่าวแห่งชาติเลบานอน (NNA) รายงานว่า ทหารเลบานอน 1 นายเสียชีวิตจากการโจมตีของอิสราเอลที่หมู่บ้านคฟาร์ เร็มมาน

ขณะที่กระทรวงสาธารณสุขเลบานอนระบุว่า การโจมตีของอิสราเอลในวันที่ 19 มิถุนายนที่ผ่านมา ทำให้มีผู้เสียชีวิต 83 คน และบาดเจ็บ 141 คน โดยผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ทางตอนใต้ของเลบานอน ขณะที่บางส่วนอยู่ในพื้นที่ทางตะวันออกของประเทศ

ผู้สื่อข่าว Al Jazeera รายงานจากเมืองไทร์ว่า นับตั้งแต่เที่ยงคืนวันเสาร์ อิสราเอลเปิดฉากโจมตีทางอากาศในเลบานอนตอนใต้มากกว่า 100 ครั้ง พร้อมระบุว่า สถานการณ์ในพื้นที่รุนแรงอย่างยิ่ง และมีพลเรือนรวมอยู่ในกลุ่มผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บ

ผู้สื่อข่าวยังระบุว่า มีทหารเลบานอนเสียชีวิตจากการโจมตีของอิสราเอลในวันเดียวกัน โดยหนึ่งในนั้นถูกโจมตีระหว่างขับรถจักรยานยนต์ ทำให้กองทัพเลบานอนออกมาแสดงท่าทีวิพากษ์วิจารณ์อย่างชัดเจน ซึ่งถือเป็นท่าทีที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนัก เนื่องจากกองทัพเลบานอนมักหลีกเลี่ยงการเข้าไปเกี่ยวข้องกับการเมืองโดยตรง

ทั้งนี้ กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ระบุว่า การเจรจารอบใหม่ระหว่างอิสราเอลและเลบานอนจะจัดขึ้นที่กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ในวันที่ 23 และ 25 มิถุนายน โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างความคืบหน้าไปสู่สันติภาพที่ยั่งยืน

ภาพ: Denis Balibouse / Reuters

อ้างอิง: