คาร์โล อันเชล็อตติ กับ 45 นาทีที่เปลี่ยนเกม เปลี่ยนชะตาของบราซิล

ฟุตบอลโลกคือเวทีที่โค้ชระดับโลกถูกตัดสินจากการตัดสินใจเพียงไม่กี่ครั้ง บางครั้งไม่ใช่การวางแผนก่อนเกม ไม่ใช่การเลือก 11 ตัวจริง แต่คือสิ่งที่เกิดขึ้นระหว่างเกม เมื่อทุกอย่างไม่เป็นไปตามแผน และคำถามคือ “คุณจะแก้มันอย่างไร”

ในเกมรอบ 32 ทีมสุดท้าย ฟุตบอลโลก 2026 ระหว่างบราซิลกับญี่ปุ่น คาร์โล อันเชล็อตติ ได้ให้คำตอบที่สมบูรณ์แบบ

หลังจบครึ่งแรก หลายคนเริ่มมองเห็นเงาของหนึ่งในความล้มเหลวครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ฟุตบอลโลกของบราซิล แต่ 45 นาทีหลังจากนั้น อันเชล็อตติเปลี่ยนทุกอย่าง

จากทีมที่เล่นไม่ออก กลายเป็นทีมที่ครองเกม จากทีมที่ตามหลัง กลายเป็นทีมที่เดินหน้าบดขยี้คู่แข่ง และจากทีมที่กำลังจะตกรอบ กลายเป็นทีมที่ผ่านเข้าสู่รอบ 16 ทีมสุดท้าย ด้วยชัยชนะ 2-1 จากประตูชัยของ กาเบรียล มาร์ติเนลลี ในนาทีที่ 95

นี่คือเกมที่ย้ำให้เห็นอีกครั้งว่า ทำไมสมาพันธ์ฟุตบอลบราซิลจึงเลือกโค้ชชาวอิตาเลียนคนแรกในประวัติศาสตร์ทีมชาติ

ต้องยอมรับว่า ญี่ปุ่นของ ฮาจิเมะ โมริยาสุ วางแผนมารับมือบราซิลได้อย่างยอดเยี่ยม ระบบ 5-4-1 ที่หลายคนมองว่าเป็นเกมรับ กลับเต็มไปด้วยรายละเอียด

แนวรับยืนสูงกว่าที่คาด ขณะที่ผู้เล่นแดนกลางขยับขึ้นกดดันอย่างดุดันทุกครั้งที่บราซิลเริ่มต่อบอล ผลลัพธ์คือ บราซิลแทบไม่มีพื้นที่เล่นเลย

ทุกครั้งที่ วินิซิอุส จูเนียร์ ได้บอล จะมีทั้ง ริตสึ โดอัน และ ทาเคฮิโระ โทมิยาสุ เข้ามาประกบสองชั้นทันทีจนบราซิลไม่สามารถสร้างสถานการณ์หนึ่งต่อหนึ่งที่วินิซิอุสถนัดได้

เมื่อพื้นที่ริมเส้นถูกปิด เขาต้องถอยลงมาเล่นต่ำและหุบเข้ากลาง ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ญี่ปุ่นเตรียมคนไว้รออยู่แล้ว นั่นทำให้ไม่ใช่แค่เกมรุกที่หายไป แต่แดนกลางของบราซิลยังเสียเปรียบอย่างชัดเจน

ไคชู ซาโนะ ใช้พลังการวิ่งบดขยี้ คาเซมิโร ที่เริ่มเสียเปรียบเรื่องความเร็วตามวัย และในจังหวะสำคัญ เขาฉวยความผิดพลาดจากการจ่ายบอลของดานิโล ก่อนพาบอลทะลุผ่านคาเซมิโรเข้าไปยิงให้ญี่ปุ่นขึ้นนำ 1-0

เป็นประตูที่สะท้อนภาพรวมของครึ่งแรกได้ดีที่สุด เพราะญี่ปุ่นอ่านเกมขาดกว่า วิ่งมากกว่า และเล่นด้วยความมั่นใจมากกว่า ส่วนบราซิลสร้างโอกาสได้น้อยจนน่าเป็นห่วง

