เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เผยแผน ‘MOF Transformation: ทรานส์ฟอร์มประเทศด้วย STI ทรานส์ฟอร์มคลังให้ DEE เพื่อประชาชน’ โดยมีหลักคิดการขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วย STI และปรับวิธีทำงานตามแนวทาง DEE เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย ไปสู่เป้าหมายใหญ่ของประเทศ
เปิดเป้าหมายใหญ่ประเทศของเอกนิติ
- เพิ่มศักยภาพในการเติบโตของเศรษฐกิจให้มากกว่า 3.0% ต่อปี
- เพิ่มการลงทุนของภาคเอกชนและภาครัฐให้ถึง 30% ของ GDP
- ยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของไทยให้เข้าไปอยู่ใน Top 20 ของโลก
เปิดแนวคิดทรานส์ฟอร์มเศรษฐกิจด้วยนโยบาย STI
- S คือ Stabilize Today ประคองวันนี้: เพื่อลดแรงกระแทก สร้างโอกาส เน้นการช่วยเหลือคนตัวเล็ก ควบคู่กับการรักษาวินัยการคลัง โดยการ 1) สร้างสวัสดิการ งาน รายได้ คุณภาพชีวิต 2) หนุนธุรกิจและ SMEs และ 3) รักษาวินัยการคลัง
- T คือ Transition Now เปลี่ยนผ่านเดี๋ยวนี้: เพื่อสร้างแรงจูงใจให้คนและธุรกิจเปลี่ยนผ่านสู่โลกใหม่โดยการ 1) ส่งเสริมสิ่งแวดล้อมภาคพลังงาน 2) ส่งเสริมสิ่งแวดล้อมภาคขนส่ง และ 3) ส่งเสริมสุขภาพและสังคมคุณภาพ
- I คือ Invest for Tomorrow ลงทุนเพื่อพรุ่งนี้: เพื่อสร้างสมรรถนะใหม่ให้คนและธุรกิจ โดยมีเอกชนเป็นผู้นำ รัฐเป็นผู้สนับสนุน โดยการ 1) สนับสนุนอุตสาหกรรมและธุรกิจอนาคต (Private Investment) 2) เร่งรัดการลงทุนภาครัฐ (Public Investment) และ 3) ส่งเสริมการออมและเข้าถึงแหล่งทุน
เปิดหลักการทรานส์ฟอร์มกระทรวงการคลังด้วย DEE
- D คือ Disclosure & Transparency เปิดเผย ตรวจสอบได้: เปิดเผยปัญหา เดินหน้าแก้ไข โดยการเปิดเผยข้อมูล (Open Data) และ 2) เชื่อมโยงข้อมูล (Connected Data)
- E คือ Easy บริการรัฐต้องสะดวกขึ้น: รัฐต้องหมุนตามประชาชน ไม่ใช่ให้ประชาชนหมุนตามรัฐ โดยการปรับปรุงกระบวนการภายในให้เป็นดิจิทัล
- E คือ Efficiency & Effectiveness ใช้เงินคุ้มค่า ช่วยเหลือตรงจุด: ลดสิ่งไม่จำเป็น ทำสิ่งจำเป็นให้ตรงเป้า โดยการ 1) ขับเคลื่อนนโยบายด้วยข้อมูล (Data) 2) เพิ่มความแม่นยำ/ประสิทธิภาพในการบริหารจัดการรายจ่าย และบริหารทรัพย์สิน (Asset)
เปิดตัวอย่างโครงการที่ทำไปแล้ว
ดร.เอกนิติยังกล่าวว่า โครงการที่สำคัญที่กระทรวงการคลังทำไปแล้ว ในด้าน Stabilize Today เช่น โครงการไทยช่วยไทย พลัส ทั้งบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ และ 60/40
ในด้าน Transition Now เช่น นโยบายโซลาร์ภาคประชาชน เพื่อลดรายจ่ายเพิ่มรายได้ และเปลี่ยนผ่านพลังงานของประเทศ นโยบายการปรับโครงสร้างภาษีสรรพสามิตรถยนต์ BEV (รถยนต์ไฟฟ้าที่ใช้พลังงานจากแบตเตอรี่อย่างเดียวและขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้า) และ REEV (รถยนต์แบบพลังงานผสมเชื้อเพลิงและไฟฟ้าที่สามารถชาร์จได้ และขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้าเท่านั้น) ที่นำเข้าจากต่างประเทศ เป็นต้น
เปิดโครงการ Quick Win ตั้งเป้าเสร็จภายใน 3-6 เดือน
