Menu
265235

กิน-อยู่-เรียนรู้ กับคนในชุมชนบ้านโคกเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ [Advertorial]

27.06.2019
  • LOADING...

HIGHLIGHTS

7 Mins. Read
  • บันทึกการเดินทางไปกิน อยู่ และเรียนรู้ชีวิตคนในชุมชนบ้านโคกเมือง จังหวัดบุรีรัมย์
  • ทริปท่องเที่ยวกับชุมชน 2 วัน 1 คืน ที่ที่ได้เรียนรู้วัฒนธรรม ภูมิปัญญา งานฝีมือของชาวบ้านโคกเมือง ท่องเที่ยวแลนด์มาร์กสุดใกล้ ปราสาทเมืองต่ำ ปราสาทหินอายุพันปีที่เก่าแก่กว่าปราสาทพนมรุ้งหลายเท่า
  • Journey D เป็นโครงการของ AirAsia ที่ทำงานร่วมกับชุมชน เพื่อส่งเสริมและพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชน ที่มีคนในพื้นที่เป็นคนจัดการเอง ดูแลกันเอง และทำให้รายได้หมุนเวียนอยู่ในชุมชนตัวเอง

บุรีรัมย์อาจเป็นจังหวัดที่อยู่นอกสายตาเรา ยิ่งเฉพาะด้านการท่องเที่ยว เพราะเวลาจะเที่ยวไทยทั้งที เรามักนึกถึงภูเขา ป่าไม้ หรือน้ำทะเลมากกว่า แต่ที่ตกลงปลงใจไปเที่ยวทริปนี้ เพราะคำว่า ‘ท่องเที่ยวโดยชุมชน’ ได้ไปกิน ไปนอนบ้านชาวบ้านจริงๆ เรียนรู้วัฒนธรรม ภูมิปัญญา และงานฝีมือของชุมชนชาวบ้านโคก จังหวัดบุรีรัมย์

 

โอกาสแบบนี้ไม่ได้เกิดขึ้นบ่อยๆ

 

สายการบิน AirAsia พาเราบินตรงถึงสนามบินบุรีรัมย์แต่เช้า และนั่งรถไปต่อเกือบ 60 กิโลเมตร เราก็ถึงชุมชนบ้านโคกเมือง คนแรกที่เจอคือ แม่น้อย-ส้มเกลี้ยง สืบวัน ประธานโฮมสเตย์โคกเมือง และประสานงาน และพาไปเจอบ้านพี่ควร บ้านที่เราจะพักในคืนนี้

 

บ้านพัก

 

ชุมชนบ้านโคกเมือง เช่น บ้านโคกเมือง อําเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์ เป็นชุมชนเก่าแก่ที่มีวัฒนธรรมและภูมิปัญญาเป็นของตัวเอง มีโบราณสถานที่สําคัญคือ ปราสาทขอมโบราณเมืองตํ่าที่มีอายุมากกว่า 1,400 ปี และบารายเมืองตํ่า บริเวณนี้เป็นพื้นที่ราบดินแดนภูเขาไฟที่มีความอุดมสมบูรณ์

 

ปั่นจักรยานภายในชุมชนบ้านโคกเมือง

 

ภายในชุมชนนั้นเต็มไปด้วยความน่ารักของชาวบ้าน มีฐานการเรียนรู้ต่างๆ ที่เป็นอาชีพ ภูมิปัญญาที่แตกต่างกันไป ซึ่งแม่น้อยพาเราไปเรียนรู้และลงมือทำจริงๆ โดยมีโอกาสยากมากที่เราจะได้ทำอย่างนั้น

 

 

ว่าแล้วเราก็ปั่นจักรยานไปหมู่บ้านใกล้ๆ เพื่อเรียนรู้ภูมิปัญญาแรก การทำผ้าหมักโคลนบาราย 1,000 ปี กับ แม่ทองสุข พลหนองหลวง เพราะที่ชุมชนบ้านโคกเมืองนั้นใกล้กับปราสาทเมืองต่ำมาก ที่นี่จึงมีภูมิปัญญาในการย้อมสีผ้าด้วยดินภูเขาไฟจากปราสาทหินเมืองต่ำมีอายุนับพันปี ขั้นตอนคือ นำผ้าฝ้ายไปชุบโคลนที่กรองเศษหินต่างๆ แล้ว เพียงไม่นานผ้าฝ้ายก็จะเปลี่ยนสีเป็นสีน้ำตาลอ่อนๆ แบบธรรมชาติ นอกจากนี้ยังมีการใช้สีจากธรรมชาติอีกหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นสีเหลืองจากขมิ้น สีน้ำเงินจากดอกอัญชัญ 