หากมองจากสถานการณ์ในครึ่งแรก หลายคนคงคิดว่าบราซิลควรเพิ่มผู้เล่นแดนกลาง แต่อันเชล็อตติกลับทำตรงกันข้าม เพราะเขาถอด ลูคัส ปาเกตา ออก แล้วส่ง เอ็นดริก ลงสนาม

นั่นหมายความว่า บราซิลลดจำนวนกองกลางลง และเปลี่ยนโครงสร้างเกมรุกให้คล้ายระบบ 4-2-4 ในทางทฤษฎี มันดูเป็นการตัดสินใจที่เสี่ยง เพราะบราซิลกำลังเสียเปรียบแดนกลางอยู่แล้ว

แต่สิ่งที่อันเชล็อตติมองเห็น คือปัญหาของทีมไม่ได้อยู่ที่จำนวนผู้เล่นในแดนกลาง แต่อยู่ที่แนวรับของญี่ปุ่นสามารถดันขึ้นสูงได้อย่างสบายใจ เพราะไม่มีใครกดพวกเขาไว้

เมื่อเอ็นดริกลงมาเล่นร่วมกับ มาเตอุส คุนญา ขณะที่คาเซมิโรเติมสูงขึ้นเป็นระยะ ญี่ปุ่นจึงถูกบังคับให้ถอยแนวรับลึกลงได้ทันทีที่ไลน์กองหลังถอย นั่นทำให้พื้นที่ก็เกิดขึ้น และเมื่อพื้นที่เปิด เกมของบราซิลก็เปลี่ยนทันที

ครึ่งแรก บราซิลพยายามเจาะเข้าตรงกลาง ครึ่งหลัง พวกเขาเปลี่ยนวิธีคิดทั้งหมด วินิซิอุส จูเนียร์ และ รายาน ยืนกว้างติดเส้นมากขึ้น ดึงวิงแบ็กของญี่ปุ่นให้ออกห่างจากเซ็นเตอร์แบ็ก

แทนที่จะพยายามต่อบอลสั้นหน้ากรอบเขตโทษ บราซิลเลือกโจมตีด้วยการเปิดบอลจากด้านข้าง ตัวเลขบอกทุกอย่างว่าบราซิลเปิดบอลถึง 28 ครั้งในครึ่งหลัง หรือเฉลี่ยไม่ถึงสองนาทีต่อหนึ่งครั้ง

เมื่อมีเอ็นดริก คุนญา และคาเซมิโร รออยู่ในกรอบเขตโทษ ญี่ปุ่นไม่สามารถยืนไลน์สูงและเพรสเหมือนเดิมได้อีก ประตูตีเสมอจึงเกิดขึ้นจากรูปแบบที่วางไว้

กาเบรียล เติมขึ้นมาทางฝั่งซ้าย ก่อนเปิดบอลไปเสาสองให้ คาเซมิโร โฉบมาโหม่งเต็มศีรษะ แน่นอนว่ามันเป็นประตูที่ไม่ได้เกิดจากความบังเอิญ แต่มาจากการปรับแท็กติกโดยตรง

หนึ่งในผลพลอยได้ของการเปลี่ยนระบบ คือการปลดล็อกนักเตะที่อันตรายที่สุดของบราซิล เพราะครึ่งแรก วินิซิอุสแทบไม่มีพื้นที่เลี้ยงบอล แต่เมื่อญี่ปุ่นต้องถอยลงต่ำ เขาเริ่มได้รับบอลในตำแหน่งที่ถนัด มีพื้นที่ให้เร่งสปีด, มีพื้นที่ให้ดวลตัวต่อตัว และมีพื้นที่ให้สร้างความแตกต่าง

จังหวะที่ดีที่สุดของเขาเกิดขึ้นหลังตีเสมอไม่นาน วินิซิอุสรับบอลจากกลางสนาม ก่อนลอดขาโทมิยาสุ พาบอลผ่านกองกลางญี่ปุ่นอีกคน แล้วจบด้วยการยิงเสาไกล

หากไม่ใช่ ซิออน ซูซูกิ ที่ปัดปลายนิ้วให้บอลชนเสา บราซิลคงขึ้นนำตั้งแต่นาทีนั้น

แม้จะไม่ได้ทำประตูหรือแอสซิสต์ แต่ครึ่งหลังของวินิซิอุสคือภาพสะท้อนว่าการปรับแท็กติกของอันเชล็อตติส่งผลต่อทั้งทีมอย่างไร

