กระทรวงดีอีเริ่มมาตรการยื่นคำร้องต่อศาลให้มีคำสั่ง ‘ระงับหรือทำลาย’ ข้อมูลจากอินเทอร์เน็ตได้อย่างเร่งด่วน โดยได้กำหนดนิยามของพฤติกรรมที่เข้าข่ายความผิด หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ เช่น เนื้อหาดูหมิ่นสถาบันพระมหากษัตริย์, ดูหมิ่นพุทธศาสนา, เสนอขายอบายมุขและสินค้าควบคุม, อาชญากรรมและการหลอกลวง, ติดต่อค้าประเวณี หรือการสร้างความเกลียดชังที่อาจนำไปสู่ความรุนแรง
ประเด็นสำคัญ
เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ประกาศกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ลงวันที่ 17 กรกฎาคม 2569 ลงนามโดย ไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) เรื่อง ‘การยื่นคำร้องต่อศาลขอให้มีคำสั่งระงับการทำให้แพร่หลายหรือลบข้อมูลคอมพิวเตอร์ ออกจากระบบคอมพิวเตอร์ ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นเร่งด่วน พ.ศ. 2569’
▪️พฤติกรรมใดบ้างเข้าข่ายถูกระงับ-ลบโดยเร่งด่วน
โดยประกาศได้ระบุรายละเอียดและจัดหมวดหมู่ลักษณะของข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่เข้าข่ายความผิด ประกอบด้วย 4 หมวดหลัก ได้แก่
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่เป็นความผิดตามพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่อาจกระทบกระเทือนต่อความมั่นคงแห่งราชอาณาจักรตามที่กำหนดไว้ในภาค 2 ลักษณะ 1 หรือลักษณะ 1/1 แห่งประมวลกฎหมายอาญา
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่เป็นความผิดอาญาตามกฎหมายเกี่ยวกับทรัพย์สินทางปัญญาหรือกฎหมายอื่น ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์นั้นมีลักษณะขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน และเจ้าหน้าที่หรือพนักงานสอบสวนได้ร้องขอให้ระงับหรือลบออกจากระบบคอมพิวเตอร์
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีลักษณะขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนที่คณะกรรมการกลั่นกรองข้อมูลคอมพิวเตอร์เห็นชอบแล้ว ดังนี้
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีลักษณะหยาบคาย ดูหมิ่น อาฆาตมาดร้าย หมิ่นประมาท ใส่ความ ใส่ร้าย ล้อเลียน เสียดสี ปลุกระดม พาดพิง หรือด้อยค่า พระบรมวงศานุวงศ์หรือสถาบันพระมหากษัตริย์
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับการจัดให้เล่นการพนัน โฆษณาหรือชักชวนโดยทางตรงหรือทางอ้อมให้ผู้อื่นเข้าเล่นหรือเข้าพนัน
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับการเสนอจำหน่ายอาวุธปืนเถื่อน
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับการเสนอจำหน่ายสินค้าประเภทบารากู่ บารากู่ไฟฟ้า บุหรี่ไฟฟ้า ตัวยาบารากู่ หรือน้ำยาสำหรับเติมบารากู่ไฟฟ้าและบุหรี่ไฟฟ้า
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับการเสนอจำหน่ายช่อดอกกัญชา ผลิตภัณฑ์แปรรูปจากช่อดอกกัญชาซึ่งเป็นสมุนไพรควบคุม หรือโฆษณาช่อดอกกัญชาเพื่อการค้า
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีเนื้อหาโฆษณา รับโฆษณา ชักชวน หรือทำให้แพร่หลายทางอิเล็กทรอนิกส์ในลักษณะที่เห็นได้ว่าติดต่อเพื่อการค้าประเวณีของตนเองหรือผู้อื่น
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีเนื้อหาใช้ภาพและข้อความดูถูกเหยียดหยาม โน้มน้าวชักจูงให้เกิดความเกลียดชัง สร้างความรู้สึกแบ่งแยก เหมารวมในด้านลบ ซึ่งจะนำไปสู่การสร้างความแตกแยก ขัดแย้ง และขยายความรุนแรงในวงกว้าง
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีเนื้อหาโฆษณาชักชวนให้ผู้อื่นสมัครงานไปทำงานต่างประเทศโดยไม่ได้รับอนุญาตและไม่ปฏิบัติตามระเบียบ
