สัปดาห์นี้ ความสนใจของทั่วโลกต่างมุ่งไปที่จีน ซึ่งเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจ APEC ครั้งที่ 33 ณ เมืองเซินเจิ้น ศูนย์กลางด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางตอนใต้ของประเทศ ระหว่างวันที่ 18-19 พฤศจิกายน
ประเด็นสำคัญ
โดยนอกจากการประชุมหลักระหว่างสมาชิก 21 เขตเศรษฐกิจ ยังมีการประชุมนอกรอบที่ถูกจับตามอง ระหว่างผู้นำของ 3 ประเทศมหาอำนาจ อย่างสหรัฐฯ จีน และรัสเซีย
จีนได้กำหนดให้ ‘การเปิดกว้าง (Openness) นวัตกรรม (Innovation) และความร่วมมือ (Cooperation)’ เป็นประเด็นหลักของการประชุม APEC ครั้งนี้ ภายใต้แนวคิด “การสร้างประชาคมเอเชีย-แปซิฟิกเพื่อความมั่งคั่งร่วมกัน” (Building an Asia-Pacific Community for Shared Prosperity)
และนี่คือรายละเอียดและวาระสำคัญต่างๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในการประชุม APEC ครั้งนี้
ทำไมต้องจัดที่เซินเจิ้น?
จีนรับหน้าที่เป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสุดยอดครั้งนี้เป็นครั้งที่ 3 หลังจากเคยจัดขึ้นที่นครเซี่ยงไฮ้ ซึ่งเป็นศูนย์กลางเชิงพาณิชย์ในปี 2001 และที่กรุงปักกิ่งซึ่งเป็นเมืองหลวงในปี 2014
ชิม ลี (Chim Lee) นักวิเคราะห์อาวุโสจาก Economist Intelligence Unit กล่าวว่า การเลือกเมืองเซินเจิ้น ซึ่งตั้งอยู่ติดกับศูนย์กลางทางการเงินอย่างฮ่องกงนั้น มีเหตุผลทั้งจากปัจจัยภายในและภายนอกประเทศ
ในฐานะส่วนหนึ่งของเขตอ่าวกวางตุ้ง-ฮ่องกง-มาเก๊า (Greater Bay Area) ซึ่งปักกิ่งมุ่งหมายจะผลักดันให้เป็นศูนย์กลางระดับโลกด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม เมืองเซินเจิ้นจึงเปรียบเสมือนเวทีสำหรับแสดงวิสัยทัศน์ของจีนในด้านการพัฒนาและการค้า
นอกจากนี้ เมืองดังกล่าวยังสะท้อนให้เห็นถึงความสามารถในการรับมือกับความผันผวนทางภูมิรัฐศาสตร์ได้เป็นอย่างดี ลีกล่าวเสริม
ขณะที่เซินเจิ้นยังเป็นฐานที่ตั้งของบริษัทชั้นนำของจีนหลายแห่ง ทั้งในอุตสาหกรรมยานยนต์และเทคโนโลยี เช่น BYD, Huawei และ Tencent
ใครเข้าร่วมบ้าง?
ผู้นำและผู้แทนจาก 21 สมาชิกเขตเศรษฐกิจ APEC รวมถึง อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ, ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย, ตลอดจนผู้นำเม็กซิโก แคนาดา ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และบรูไน และผู้นำจากหลายประเทศในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก จะเข้าร่วมในการประชุมครั้งนี้
ส่วนไต้หวัน ได้ส่ง สแตน ชิห์ (Stan Shih) ผู้ก่อตั้งบริษัทเอเซอร์ (Acer) เป็นผู้แทนเข้าร่วมการประชุม APEC ครั้งนี้
ผู้นำ APEC จะคุยอะไรกัน?
