วธ. กางแผนรับยูเนสโก ‘ซาบีดา’ นำทีมลุยเชียงใหม่ เช็กความพร้อมดันนครหลวงล้านนาขึ้นแท่นมรดกโลก

วันนี้ (18 กรกฎาคม) ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม พร้อมด้วยผู้บริหารระดับสูง ประกอบด้วย ประสพ เรียงเงิน ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม, รัฐพล นราดิศร ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่, ชินณวุฒิ วิลยาลัย รองอธิบดีกรมศิลปากร ตลอดจนหัวหน้าส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง ได้ลงพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่

เพื่อติดตามความคืบหน้าและประเมินความพร้อมในการเสนอแหล่งมรดกทางวัฒนธรรม อนุสรณ์สถาน แหล่งต่าง ๆ และภูมิทัศน์วัฒนธรรมของเชียงใหม่ นครหลวงล้านนา (Monuments, Sites and Cultural Landscape of Chiang Mai, Capital of Lanna) ขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรมขององค์การยูเนสโก (UNESCO)

การลงพื้นที่ในครั้งนี้ คณะทำงานได้ตรวจเยี่ยมโบราณสถานสำคัญหลายแห่ง อาทิ ประตูท่าแพ ประตูช้างเผือก ประตูเชียงใหม่ ประตูสวนดอก แจ่งศรีภูมิ แจ่งหัวลิน แจ่งก๊ะต๊า วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร และวัดเชียงมั่น เพื่อเตรียมความพร้อมขั้นสูงสุดรองรับการลงพื้นที่ตรวจประเมินทางเทคนิค (Technical Evaluation Mission) ของสภาการโบราณสถานระหว่างประเทศ (ICOMOS) ซึ่งเป็นองค์กรที่ปรึกษาของคณะกรรมการมรดกโลก ที่มีกำหนดเดินทางมาประเมินในช่วงระหว่างวันที่ 3-8 สิงหาคม 2569 นี้

ความคืบหน้าและเป้าหมายการขึ้นทะเบียนมรดกโลก นางสาวซาบีดา เปิดเผยว่า การตรวจเยี่ยมครั้งนี้มุ่งเน้นติดตามความพร้อมในทุกมิติ ทั้งด้านการอนุรักษ์ การบริหารจัดการพื้นที่ การนำเสนอข้อมูล และการบูรณาการความร่วมมือของทุกหน่วยงาน ซึ่งการประเมินของ ICOMOS ถือเป็นด่านสำคัญในกระบวนการพิจารณา

โดยที่ผ่านมา โครงการนี้มีความคืบหน้าตามลำดับ นับตั้งแต่คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบเอกสารเสนอขึ้นทะเบียนฯ เมื่อวันที่ 13 มกราคม 2569 และทางการไทยได้ยื่นเอกสารเสนอชื่อ (Nomination Dossier) ต่อศูนย์มรดกโลก ณ กรุงปารีส อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งคาดว่าจะเข้าสู่การพิจารณาตัดสินของคณะกรรมการมรดกโลกในการประชุมสมัยสามัญประจำปี 2570 (ราวเดือนมิถุนายน – กรกฎาคม 2570)

สำหรับการเสนอขึ้นทะเบียนในครั้งนี้ ประเทศไทยได้ชู คุณค่าโดดเด่นระดับสากล (Outstanding Universal Value : OUV) ตามเกณฑ์มรดกโลก 2 ประการ ได้แก่

1. เกณฑ์ข้อ (ii) พัฒนาการเมืองเชียงใหม่ที่แสดงถึงการรับส่งอิทธิพลทางพุทธศาสนากับอาณาจักรอื่น ๆ
2. เกณฑ์ข้อ (iii) เมืองเชียงใหม่และสถาปัตยกรรมในแต่ละยุคสมัย ซึ่งเป็นตัวแทนอารยธรรมล้านนาในช่วงพุทธศตวรรษที่ 19-20

3 กลุ่มพื้นที่ประวัติศาสตร์สำคัญ พื้นที่ที่ได้รับการเสนอชื่อขึ้นทะเบียน แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลักที่สะท้อนพัฒนาการด้านประวัติศาสตร์ ศาสนา ศิลปกรรม ผังเมือง และภูมิทัศน์วัฒนธรรมของอาณาจักรล้านนาได้อย่างสมบูรณ์ ประกอบด้วย:

1. กลุ่มกำแพงเมือง คูเมือง และแจ่งเมือง: รวมกำแพงเมือง 5 ประตู (ช้างเผือก, ท่าแพ, เชียงใหม่, สวนปรุง, สวนดอก) แจ่งเมือง 4 แจ่ง (ศรีภูมิ, ก๊ะต๊ำ, กู่เฮือง, หัวลิน) และวัดสำคัญ ได้แก่ วัดเชียงมั่น วัดเจดีย์หลวง วัดพระสิงห์ และวัดสวนดอก
2. กลุ่มวัดอุโมงค์สวนพุทธธรรม และวัดพระธาตุดอยสุเทพ
3. กลุ่มวัดเจ็ดยอด

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม กล่าวทิ้งท้ายว่า ภายหลังการตรวจประเมินภาคสนาม ประเทศไทยจะต้องเตรียมตอบข้อซักถามและจัดส่งข้อมูลสนับสนุนเพิ่มเติมตามกรอบเวลาที่ ICOMOS กำหนด โดยกระทรวงวัฒนธรรมและกรมศิลปากร พร้อมให้การสนับสนุนจังหวัดเชียงใหม่ องค์การบริหารส่วนจังหวัด และทุกภาคส่วนอย่างเต็มกำลัง

“การผลักดันเชียงใหม่ นครหลวงล้านนา สู่การเป็นแหล่งมรดกโลก จะไม่ใช่เพียงการเสนอขึ้นทะเบียนโบราณสถาน แต่เป็นการยืนยันคุณค่าของอารยธรรมล้านนาที่มีความสำคัญต่อมวลมนุษยชาติ เป็นการสร้างความภาคภูมิใจให้กับคนไทย ต่อยอดการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน และยกระดับประเทศไทยบนเวทีวัฒนธรรมโลก” ซาบีดา กล่าว