3 โครงการระดับโลกด้านการอนุรักษ์ป่าชายเลน หญ้าทะเล และสาหร่ายทะเล ร่วมหารือบนเวทีเดียวกันเป็นครั้งแรกในงาน APPA Forum 2026 ที่จังหวัดสงขลา เพื่อผลักดันการฟื้นฟูระบบนิเวศชายฝั่งแบบบูรณาการ และเชื่อมโยงเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศกับความมั่นคงทางอาหารและรายได้ของชุมชน
ประเด็นสำคัญ
เวทีเสวนา The Blue Carbon Breakthrough: Securing Ecosystems, Economies, and Communities Across the Asia-Pacific จัดขึ้นภายใต้แนวทาง Ocean Breakthrough Agenda โดยมีผู้แทนจาก Mangrove Breakthrough, Seagrass Breakthrough และ Seaweed Breakthrough รวมถึงนักวิทยาศาสตร์ ผู้กำหนดนโยบาย องค์กรระหว่างประเทศ และภาคธุรกิจเข้าร่วม
สาระสำคัญของการหารือคือ การอนุรักษ์ป่าชายเลน หญ้าทะเล และสาหร่ายทะเลไม่ควรถูกแยกออกจากกัน เนื่องจากระบบนิเวศเหล่านี้เชื่อมโยงกับแนวปะการัง สัตว์ทะเล และวิถีชีวิตของชุมชนชายฝั่ง ทั้งยังมีบทบาทในการกักเก็บคาร์บอน ลดผลกระทบจากคลื่นและพายุ รักษาความหลากหลายทางชีวภาพ และสนับสนุนแหล่งอาหารและรายได้ในท้องถิ่น
จากการอนุรักษ์สู่เศรษฐกิจสีน้ำเงิน
ผู้ร่วมเสวนาเห็นตรงกันว่า การฟื้นฟูทรัพยากรทางทะเลต้องดำเนินควบคู่กับการสร้างเศรษฐกิจสีน้ำเงิน หรือ Blue Economy ที่ไม่มุ่งเฉพาะการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ แต่ต้องคำนึงถึงความยั่งยืนของทรัพยากร การกระจายรายได้ และการมีส่วนร่วมของชุมชน
แนวคิดดังกล่าวครอบคลุมตั้งแต่การประมงอย่างยั่งยืน การเพาะเลี้ยงสาหร่ายทะเล การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ไปจนถึงการพัฒนากลไกทางการเงินเพื่อสนับสนุนการฟื้นฟูธรรมชาติ
อย่างไรก็ตาม ความท้าทายสำคัญคือการเปลี่ยนเป้าหมายระดับนานาชาติให้เป็นนโยบายและโครงการที่เกิดผลจริงในพื้นที่ โดยเฉพาะเรื่องงบประมาณ ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ สิทธิในการเข้าถึงทรัพยากร และการแบ่งปันผลประโยชน์กับชุมชนชายฝั่ง
ผลักดันการคุ้มครองระบบนิเวศสาหร่ายทะเล
ภายในงานมีการลงนามในปฏิญญาสนับสนุน Seaweed Breakthrough โดยตัวแทนจากมหาวิทยาลัย องค์กรอนุรักษ์ และเครือข่ายภาคประชาสังคมรวม 28 ราย
ปฏิญญาดังกล่าวเรียกร้องให้เพิ่มการคุ้มครองและฟื้นฟูระบบนิเวศสาหร่ายทะเล ซึ่งมีบทบาทต่อความหลากหลายทางชีวภาพ ความมั่นคงทางอาหาร และการดำรงชีวิตของประชาชนในหลายประเทศ แต่ยังได้รับความสนใจด้านนโยบายและการอนุรักษ์น้อยกว่าป่าชายเลนหรือหญ้าทะเล
ข้อมูลที่นำเสนอในเวทีระบุว่า สาหร่ายทะเลเป็นองค์ประกอบสำคัญของระบบนิเวศพืชทะเลทั่วโลก และพื้นที่แหล่งอาศัยอาจมีขนาดใกล้เคียงหรือมากกว่าพื้นที่ป่าฝนแอมะซอน แต่กำลังเผชิญแรงกดดันจากอุณหภูมิน้ำทะเลที่สูงขึ้น มลพิษ การพัฒนาชายฝั่ง และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรที่ไม่ยั่งยืน
Seaweed Breakthrough เปิดตัวเบื้องต้นเมื่อเดือนมิถุนายน 2569 และมีกำหนดเปิดตัวอย่างเป็นทางการในการประชุมรัฐภาคีกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ครั้งที่ 31 หรือ COP31
โครงการพัฒนาขึ้นภายใต้ Global Seaweed PROTECT โดยความร่วมมือของ Natural History Museum กรุงลอนดอน, Scottish Association for Marine Science และ University of Malaya พร้อมด้วยหน่วยงานและสถาบันการศึกษาจากประเทศไทย
Mangrove Breakthrough, Seagrass Breakthrough และ Seaweed Breakthrough เป็นส่วนหนึ่งของ Ocean Breakthrough Agenda ซึ่งทำงานร่วมกับ UN Climate Change High-Level Champions เพื่อเร่งการคุ้มครองและฟื้นฟูระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่งในระดับโลก
โจทย์ต่อไปคือผลลัพธ์ที่วัดได้
การที่ทั้ง 3 โครงการเริ่มประสานการทำงานถือเป็นพัฒนาการที่สำคัญ เพราะปัญหาทางทะเลไม่สามารถจัดการเป็นรายระบบนิเวศหรือรายประเทศได้
แต่ความร่วมมือจะมีความหมายก็ต่อเมื่อสามารถกำหนดเป้าหมายที่ตรวจสอบได้ เช่น พื้นที่ที่ได้รับการคุ้มครองและฟื้นฟู ปริมาณเงินทุนที่เข้าถึงชุมชน การเปลี่ยนแปลงของความหลากหลายทางชีวภาพ และรายได้ที่เกิดขึ้นโดยไม่สร้างแรงกดดันเพิ่มเติมต่อทรัพยากร
APPA Forum 2026 จัดโดยคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และ Asia Pacific Phycological Association โดยการประชุมในหัวข้อ Blue Carbon ได้รับการออกแบบและประสานงานโดย Agence Française de Développement หรือ AFD
[PR NEWS]