ด้านญี่ปุ่นแม้จะเสียประตูตีเสมอ แต่ก็ไม่ได้เสียทรง พวกเขายังป้องกันอย่างมีวินัย โทมิยาสุยังช่วยสกัดบอลบนเส้น ซูซูกิยังเซฟสำคัญหลายครั้ง เกมรับที่แข็งแกร่งทำให้หลายคนเริ่มคิดว่าเกมอาจต้องต่อเวลาพิเศษ

แต่ฟุตบอลระดับนี้ ความผิดพลาดเพียงครั้งเดียวก็เพียงพอ นาทีที่ 95 อาโอะ ทานากะ เสียบอลบริเวณหน้ากรอบเขตโทษ

บรูโน กิมาไรส์ ฉวยโอกาสทันที ก่อนจ่ายให้ กาเบรียล มาร์ติเนลลี ที่ขยับเข้ามาเล่นตรงกลางมากกว่าตำแหน่งปกติ มาร์ติเนลลีจับหนึ่งจังหวะ ก่อนยิงเสียบเสาไกล แม้ซูซูกิจะสัมผัสบอลได้ แต่ไม่เพียงพอจะหยุดมัน บราซิลแซงนำ 2-1 และนั่นคือประตูที่ส่งพวกเขาเข้าสู่รอบ 16 ทีมสุดท้าย

ฟุตบอลบราซิลตลอดหลายสิบปีมักถูกอธิบายผ่านความสามารถเฉพาะตัวของนักเตะ ไม่ว่าจะเป็น เปเล่ โรนัลโด โรนัลดินโญ กาก้า เนย์มาร์ หรือวินิซิอุส

แต่เกมนี้แตกต่างออกไป ฮีโร่ของบราซิลไม่ใช่คนยิงประตู ไม่ใช่คนเลี้ยงบอล แต่คือชายวัย 67 ปีที่ยืนอยู่ข้างสนาม

อันเชล็อตติไม่ได้เปลี่ยนเกมด้วยคำพูดปลุกใจ เขาเปลี่ยนเกมด้วยแท็กติก หลังจากเห็นปัญหาได้เร็ว เขากล้าปรับในสิ่งที่หลายคนคิดว่าเสี่ยง และเปลี่ยนโครงสร้างของทีมจนญี่ปุ่นรับมือไม่ทัน

ตลอดช่วงหลายปีที่ผ่านมา บราซิลผ่านโค้ชท้องถิ่นมาหลายคน แต่ยังหาสมดุลระหว่างพรสวรรค์ของนักเตะกับระบบการเล่นไม่ได้

เกมนี้คือเหตุผลที่สมาพันธ์ฟุตบอลบราซิลตัดสินใจเดินออกจากขนบเดิม เลือกโค้ชต่างชาติเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ เพราะเมื่อเกมไม่เป็นไปตามแผน ทีมต้องการมากกว่าความสามารถเฉพาะตัวของนักเตะ

พวกเขาต้องการคนที่สามารถเปลี่ยนทิศทางของเกมได้จากข้างสนาม และคาร์โล อันเชล็อตติ แสดงให้เห็นแล้วว่า เขายังคงเป็นหนึ่งในกุนซือที่อ่านเกมและแก้เกมระหว่างการแข่งขันได้ดีที่สุดในโลก

บราซิลอาจเป็นฝ่ายผ่านเข้าสู่รอบต่อไปด้วยสกอร์เพียง 2-1 แต่ในภาพรวม นี่คือชัยชนะของการตัดสินใจ การปรับแท็กติก และประสบการณ์ของโค้ชที่เคยคว้าแชมป์มาแทบทุกเวที

ฟุตบอลโลกยังอีกยาวไกล แต่หากบราซิลจะไปถึงปลายทาง พวกเขาคงต้องหวังให้ อันเชล็อตติ สร้าง “ครึ่งหลังแบบนี้” ได้อีกหลายครั้ง

อ้างอิง

ภาพ: DeFodi Images / Getty Images