สนค. เผยค่าใช้จ่ายครัวเรือนไทย เฉลี่ย 21,217 บาท/เดือน เพิ่มขึ้น 326 บาท เหตุ ‘น้ำมัน-เดินทาง-อาหาร’ ดันรายจ่าย

สนค. เผยค่าใช้จ่ายครัวเรือน 9 เดือนแรกปี 2569 เฉลี่ย 21,217 บาท/เดือน เพิ่ม 326 บาท เหตุ ‘น้ำมัน-เดินทาง-อาหาร’ ดันรายจ่าย มองทรงตัวสูงต่อในระยะข้างหน้า จับตาราคาน้ำมันในตลาดโลก และผลกระทบจากอุทกภัย

สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) เปิดเผยภาพรวมค่าใช้จ่ายครัวเรือนในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 (มกราคม-กันยายน) พบว่า ครัวเรือนไทยมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 21,217 บาทต่อเดือน เพิ่มขึ้น 326 บาท หรือประมาณ 1.6% จากช่วงเดียวกันของปี 2568 ที่มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 20,891 บาทต่อเดือน โดยแรงกดดันหลักมาจากค่าใช้จ่ายด้านพาหนะ การขนส่ง และการสื่อสาร รวมถึงค่าอาหารที่ปรับตัวสูงขึ้น

หมวดที่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นมากที่สุดคือ พาหนะ การขนส่ง และการสื่อสาร เฉลี่ย 4,895 บาทต่อเดือน เพิ่มขึ้น 228 บาทจาก 4,667 บาทในปีก่อน คิดเป็น 23.07% ของค่าใช้จ่ายครัวเรือนทั้งหมด โดยมีปัจจัยสำคัญจากราคาขายปลีกน้ำมันเชื้อเพลิงและค่าโดยสารสาธารณะที่ปรับสูงขึ้นตามทิศทางราคาพลังงานในตลาดโลก

ส่วน อาหารและเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 8,342 บาทต่อเดือน เพิ่มขึ้น 118 บาท โดยเฉพาะอาหารสำเร็จรูป ซึ่งเพิ่มขึ้น 93 บาท มาอยู่ที่ 3,528 บาทต่อเดือน ขณะที่ค่าใช้จ่ายกลุ่มข้าว แป้งและผลิตภัณฑ์จากแป้งเพิ่มขึ้น 14 บาท มาอยู่ที่ 736 บาท รวมถึงเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ ไข่และผลิตภัณฑ์นม น้ำตาล และผักและผลไม้ที่เพิ่มขึ้นเล็กน้อย

ในทางกลับกัน ค่าใช้จ่ายสำหรับวัตถุดิบประกอบอาหารสดบางรายการลดลง โดยค่าใช้จ่ายเนื้อสัตว์ เป็ดไก่ และสัตว์น้ำอยู่ที่ 1,536 บาทต่อเดือน ลดลง 15 บาท ขณะที่เครื่องประกอบอาหารลดลง 6 บาท มาอยู่ที่ 252 บาท สะท้อนพฤติกรรมของครัวเรือนที่หันไปพึ่งพาอาหารปรุงสำเร็จและอาหารนอกบ้านมากขึ้น เพื่อความสะดวกและประหยัดเวลา

ขณะที่ค่าใช้จ่ายในหมวดเคหสถานลดลง 17 บาท มาอยู่ที่ 5,117 บาทต่อเดือน โดยมีปัจจัยสนับสนุนจากการปรับลดค่าไฟฟ้า ส่วนหมวดค่าใช้จ่ายที่สามารถชะลอได้ก็มีแนวโน้มลดลงเช่นกัน ทั้งการตรวจรักษาและบริการส่วนบุคคลที่ลดลง 5 บาท มาอยู่ที่ 1,327 บาท หมวดเครื่องนุ่งห่มและรองเท้าลดลง 4 บาท มาอยู่ที่ 444 บาท และหมวดยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ลดลง 1 บาท มาอยู่ที่ 250 บาท

สนค. ประเมินว่า การเพิ่มขึ้นของค่าใช้จ่ายครัวเรือนส่วนหนึ่งเป็นผลจากความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ยืดเยื้อ ซึ่งกระทบต่ออุปทานพลังงานและทำให้ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงปรับสูงขึ้น ก่อนส่งผ่านไปยังต้นทุนการเดินทาง การขนส่ง และต้นทุนวัตถุดิบในการผลิตอาหาร

ขณะเดียวกัน พฤติกรรมการบริโภคที่เปลี่ยนไป โดยครัวเรือนนิยมซื้ออาหารสำเร็จรูปและรับประทานอาหารนอกบ้านมากขึ้น ก็เป็นอีกปัจจัยที่ทำให้ค่าใช้จ่ายในหมวดอาหารเพิ่มขึ้น ขณะที่การลดรายจ่ายในหมวดที่ไม่จำเป็น เช่น เสื้อผ้าและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ สะท้อนการปรับพฤติกรรมเพื่อรักษาสภาพคล่องในช่วงที่ค่าใช้จ่ายจำเป็นยังอยู่ในระดับสูง

สำหรับแนวโน้มระยะถัดไป สนค. ประเมินว่าค่าใช้จ่ายครัวเรือนยังมีแนวโน้มทรงตัวในระดับสูง โดยต้องจับตาความผันผวนของราคาน้ำมันในตลาดโลก รวมถึงกิจกรรมทางเศรษฐกิจและการเดินทางท่องเที่ยวในช่วงเทศกาลปลายปี ซึ่งอาจทำให้ความต้องการใช้พลังงานเพิ่มขึ้นและส่งผ่านไปยังราคาสินค้าอุปโภคบริโภค

นอกจากนี้ ยังต้องติดตามผลกระทบจากสถานการณ์อุทกภัยในหลายพื้นที่ ซึ่งอาจกระทบพื้นที่เพาะปลูกและทำให้ราคาสินค้าเกษตร โดยเฉพาะผักสด ผันผวนในระยะสั้น รวมถึงเพิ่มภาระค่าใช้จ่ายของครัวเรือนที่ต้องซ่อมแซมที่อยู่อาศัยหรือจัดหาเครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์ภายในบ้านที่ได้รับความเสียหาย

ทั้งนี้ กระทรวงพาณิชย์ได้จัดตั้งศูนย์ Single Command และ War Room เพื่อติดตามสถานการณ์ตลอด 24 ชั่วโมง โดยเชื่อมข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและสำนักงานพาณิชย์จังหวัด ทั้งด้านปริมาณสินค้า ความต้องการ ราคา และเส้นทางขนส่ง เพื่อให้สามารถเข้าไปแก้ไขปัญหาในพื้นที่ที่เริ่มมีสัญญาณตึงตัวได้อย่างรวดเร็ว

โดยทาง สนค. จะติดตามและประเมินผลกระทบต่อค่าครองชีพอย่างต่อเนื่อง เพื่อส่งสัญญาณเตือนภัยและเสนอแนะแนวทางดูแลราคาสินค้าและค่าใช้จ่ายของประชาชนให้ทันต่อสถานการณ์