พรรคประชาธิปัตย์ตั้งคำถามและเรียกร้องให้รัฐบาลชี้แจงความคืบหน้าโครงการโซลาร์ภาคประชาชน วงเงิน 5 หมื่นล้านบาท หลังพบว่ามีประชาชนลงทะเบียนแล้วกว่า 70,000 ราย แต่ยังไม่มีผู้เข้าร่วมโครงการรายใดได้รับเงินสนับสนุน 50,000 บาท ขณะที่ระยะเวลาของโครงการเหลือไม่ถึง 10 เดือน หวั่นกระทบประชาชนที่ลงทุนติดตั้งระบบไปแล้วล่วงหน้า และอาจส่งผลให้โครงการไม่บรรลุเป้าหมาย
วันนี้ (20 พฤศจิกายน) ตรีรัตน์ ศิริจันทโรภาส ทีมเศรษฐกิจด้านพลังงาน พรรคประชาธิปัตย์ แถลงติดตามความคืบหน้าโครงการโซลาร์ภาคประชาชน ซึ่งรัฐบาลตั้งเป้าใช้งบประมาณจากเงินกู้วงเงิน 50,000 ล้านบาท เพื่อสนับสนุนการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์บนหลังคา (โซลาร์รูฟท็อป) ให้แก่ประชาชนรายละ 50,000 บาท ครอบคลุมกลุ่มเป้าหมายจำนวน 1 ล้านครัวเรือน
ตรีรัตน์ระบุว่า โครงการดังกล่าวกำลังสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาการบริหารงานที่ขาดความพร้อมและไม่มีความชัดเจน แม้ปัจจุบันจะเปิดให้ประชาชนลงทะเบียนแล้วกว่า 70,000 ราย และมีผู้ลงทุนติดตั้งระบบไปแล้วจำนวนหนึ่ง แต่จนถึงขณะนี้กลับยังไม่มีผู้เข้าร่วมโครงการรายใดได้รับเงินสนับสนุนแม้แต่รายเดียว การที่รัฐบาลประกาศนโยบายขนาดใหญ่และใช้งบประมาณมหาศาล แต่ผ่านไประยะเวลาหนึ่งยังไม่สามารถส่งมอบผลประโยชน์ให้ประชาชนได้จริง จึงนำมาสู่คำถามสำคัญว่าปัญหาที่เกิดขึ้นนั้นมาจากขั้นตอนการออกแบบโครงการ หรือการบริหารจัดการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
นอกจากนี้ เงื่อนไขของโครงการยังระบุให้ผู้ขอรับสิทธิต้องติดตั้งระบบและยื่นขออนุญาตขนานไฟให้แล้วเสร็จภายในวันที่ 30 สิงหาคม 2570 ซึ่งหากนับจากปัจจุบันจะเหลือระยะเวลาดำเนินการไม่ถึง 10 เดือน ในขณะที่ยังไม่มีผู้ได้รับอนุมัติหรือทำการขนานไฟสำเร็จแม้แต่รายเดียว
ตรีรัตน์ตั้งข้อสังเกตว่า เมื่อระยะเวลาที่เหลือลดน้อยลงทุกวัน แต่ความพร้อมของภาครัฐยังไม่มีความชัดเจน ผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยตรงคือประชาชนที่ให้ความสนใจลงทะเบียน วางแผน รวมถึงบางรายที่ได้ลงทุนติดตั้งระบบไปก่อนล่วงหน้า
ทั้งนี้ หากหน่วยงานรัฐเลือกที่จะเร่งรัดกระบวนการตรวจสอบและอนุมัติในช่วงท้ายของโครงการ อาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพการตรวจสอบและมาตรฐานความปลอดภัยของระบบไฟฟ้าได้ ในทางกลับกัน หากประชาชนไม่สามารถดำเนินการได้ทันตามกำหนดเวลา งบประมาณที่ตั้งเป้าไว้เพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านพลังงานก็อาจไม่สามารถบรรลุวัตถุประสงค์ตามที่รัฐบาลประกาศไว้ได้
ตรีรัตน์ยังกล่าวถึงประเด็นความสับสนที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์หลายครั้ง โดยเฉพาะกรณีที่การไฟฟ้านครหลวงเผยแพร่ข้อมูลเมื่อประมาณ 1 สัปดาห์ก่อน ระบุว่าการติดตั้งระบบจะต้องเป็นไปตามมาตรฐานของวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (วสท.) แม้มาตรฐานดังกล่าวจะเป็นเรื่องที่ถูกต้องและสมควรได้รับการสนับสนุน แต่มีข้อกังวลว่าประชาชนที่ดำเนินการติดตั้งระบบไปก่อนหน้านี้โดยอาศัยข้อมูลและหลักเกณฑ์เดิม จะต้องเป็นผู้รับภาระต้นทุนเพิ่มเติมเพื่อปรับปรุงระบบหรือไม่ และหากระบบที่ติดตั้งไปแล้วไม่ตรงตามมาตรฐานใหม่ จะยังคงได้รับสิทธิเงินสนับสนุนหรือไม่ การปรับเปลี่ยนกติการะหว่างการดำเนินงานอาจถือเป็นการผลักภาระและความเสี่ยงไปให้ภาคประชาชน
พร้อมกันนี้ ตรีรัตน์ได้ทวงถามความคืบหน้าเรื่องการตรวจสอบข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการเรียกรับผลประโยชน์และส่วนต่างค่าติดตั้ง ซึ่งก่อนหน้านี้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องระบุว่าจะใช้เวลาตรวจสอบไม่เกิน 3 วัน แต่จนถึงปัจจุบันสาธารณชนยังไม่ทราบผลการตรวจสอบที่ชัดเจน ทั้งที่ประเด็นดังกล่าวส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของโครงการโดยตรง หากภาครัฐยืนยันว่ามีการตรวจสอบ ก็ควรเปิดเผยผลการดำเนินงานอย่างตรงไปตรงมา
ในตอนท้าย ตรีรัตน์ย้ำว่า ปัจจุบันโครงการโซลาร์ภาคประชาชนไม่ได้เผชิญเพียงปัญหาความล่าช้า แต่ยังมีความไม่แน่นอนในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การกำหนดหลักเกณฑ์ ขั้นตอนการอนุมัติ การขอขนานไฟ ไปจนถึงการตรวจสอบข้อร้องเรียน รัฐบาลจึงควรออกมาชี้แจงให้ชัดเจนว่าจะบริหารจัดการอย่างไร เพื่อให้ประชาชนได้รับสิทธิตามที่รัฐบาลได้ให้สัญญาไว้