 

ผ้าย้อมสีด้วยดินภูเขาไฟจากปราสาทหินเมืองต่ำ

 

เราปั่นต่อไปที่บ้าน ยายที บุญประดิษฐ์ ซึ่งเป็นคนเก่าคนแก่ในหมู่บ้านของชุมชนทอผ้าไหม เปรียบเสมือนปราชญ์ของชุมชนที่คอยสอนความรู้เรื่องการทอผ้าไหม ความพิเศษของลายผ้าทอที่นี่คือ ได้แรงบันดาลใจมาจากลายซุ้มประตูของปราสาทเมืองต่ำอีกด้วย 

 

ลายผ้าไหมที่ได้แรงบันดาลใจจากลายซุ้มประตูของปราสาทเมืองต่ำ

 

หลังจากลองทอผ้าไหมที่บ้านคุณยายที ก็ถึงเวลาเปลี่ยนสถานีไปเรียนรู้การทำเสื่อกกของ แม่ยุพิน เบ้าทอง เสื่อกกทำมาจากต้นกกที่นำไปตากแห้งและผ่าให้เป็นเส้นเล็กๆ ใช้วิธีการทอแบบผ้าไหม ผ้าฝ้ายทุกประการ แต่เปลี่ยนจากด้ายไหมหรือฝ้ายเป็นเส้นต้นกก ย้อมสีธรรมชาติ และบ้างก็มีสีฉูดฉาดแบบสังเคราะห์ เพื่อทำให้สีโดดเด่นขึ้น นอกจากนี้ยังมีผลิตภัณฑ์แปรรูปจากเสื่อกกอีกมาก 

 

บ้านเสื่อกก

 

ระหว่างทาง เราปั่นจักรยานไปปราสาทเมืองต่ำ ที่อยู่ใกล้หมู่บ้านแบบยังไม่เสียเหงื่อด้วยซ้ำ ปราสาทเมืองต่ำเป็นปราสาทหินอายุพันปี มากกว่าปราสาทหินพนมรุ้งเสียอีก แม่น้อยเล่าว่า ที่นี่ถูกบูรณะเป็น 10 ปี ตั้งแต่ปี 2530-2539 กว่าจะสวยงามและสมบูรณ์ ก่อนหน้านี้ต้นไม้รอบปราสาทยุ่งเหยิงมาก ปราสาทก็ทรุดโทรมเสียหาย แต่พอบูรณะจนเสร็จสมบูรณ์แล้ว จึงกลายเป็นสถานที่พักผ่อนที่เงียบสงบของคนในหมู่บ้าน ทุกปีจะมีการจัดการแสดงแสง สี เสียง ที่กำแพงของปราสาทหินอีกด้วย 

 

ปราสาทเมืองต่ำและน้องไกด์

 

โชคดีที่เจอกับ น้องเปีย-โสภิตนภา ยังวารี นักเรียนโรงเรียนวัดบ้านเมืองต่ำ น้องทำหน้าที่เป็นไกด์พิเศษ คอยบอกเล่าเรื่องราวของประสาทให้เราฟังมากมาย ไม่ว่าจะเป็นประวัติความเป็นมา เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยในการบูรณะที่นี่ ฯลฯ พี่น้อยเล่าว่า ถ้าอยากให้น้องๆ มาเป็นไกด์พิเศษ ก็สามารถบอกแม่น้อยได้เลย เดี๋ยวแม่น้อยจะติดต่อเด็กๆ ไว้ให้ 

 

แดดร่มลมตก เราปั่นจักรยานไปบารายหรือทะเลเมืองต่ำ เป็นสระน้ำขนาดใหญ่ที่สร้างขึ้นเพื่อกักเก็บน้ำไว้ใช้ในการอุปโภคบริโภค และการเกษตรกรรมของชุมชน โดยบารายแห่งนี้รับน้ำมาจากเขาพนมรุ้งและเขาไปรบัด บรรยากาศสวยงามมาก แดดเย็นสะท้อนพื้นน้ำ เงียบสงบแบบที่คนเมืองอย่างเราหาไม่ได้

 

บาราย

 

ความพิเศษของทริปโดยชุมชนคือ แม่น้อยชวนชาวบ้านหลายคนมาร่วมพิธีสู่ขวัญให้กับเรา พิธีบายศรีนั้นเป็นประเพณีสำคัญอย่างหนึ่งของชาวอีสาน ซึ่งสามารถทำได้ในหลายๆ โอกาส 

 

