วันนี้ (12 พฤษภาคม) กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ออกประกาศแสดงความห่วงใยต่อสุขภาพของเด็กนักเรียนในช่วงเปิดภาคเรียน เนื่องจากเป็นช่วงเวลาที่เด็กจำนวนมากต้องกลับมาทำกิจกรรมและอยู่รวมกันอย่างใกล้ชิด ซึ่งเสี่ยงต่อการแพร่กระจายของเชื้อโรคติดต่อได้ง่าย จึงขอความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งผู้ปกครอง ครู และสถานศึกษา ให้ร่วมกันเฝ้าระวังและปฏิบัติตามมาตรการด้านสุขอนามัยอย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันการเกิดโรคและลดการระบาดภายในโรงเรียน
นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค เปิดเผยว่า สถิติในทุกปีช่วงหลังเปิดภาคเรียน มักพบแนวโน้มการเจ็บป่วยด้วยโรคติดต่อในกลุ่มเด็กวัยเรียนเพิ่มสูงขึ้น ปัจจัยหลักมาจากการที่เด็กต้องอยู่รวมกันและใกล้ชิดกันตลอดทั้งวัน ประกอบกับเด็กเล็กบางส่วนยังไม่สามารถดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคลได้อย่างเหมาะสม จึงมีโอกาสแพร่เชื้อผ่านการสัมผัส น้ำลาย น้ำมูก หรือการใช้สิ่งของร่วมกัน หากสถานศึกษาไม่มีมาตรการเฝ้าระวังที่รัดกุม อาจก่อให้เกิดการระบาดเป็นกลุ่มก้อน (Cluster) ในโรงเรียนหรือศูนย์พัฒนาเด็กเล็กได้
สำหรับกลุ่มโรคติดต่อที่กระทรวงสาธารณสุขเน้นย้ำให้เฝ้าระวังเป็นพิเศษในช่วงเปิดภาคเรียน ประกอบด้วย 3 โรคหลัก
- โรคไข้หวัดใหญ่: ติดต่อผ่านละอองฝอยจากการไอหรือจาม ผู้ป่วยจะมีอาการไข้สูง ปวดเมื่อยตามตัว ไอ เจ็บคอ และอ่อนเพลีย หากพบเด็กมีอาการป่วย ควรให้หยุดพักรักษาตัวที่บ้านจนกว่าจะหายเป็นปกติ เพื่อลดโอกาสแพร่เชื้อ
- โรคมือ เท้า ปาก: พบการระบาดมากในกลุ่มเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 5 ปี อาการสำคัญคือ มีไข้ มีแผลในปาก และมีผื่นหรือตุ่มน้ำใสบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า และลำตัว โรคนี้ติดต่อผ่านน้ำลาย น้ำมูก อุจจาระ รวมถึงของเล่นที่ปนเปื้อนเชื้อ จึงจำเป็นต้องทำความสะอาดห้องเรียนและของเล่นอย่างสม่ำเสมอ
- โรคอุจจาระร่วง: มักเกิดจากการรับประทานอาหารและน้ำที่ไม่สะอาด หรือปรุงสุกๆ ดิบๆ รวมถึงอาหารค้างคืน ทำให้ติดเชื้อแบคทีเรีย ไวรัส หรือพยาธิ ผู้ป่วยจะมีอาการถ่ายเหลวเป็นน้ำ หรือมีมูกเลือดปน บางรายอาจมีไข้ ปวดท้อง คลื่นไส้อาเจียนร่วมด้วย เบื้องต้นควรให้ดื่มสารละลายเกลือแร่ (ORS) เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ หากอาการรุนแรงต้องรีบพบแพทย์ทันที
ด้าน นายแพทย์ดิเรก ขำแป้น รองอธิบดีกรมควบคุมโรค ได้ให้ข้อแนะนำเพิ่มเติมถึงแนวทางการป้องกันโรคว่า สถานศึกษาควรจัดให้มีมาตรการคัดกรองสุขภาพเด็ก ในช่วงเช้าก่อนเข้าชั้นเรียน หากพบเด็กมีไข้หรือมีอาการผิดปกติ ต้องแยกเด็กป่วยออกจากกลุ่มเด็กปกติทันที พร้อมแจ้งผู้ปกครองให้มารับกลับไปพบแพทย์
นอกจากนี้ ต้องหมั่นดูแลความสะอาดของสภาพแวดล้อม ทั้งห้องเรียน ห้องน้ำ โรงอาหาร รวมถึงจุดสัมผัสร่วมต่างๆ เช่น ลูกบิดประตู โต๊ะเรียน ราวบันได และของเล่นเด็ก
ในส่วนของผู้ปกครอง ขอให้ดูแลสังเกตอาการบุตรหลานอย่างใกล้ชิดก่อนพาไปโรงเรียน พร้อมทั้งปลูกฝังพฤติกรรมสุขอนามัยที่ดี เช่น การล้างมือด้วยสบู่ก่อนรับประทานอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ การรับประทานอาหารปรุงสุกใหม่ การใช้ช้อนกลางและไม่ใช้แก้วน้ำร่วมกับผู้อื่น
นอกจากนี้ ควรดูแลให้เด็กพักผ่อนอย่างเพียงพอและออกกำลังกายเพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน ที่สำคัญ ผู้ปกครองควรพาเด็กในกลุ่มเสี่ยง โดยเฉพาะเด็กเล็ก เด็กที่มีโรคประจำตัว หรือเด็กที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ ไปรับวัคซีนป้องกันโรคตามเกณฑ์ที่กำหนด
กรมควบคุมโรค ขอย้ำว่าการป้องกันโรคติดต่อจะบรรลุผลสำเร็จได้ ต้องอาศัยความร่วมมือและวินัยจากทุกฝ่าย ทั้งนี้ ประชาชนหรือสถานศึกษาที่ต้องการสอบถามข้อมูลด้านสุขภาพเพิ่มเติม สามารถติดต่อได้ที่ สายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. 1422
