ช่องแคบ ‘บับเอลมันเดบ’ (Bab el Mandeb) เป็นช่องแคบทางตอนใต้สุดของทะเลแดง (Red Sea) ตั้งอยู่ระหว่างประเทศเยเมน และจิบูตี ไม่ไกลจากจะงอยแอฟริกา (Horn of Africa) โดยเชื่อมต่อทะเลแดงกับอ่าวเอเดน (Gulf of Aden) ซึ่งนำไปสู่ทะเลอาหรับและมหาสมุทรอินเดีย
ส่วนที่แคบที่สุดของช่องแคบนั้น จากแผ่นดินฝั่งจิบูตี บริเวณแหลมราสซิยัน (Ras Siyan) ถึงชายฝั่งของ เกาะเปริม (Perim Island) มีความกว้างราว 16 ไมล์ (ราว 26 กิโลเมตร) ทำให้เป็นหนึ่งใน ‘จุดยุทธศาสตร์ทางทะเล’ (Chokepoint) ที่สำคัญที่สุดของโลก เพราะเป็นเส้นทางบังคับสำหรับเรือที่ต้องการเดินทางผ่าน คลองสุเอซ (Suez Canal) เพื่อข้ามระหว่างยุโรปและเอเชีย
ช่องแคบแห่งนี้ยังเป็นหนึ่งใน ‘เส้นทางหลัก’ ในการขนส่งน้ำมันและก๊าซของโลก โดยมีน้ำมันเชื้อเพลิงราว 9.3 ล้านบาร์เรลต่อวัน ขนส่งผ่านช่องแคบนี้เมื่อปี 2023 คิดเป็น 12% ของปริมาณการค้าน้ำมันโลกทางเรือ หรือคิดเป็น 9% ของซัพพลายน้ำมันโลกทั้งหมดขณะนั้น ก่อนที่ปริมาณน้ำมันต่อวันจะลดลงราว 50% เพราะเหตุโจมตีเรือโดยกลุ่มฮูตี นับตั้งแต่ปี 2024 เพื่อกดดันให้อิสราเอลยุติการใช้กำลังทางทหารในฉนวนกาซา
กลุ่มฮูตีในเยเมน ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน มีเขตอิทธิพลครอบคลุมพื้นที่ชายฝั่งส่วนใหญ่ รวมถึงเมืองหลวงอย่างกรุงซานาประกาศว่า พวกเขาได้เข้าร่วมสงครามอย่างเป็นทางการ หลังกลุ่มฮูตีแถลงการณ์ว่า พวกเขาได้ยิงขีปนาวุธชุดใหญ่โจมตีไปที่ ‘พื้นที่ทางการทหารที่สำคัญของอิสราเอล’ เป็นครั้งแรก นับตั้งแต่สงครามระหว่างสหรัฐอเมริกา-อิสราเอลกับอิหร่านเปิดฉากขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา
การก้าวเข้ามามีส่วนร่วมในความขัดแย้งของตัวแทนอิหร่านกลุ่มนี้ ยิ่งเพิ่มความกังวลว่าจะเกิดการหยุดชะงักของเศรษฐกิจโลกมากขึ้น เนื่องจากกลุ่มติดอาวุธนี้มีศักยภาพในการโจมตีการเดินเรือในทะเลแดง โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่ช่องแคบฮอร์มุซถูกอิหร่านปิด ทำให้เรือขนส่งจำนวนไม่น้อยตัดสินใจใช้ช่องแคบนี้เป็นเส้นทางผ่านหลัก หากกลุ่มฮูตีประกาศปิดช่องแคบบับเอลมันเดบ บริเวณทะเลแดงเพิ่มเติมในอนาคต จะส่งผลกระทบต่อตลาดพลังงานและเศรษฐกิจโลกอย่างมหาศาล
ภาพประกอบ : สุภาวิดา สุขวัฒน์
อ้างอิง:
