วานนี้ (21 พฤศจิกายน) ที่ ตึกภักดีบดินทร์ ทำเนียบรัฐบาล พัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) พร้อมด้วย นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงฯ และ นพ.ธิติ แสวงธรรม อธิบดีกรมอนามัย เข้ารายงานสถานการณ์ด้านการแพทย์และสาธารณสุขต่อการประชุมกองบัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ (บกปภ.ช.) ร่วมกับนายกรัฐมนตรี เพื่อติดตามการแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำ
พัฒนา เปิดเผยว่า นายกรัฐมนตรีได้สั่งการให้กระทรวงสาธารณสุขเป็นหน่วยงานหลักในการส่งเจ้าหน้าที่เข้าตรวจสุขภาพประชาชนในพื้นที่เสี่ยง พร้อมให้คำแนะนำการปฏิบัติตนให้ปลอดภัย โดยที่ผ่านมา สธ. ได้เฝ้าระวังกลุ่มเสี่ยงที่ใช้น้ำในรัศมี 1 กิโลเมตร และผู้มีอาชีพสัมผัสแหล่งน้ำมาอย่างต่อเนื่อง
จากการเก็บตัวอย่างน้ำและอาหารในพื้นที่ จ.เชียงราย และเชียงใหม่ ตั้งแต่ปี 2568 ถึงปัจจุบัน รวม 1,349 ตัวอย่าง พบว่าผลตรวจส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน และปัจจุบัน ยังไม่พบผู้ป่วยทั้งในระยะเฉียบพลันและระยะเรื้อรัง จากการได้รับสารหนู
กระทรวงสาธารณสุขได้วางมาตรการจัดการสารปนเปื้อนโลหะหนักในแหล่งน้ำออกเป็น 3 ระยะ เพื่อคุ้มครองสุขภาพประชาชน ได้แก่
ระยะสั้น (0-3 เดือน): ตั้งศูนย์ปฏิบัติการส่วนหน้า เร่งตรวจน้ำและอาหาร จัดหาน้ำสะอาดให้ประชาชน คัดกรองกลุ่มเสี่ยงและสื่อสารเตือนภัย
ระยะกลาง (3-12 เดือน): สอบสวนระบุแหล่งกำเนิด พัฒนาระบบเฝ้าระวัง ขึ้นทะเบียนกลุ่มเสี่ยง ปรับปรุงระบบบำบัดน้ำ และเชื่อมฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อมกับสุขภาพ
ระยะยาว (1-5 ปี): บูรณาการหน่วยงานฟื้นฟูลุ่มน้ำ ควบคุมแหล่งกำเนิดมลพิษ พัฒนาระบบน้ำสะอาดชุมชน
ด้าน นพ.สมฤกษ์ ปลัดกระทรวงสาธารณสุข กล่าวเสริมว่า ได้มอบหมายให้หน่วยงานในพื้นที่เฝ้าระวังติดตามสุขภาพประชาชนอย่างต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 5 ปี เนื่องจากผลกระทบเรื้อรังจากการสัมผัสสารหนูเป็นเวลานานอาจเสี่ยงต่อโรคมะเร็ง
พร้อมกันนี้ ได้เตือนถึงพฤติกรรมและปัจจัยเสี่ยงที่อาจทำให้พบสารหนูสะสมในร่างกาย เช่น การสัมผัสสารเคมีเกษตร การสูบบุหรี่หรือยาเส้น การใช้น้ำจากแหล่งเสี่ยง และโดยเฉพาะ การบริโภคสัตว์หน้าดิน เช่น ปลาไหล และปูนา เป็นต้น