ณ บ้านพี่ควร ชาวบ้านมาล้อมวงกันหมดแล้ว พ่อใหญ่เริ่มทำพิธีเพื่อรับขวัญ จากนั้นชาวบ้านก็ล้อมกันเข้ามาผูกสายสิญจน์ที่ข้อมือ พร้อมกับอวยพรเป็นภาษาอีสาน ถึงขั้นตอนนี้ก็ยิ่งรู้สึกดีที่ได้มาที่นี่เลย

 

 

พระอาทิตย์ลับขอบฟ้า แม่น้อยชวนเรากลับไปกินข้าวเย็นฝีมือเชฟชุมชน เราสงสัยว่าที่นี่มีเชฟชื่อดังอาศัยอยู่ในหมู่บ้านด้วยเหรอ ปั่นจักรยานกลับเข้าชุมชนก็เจอกับ พี่เพ็ง โคกเมือง เชฟผู้ปรุงอาหารเย็นของเราในวันนี้

 

พี่เพ็งและแม่น้อยเล่าว่า มีโครงการ Local Chef เชฟชุมชนเพื่อท่องเที่ยวไทยอย่างยั่งยืน ที่หลายหน่วยงานจัด จึงส่งพี่เพ็งไปอบรมจนกลายเป็น ‘เชฟชุมชน’ กลับมาทำอาหารท้องถิ่นให้นักท่องเที่ยวอย่างเรากิน เมนูวันนี้นำเสนอของดีของเด็ดของชาวบุรีรัมย์ ได้แก่ ผัดกุ้งจ่อมทรงเครื่อง ต้มยำไก่บ้านยอดหม่อนและยอดมะขาม มาพร้อมกับน้ำจิ้มไก่แซ่บเวอร์ และกับข้าวที่ชาวไทยขาดไม่ได้คือ ไข่เจียวและกะหล่ำปลีผัดน้ำปลา

 

อรรถรสการกินข้าวมื้อนี้จึงไม่เหมือนมื้อไหนๆ ที่เรากินในเมือง ด้วยกับข้าวและผักชนิดที่หากินไม่ได้ในเมืองแล้ว การได้คุยกับแม่น้อยและพี่เพ็งเรื่องชุมชนและการทำโฮสเทลชุมชนก็สนุกจนลืมเวลา

 

อาหารฝีมือเชฟชุมชน

 

นี่คือประสบการณ์การท่องเที่ยวที่พิเศษมาก เรียกว่าท่องเที่ยวอาจจะเป็นคำอธิบายที่ไม่ตรงเสียทีเดียว แต่มันคือการสร้างเสริมประสบการณ์ หลีกหนีความวุ่นวายในเมืองที่เราเจออยู่ทุกวัน ได้มาเรียนรู้ชีวิตของชุมชน ได้เลิกก้มหน้าดูมือถือบ่อยๆ และได้หลงรักชุมชนเล็กๆ อย่างบ้านโคกเมือง

 

และตระหนักว่า ในทุกๆ ที่ ไม่ว่าจะเป็นจังหวัดเล็กหรือใหญ่ เป็นเมืองท่องเที่ยวหรือไม่ ทุกที่มีความงามในตัวของมันเอง คนในชุมชนและการใช้ชีวิตเหล่านี้คือเสน่ห์ที่หาไม่ได้จากที่ไหน ถ้าถูกทำลายด้วยฝีมือนักท่องเที่ยว คงหาอะไรมาทดแทนได้ยาก

 

พิสูจน์อักษร: ภาวิกา ขันติศรีสกุล

FYI
  • Journey D เป็นการท่องเที่ยวแบบยั่งยืน ให้นักท่องเที่ยวได้มีโอกาสสัมผัสการใช้ชีวิตของคนในชุมชน กิน นอน ทำอาหาร ย้อมผ้า ทอผ้า ฯลฯ เพื่อสร้างจิตสำนึก ร่วมกันอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและเอกลักษณ์ที่ดีงามของวัฒนธรรมท้องถิ่น
  • นอกจากนี้ Journey D ยังทำงานร่วมกับชุมชนโคกเมืองในการออกแบบลายผ้าทอมือและจำหน่ายบนเครื่องบิน AirAsia ด้วย (ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2562 เป็นต้นไป)
  • นอกจากชุมชนบ้านโคกเมือง จังหวัดบุรีรัมย์แล้ว Journey D ยังมีทริปชุมชนอื่นๆ ที่อยู่ในโครงการนี้ ได้แก่ ชุมชนผาหมี จังหวัดเชียงราย ชุมชนเกาะกลาง จังหวัดกระบี่ และชุมชนบ้านพรหมโลก จังหวัดนครศรีธรรมราช จองตั๋วและดูรายละเอียดทริปได้ที่ www.Journey-D.com

 

  • LOADING...

READ MORE

FOLLOW US

RELATED STORIES

MOST POPULAR