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีเนื้อหาเสนอจำหน่ายน้ำต้มกระท่อมโดยไม่ปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีเนื้อหาขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ บริการที่เกี่ยวข้อง หรือเชิญชวนให้ซื้อ เสนอขาย สินค้าและบริการเกี่ยวกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีเนื้อหาใช้ภาพและข้อความเสียดสี ล้อเลียน ด้อยค่า หรือพาดพิง ทำให้ศาสนาพุทธเสื่อมเสียหรือถูกดูหมิ่นเกลียดชัง
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีเนื้อหาให้กู้ยืมเงินโดยเรียกดอกเบี้ยเกินอัตราที่กฎหมายกำหนดไว้
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีเนื้อหาโฆษณาหรือไขข่าวให้แพร่หลายเกี่ยวกับการตั้งครรภ์แทน ทั้งที่มีหญิงประสงค์รับตั้งครรภ์ หรือมีบุคคลประสงค์ให้หญิงอื่นรับตั้งครรภ์ ไม่ว่าจะเพื่อประโยชน์ทางการค้าหรือไม่ก็ตาม
- ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีเนื้อหารับทำเอกสารปลอม บัตรปลอม รับตัดต่อ หรือปลอมแปลงเอกสารราชการ
▪️ขอบเขตอำนาจเจ้าหน้าที่ และขั้นตอนการลบข้อมูล
สำหรับขั้นตอนการดำเนินงานในกรณีที่มีเหตุจำเป็นเร่งด่วน ได้ระบุแนวทางปฏิบัติไว้ดังนี้
- ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายจากปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ดำเนินการยื่นคำร้องพร้อมแสดงพยานหลักฐานต่อศาลที่มีเขตอำนาจ เพื่อขอให้มีคำสั่งระงับการทำให้แพร่หลายหรือลบข้อมูลคอมพิวเตอร์นั้นออกจากระบบโดยเร็วที่สุด และต้องรายงานให้รัฐมนตรีทราบโดยเร็ว
- การดำเนินการของเจ้าหน้าที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และคำสั่งที่เกี่ยวข้องอย่างเคร่งครัด โดยมุ่งเน้นความถูกต้อง ความเป็นธรรม ประโยชน์ของทางราชการ และความสำเร็จของงานตามระยะเวลาที่กำหนด
▪️ทำไมกระทรวงดีอีต้องออกประกาศนี้
ใจความในประกาศระบุว่า ด้วยปรากฏว่าปัจจุบันมีการทำให้แพร่หลายซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่ผิดกฎหมายหรือไม่เหมาะสม หรือมีลักษณะขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมากอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งส่งผลกระทบต่อประเทศ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม ความมั่นคงของชาติ ศาสนา และสถาบันพระมหากษัตริย์ ตลอดจนเป็นภัยคุกคามต่อศีลธรรมอันดี วัฒนธรรมของสังคม และความสงบเรียบร้อยของประชาชน
ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่เผยแพร่ดังกล่าวเป็นจุดเริ่มต้นและเป็นปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่ปัญหาอาชญากรรมทางเทคโนโลยี และปัญหาอาชญากรรมอื่นๆ ประกอบกับกระบวนการระงับการทำให้แพร่หลายหรือลบข้อมูลคอมพิวเตอร์ออกจากระบบคอมพิวเตอร์ ตามกลไกที่ได้ดำเนินการในปัจจุบันไม่เท่าทันเหตุดังกล่าว
จึงมีเหตุจำเป็นเร่งด่วนที่ต้องมีมาตรการหรือกลไกที่เข้มข้นในการระงับการทำให้แพร่หลายหรือลบข้อมูลคอมพิวเตอร์ออกจากระบบคอมพิวเตอร์ เพื่อป้องกันและปราบปรามการกระทำความผิดที่เกิดขึ้นในระบบคอมพิวเตอร์ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น และช่วยยกระดับการบังคับใช้กฎหมายว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ให้สอดคล้องกับการขับเคลื่อนรัฐบาลดิจิทัลอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2560 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมจึงออกประกาศไว้
ทั้งนี้ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