เรื่องใหญ่ที่ถูกจับตามอง คือปัญหาความขัดแย้งในตะวันออกกลาง โดยเฉพาะผลกระทบทางเศรษฐกิจที่ตามมา เช่น ความเสี่ยงต่อความมั่นคงทางพลังงาน กระแสการค้า ห่วงโซ่อุปทาน และภาวะเงินเฟ้อ โดยถือเป็นข้อกังวลสำคัญที่คาดว่าจะถูกหยิบยกขึ้นมาหารือลำดับแรกๆ
นอกจากนี้คาดว่าจะมีการหารือเรื่องการกำกับดูแล AI ความร่วมมือด้านการค้า และประเด็นไต้หวันด้วย
กำกับดูแล AI จากประเด็นทางเทคนิค สู่การดูแลเศรษฐกิจระดับภูมิภาค
เรื่องการกำกับดูแล AI เป็นประเด็นสำคัญ ที่ทั้งสหรัฐฯ และจีน ในฐานะผู้นำอุตสาหกรรม ต่างเผชิญแรงกดดันให้ร่วมกันตกลงกำหนดมาตรการคุ้มครองเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงโลกนี้
ในเดือนกันยายน ทั้งสองฝ่ายให้คำมั่นที่จะจัดตั้งกลไกเพื่อสื่อสารเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับ AI อย่างรวดเร็ว และหารือเกี่ยวกับความเสี่ยงที่เกิดขึ้นใหม่
อย่างไรก็ตาม รัฐบาลทรัมป์ได้ลดความสำคัญของความจำเป็นในการบูรณาการกลไกควบคุมการพัฒนาลงซ้ำแล้วซ้ำเล่า หลังจากการประชุมที่ทำเนียบขาว ทรัมป์กล่าวว่าสหรัฐฯ จะ ‘ไม่ชะลอ’ อุตสาหกรรม AI
บทวิเคราะห์จาก Modern Diplomacy มองว่าประเด็นการกำกับดูแล AI ในการประชุม APEC ครั้งนี้ จะพัฒนาจากการเป็นเพียงเรื่องของมาตรฐานทางเทคนิค ไปสู่การเป็นรากฐานสำคัญของการกำกับดูแลเศรษฐกิจระดับภูมิภาคและการอำนวยความสะดวกทางการค้า
ขณะเดียวกันยังเชื่อมโยงกับการนำ AI บูรณาการเข้ากับภาคการผลิตและห่วงโซ่อุปทาน ในขณะเดียวกันก็มุ่งแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลและความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับข้อมูล
โดยการเปลี่ยนผ่านของการกำกับดูแล AI จากประเด็นทางเทคนิคไปสู่ประเด็นหลักในการกำกับดูแลเศรษฐกิจระดับภูมิภาคนั้น ถือเป็นจุดเปลี่ยนเชิงยุทธศาสตร์ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เนื่องจากอัลกอริทึมไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือซอฟต์แวร์ที่จำกัดอยู่แค่ในห้องปฏิบัติการอีกต่อไป แต่ได้กลายเป็นกลไกขับเคลื่อนหลักของห่วงโซ่อุปทาน ตลาดแรงงาน กระแสเงินทุน และการค้าระหว่างประเทศ
จับตาประชุมไตรภาคี ทรัมป์ สี ปูติน
ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ จะเข้าร่วมการประชุม APEC และคาดว่าจะได้พบกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน ซึ่งถือเป็นการพบกันครั้งที่ 3 ในรอบปีนี้ และคาดว่าจะจัดการประชุมไตรภาคี ระหว่างเขาและสี และประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย
ในการพบปะกันก่อนหน้านี้ สีเป็นเจ้าภาพต้อนรับทรัมป์ที่ปักกิ่งในเดือนพฤษภาคม และทรัมป์เป็นเจ้าภาพต้อนรับสี ที่ทำเนียบขาวในเดือนกันยายน โดยทั้งสองครั้งเน้นพิธีการมากกว่าการบรรลุข้อตกลงที่สำคัญ เนื่องจากผู้นำทั้งสองพยายามแสดงให้เห็นถึงความมั่นคงในความสัมพันธ์อันสำคัญยิ่งนี้
อาลี ไวน์ ที่ปรึกษาอาวุโสฝ่ายวิจัยและสนับสนุนด้านความสัมพันธ์สหรัฐฯ-จีนของ Crisis Group คาดการณ์ว่า ในการประชุม APEC ครั้งนี้ ทรัมป์จะพยายามเสริมสร้างความสัมพันธ์กับสี แต่วาระการประชุมไม่น่าจะก่อให้เกิดความก้าวหน้าในประเด็นต่างๆ อย่างเป็นรูปธรรมแต่อย่างใด
สำหรับรัสเซีย ยูรี อูชาคอฟ ที่ปรึกษาด้านนโยบายต่างประเทศของปูติน กล่าวกับผู้สื่อข่าวเมื่อวันจันทร์ว่า “ความสำคัญและสัญลักษณ์” ของการประชุมระหว่างผู้นำมหาอำนาจทั้งสาม “ยากที่จะประเมินค่าสูงเกินไป”

ภาพ: REUTERS/Alexey Pavlishak
อ้างอิง:
- https://www.reuters.com/world/china/five-features-apec-know-about-with-trump-putin-xi-set-attend-2026-11-13/
- https://www.aljazeera.com/news/2026/11/18/what-is-trump-hoping-to-achieve-at-apec-meeting-in-china
- https://moderndiplomacy.eu/2026/11/16/apec-2026-in-shenzhen-what-to-expect-from-the-leaders-summit/

