Just Listen: ฟังกันมากขึ้น ให้บ้านเรามีความหมายมากขึ้น

ชีวิตของคนรุ่นใหม่หลังจากมีลูก มักมาพร้อมความเหนื่อยที่คาดเดาไม่ได้ บางครั้งต้องสวมบทบาทสลับไปมาทั้งวัน เราเป็นทั้งพนักงาน เป็นคู่ชีวิต เป็นพ่อแม่ และพยายามจะเป็นคนที่ไม่หลุดจากตัวเองไปพร้อมกันด้วย แน่นอนว่าในความวุ่นวายนั้น การสื่อสารในบ้านมักถูกย่อให้เหลือแค่คำสั่ง คำเตือน หรือคำถามที่ต้องการคำตอบเร็วๆ เพราะเราไม่มีแรงพอจะเปิดบทสนทนายาวๆ อีกแล้ว แต่สิ่งหนึ่งที่หลายครอบครัวเริ่มค้นพบเมื่อใช้ชีวิตไปสักพัก คือบ้านที่อบอุ่นขึ้น ไม่ได้เกิดจากการจัดการทุกอย่างให้สมบูรณ์แบบตลอดเวลา แต่อยู่ที่การ ‘ฟัง’ กันมากขึ้น และเข้าใจกันมากขึ้น

Alpha Skill ที่สำคัญมากของชีวิตครอบครัวยุคใหม่นี้ จึงไม่ใช่การรู้คำตอบของปัญหาทั้งหมดในโลก แต่คือความสามารถในการหยุดฟังได้อย่างเข้าใจจริงๆ เป็นการฟังโดยไม่รีบตัดสิน ฟังโดยไม่พยายามแก้ ฟังโดยไม่ต้องเปลี่ยนทุกความรู้สึกให้กลายเป็นบทเรียนทันที ซึ่งเอาจริงๆ การฟังแบบนี้ต้องใช้พลังใจ และต้องอาศัยการจัดการอารมณ์ของตัวเองอย่างลึกซึ้งให้ได้ก่อนเสมอ

ในทางจิตวิทยา Carl Rogers นักจิตบำบัดผู้วางรากฐานแนวคิด Humanistic Psychology เคยอธิบายไว้ว่า

“When someone really hears you without passing judgment on you, without trying to take responsibility for you, without trying to mold you, it feels damn good” การถูกฟังโดยไม่ถูกตัดสิน คือหนึ่งในประสบการณ์พื้นฐานที่มนุษย์ทุกวัยต้องการ และเป็นเงื่อนไขสำคัญของความปลอดภัยทางใจ

เมื่อแนวคิดนี้ถูกนำมาใช้ในชีวิตครอบครัว บ้านจะค่อยๆ เปลี่ยนบทบาทจากพื้นที่แก้ปัญหา เป็นพื้นที่พักใจ เด็กๆ ได้กล้าพูดในสิ่งที่รู้สึกโดยไม่กลัวผิด พ่อแม่เองก็ได้ยินเสียงของกันและกันชัดขึ้นด้วยนะ ความสัมพันธ์ในบ้านไม่ได้ดีขึ้นเพราะทุกคนเข้าใจกันหมดแบบ 100% แต่เพราะทุกคนรู้สึกว่าตัวเองมีที่ยืนของตัวเองในบ้านหลังนี้ และรู้สึกว่าปลอดภัยที่จะเปิดใจต่อกัน

ส่วนคำว่า Just Listen ไม่ได้หมายความว่าเราต้องเห็นด้วยกับทุกอย่าง หรือปล่อยให้ทุกเรื่องผ่านไปโดยไม่จัดการ แต่มันคือทักษะในการเลือกฟังก่อนตอบ เลือกเข้าใจก่อนสอน และเลือกเชื่อมใจกันก่อนจะเชื่อมเหตุผล เรามองว่าสำหรับชีวิตพ่อแม่คนเมืองที่ใช้ชีวิตเร็ว การฟังอาจดูเหมือนเรื่องเล็ก แต่ในความจริง มันคือ Alpha Skill ที่ทรงพลังที่สุดอย่างหนึ่ง เพราะบ้านที่มีความหมาย ไม่ได้ถูกสร้างจากคำพูดที่ถูกต้องที่สุด แต่อยู่ที่ช่วงเวลาที่เรายอมวางทุกอย่างลง แล้วฟังกันอย่างจริงใจ ทั้งบทบาทพ่อ แม่ ลูก และบางที แค่การฟังให้มากขึ้น บ้านก็ไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์แบบอีกต่อไป แค่รู้สึกว่าอยู่แล้วปลอดภัยก็เพียงพอแล้ว