ดร.เอกนิติกล่าวต่อว่า กระทรวงการคลังยังได้นำเสนอโครงการที่จะมีการเปิดตัวหรือแล้วเสร็จภายใน 3-6 เดือน (Quick Win) ดังนี้
- Stabilize Today เช่น โครงการจัดทำคะแนนเครดิตอารีย์ (Ari Score) ของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง โครงการการปรับปรุงสิทธิประโยชน์ทางภาษีเงินได้นิติบุคคล (CIT) ของ SMEs ของกรมสรรพากร โครงการสนับสนุนสินเชื่อให้คู่ค้าภาครัฐผ่านระบบ PromptBiz ของกรมบัญชีกลาง และโครงการเพิ่มรายได้-ลดรายจ่าย (Fiscal Consolidation) ของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (การปฏิรูปภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) การปรับปรุงการหักรายจ่ายผลขาดทุนสุทธิ(Loss Carry Forward) และการปฏิรูปภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (PIT) และการปรับปรุงค่าลดหย่อน โดยกรมสรรพากร)
- Transition Now เช่น โครงการพลังงานสะอาดในที่ราชพัสดุของกรมธนารักษ์ ได้แก่ โซลาร์ (Solar) ภาครัฐ มาตรการสนับสนุนการใช้รถจักรยานยนต์ไฟฟ้า มาตรการรถเก่าแลกรถกระบะใหม่ และการปฏิรูปโครงสร้างภาษีเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และบุหรี่ ของกรมสรรพสามิต
- Invest for Tomorrow เช่น การปรับโครงสร้างภาษีสรรพสามิตรถยนต์รวมถึงป้องกันการทุ่มตลาด EV และการสนับสนุนการใช้ Bio Ethanol ไปใช้ในอุตสาหกรรมอื่น (Bio – diesel, Bio – Ethylene, อุตสาหกรรมยา, เวชสำอาง) (ปรับปรุงใบอนุญาตผลิตและลดอัตรา) ของกรมสรรพสามิต การให้สิทธิประโยชน์ Qualified Refundable Tax Credit (QRTC) ของกรมสรรพากร การสร้างแหล่งเงินทุนทางเลือกในการลงทุน (Alternative Financing) ของสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ โดยการผลักดันการร่วมลงทุนระหว่างรัฐและเอกชน (Public Private Partnership: PPP) และแหล่งเงินทุนทางเลือกเพื่อลดภาระทางการคลัง เช่น TFF, REIT, SPV เป็นต้น และโครงการบัญชีการออมและการลงทุนส่วนบุคคล (Thailand Individual Savings Account: TISA) ของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง และกรมสรรพากร
- Disclosure & Transparency เช่น การเปิดเผยข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ของกรมบัญชีกลาง และโครงการพัฒนาศูนย์กลางบริหารจัดการการแลกเปลี่ยนข้อมูลกระทรวงการคลัง (Data Exchange Bureau)ของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง และสำนักงานปลัดกระทรวงการคลัง
- Easy เช่น การลดขั้นตอนพิธีการถ่ายลำสินค้าให้สะดวกยิ่งขึ้น โดยการปรับพิธีการถ่ายลำสินค้าทางเรือและอากาศยานเป็นระบบอิเล็กทรอนิกส์ ของกรมศุลกากร
- Efficiency & Effectiveness เช่น โครงการจัดทำและพัฒนา MOF Data Lake และ AI ของสำนักงานปลัดกระทรวงการคลัง การบริหารจัดการทรัพย์สิน Asset Management เช่น โครงการการบริหารจัดการลำรางสาธารณะ ของกรมธนารักษ์ และการบริหารหลักทรัพย์เพื่อความยั่งยืนทางการคลัง ของสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ
ภาพประกอบ: ฉัตรชัย เฉยชิต
อ้างอิง: กระทรวงการคลัง ณ วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569
