วันนี้ (7 มกราคม) โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา สั่งให้เวเนซุเอลาส่งมอบน้ำมันดิบจำนวน 30-50 ล้านบาร์เรลให้แก่สหรัฐฯ เพื่อนำมาขายในราคาตลาด โดยรายได้ที่เกิดขึ้นจากการขายน้ำมันนี้จะถูกควบคุมโดยสหรัฐฯ และจะนำไปใช้เพื่อเป็นประโยชน์ต่อทั้งประชาชนชาวเวเนซุเอลาและชาวอเมริกัน
ทำไมทรัมป์จึงสั่งให้เวเนซุเอลาส่งน้ำมันคืนสหรัฐฯ?
หนึ่งในเหตุผลสำคัญคือ (1) ‘การอ้างสิทธิคืนทรัพย์สินที่สหรัฐฯ เคยถูกยึดไป’ โดยทรัมป์ และเจ.ดี. แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ อ้างว่าเวเนซุเอลาได้ ‘ขโมย’ หรือยึดทรัพย์สินด้านน้ำมันของสหรัฐฯ ไปเพียงฝ่ายเดียวในอดีต ผ่านการ ‘ยึดกิจการมาเป็นของรัฐ’ (Nationalization) และใช้น้ำมันเหล่านั้นเพื่อสร้างความร่ำรวยหรือสนับสนุนกิจกรรมที่ผิดกฎหมาย ทรัมป์จึงมองว่าการนำน้ำมันนี้กลับมาเป็นการ ‘ชดเชยสิ่งที่ถูกยึดไป’
อีกทั้งยังมีเหตุผลเสริมในเรื่องของ (2) ‘ข้อจำกัดด้านคุณภาพน้ำมัน’ โดยน้ำมันดิบที่จะถูกส่งมอบให้สหรัฐฯ เป็น ‘น้ำมันที่ถูกคว่ำบาตร’ (Sanctioned Oil) ซึ่งถูกผลิตและบรรจุลงถังเรียบร้อยแล้ว ส่วนใหญ่อยู่บนเรือบรรทุกน้ำมันและในคลังเก็บสินค้าบนบกของเวเนซุเอลาที่เกือบจะเต็มความจุ
เจ้าหน้าที่ระดับสูงระบุว่า ต้องรีบขนย้ายน้ำมันเพราะน้ำมันดิบของเวเนซุเอลาเป็นชนิดหนัก (Heavy Crude) ซึ่งไม่สามารถเก็บรักษาไว้ในคลังได้นาน จึงจำเป็นต้องระบายออก เพื่อนำไปกลั่นทันที โดยน้ำมันจะถูกขนส่งทางเรือไปยังท่าเรือในสหรัฐฯ เพื่อเข้าสู่กระบวนการกลั่น
นอกจากนี้ (3) ทรัมป์ยังเชื่อว่า การที่มีเวเนซุเอลาเป็นผู้ผลิตน้ำมัน จะส่งผลดีต่อสหรัฐฯ เพราะจะช่วยให้ราคาน้ำมันในตลาดโลกต่ำลง และหากขายในราคาตลาดปัจจุบัน (ประมาณ 55 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล) น้ำมันล็อตนี้อาจสร้างรายได้ประมาณ 1.65-2.75 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยทรัมป์ระบุว่า เขาจะเป็นผู้ควบคุมเงินก้อนนี้ด้วยตนเองในฐานะประธานาธิบดี
ผลกระทบต่อราคาน้ำมันในสหรัฐฯ
แม้ตัวเลข 50 ล้านบาร์เรลจะดูมหาศาล แต่แท้จริงแล้วสหรัฐฯ ใช้น้ำมันวันละกว่า 20 ล้านบาร์เรล ปริมาณที่ส่งมาจึงเท่ากับความต้องการใช้เพียง 2-3 วันเท่านั้น นักวิเคราะห์มองว่าปริมาณนี้อาจไม่ช่วยลดราคาน้ำมันหน้าปั๊มให้คนอเมริกันได้มากนัก เมื่อเทียบกับการปล่อยน้ำมันจากคลังสำรองทางยุทธศาสตร์ในสมัยประธานาธิบดีโจ ไบเดนที่มีปริมาณมากกว่าถึง 4-6 เท่า
ความซับซ้อนในระยะยาว
แม้ทรัมป์จะเชื่อว่าบริษัทน้ำมันสหรัฐฯ จะสามารถเข้าไปฟื้นฟูโครงสร้างพื้นฐานและกิจการในเวเนซุเอลาได้ภายใน 18 เดือน แต่นักวิเคราะห์มองว่า อาจต้องใช้เวลาเป็น 10 ปีและใช้เงินลงทุนมหาศาล เนื่องจากสภาพความเสื่อมโทรมของอุตสาหกรรมน้ำมันเวเนซุเอลา
อีกทั้งข้อกล่าวหาที่ว่าเวเนซุเอลา ‘ขโมย’ น้ำมันนั้น ‘มีความซับซ้อน’ เพราะเวเนซุเอลาได้โอนกิจการน้ำมันไปเป็นของรัฐอย่างถูกต้องตามกฎหมายของตน ทั้งในปี 1976 และ 2007
ภาพ: Kevin Lamarque / Reuters
อ้างอิง:
