ความคืบหน้าการเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทน (Agreement on Reciprocal Trade: ART) ระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกา ระหว่าง อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ร่วมลงนามในแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 กำลังสร้างแรงกระเพื่อมต่อเศรษฐกิจไทยอย่างมีนัยสำคัญ?
ประเด็นสำคัญ
- หอการค้าไทยชี้ ART สัญญาณบวก รักษาตลาดส่งออก 2.37 ล้านล้านบาท
- เปิดกรอบเจรจา ART สินค้าเกษตร-พลังงาน-เครื่องบิน รวม 2.6 พันล้านดอลลาร์ต่อปี
- รักษาตลาดสหรัฐฯ ตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย จ้างงานกว่า 1.25 ล้านคน
- หอการค้าฯ เตือนเปิดตลาดต้องดูแลเกษตรกร หนุนกองทุน FTA เยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ
- ต่อยอด Reinvent Thailand ดึงลงทุนใหม่ ดัน SMEs สู่ห่วงโซ่โลก
หอการค้าไทยชี้ ART สัญญาณบวก รักษาตลาดส่งออก 2.37 ล้านล้านบาท
พจน์ อร่ามวัฒนานนท์ ประธานกรรมการหอการค้าไทยและสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย เปิดเผยว่า หอการค้าไทยมองความคืบหน้าการเจรจา ART เป็นสัญญาณบวกต่อเศรษฐกิจไทย
หลังทั้งสองประเทศสามารถหาข้อสรุปร่วมกันในสาระสำคัญได้ ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการสร้างความชัดเจนด้านการค้าให้แก่ผู้ประกอบการไทย และช่วยรักษาตลาดส่งออกที่มีความสำคัญต่อเศรษฐกิจของประเทศ
“สำหรับภาคเอกชน สิ่งสำคัญคือการที่สินค้าไทยยังสามารถแข่งขันในตลาดสหรัฐฯ ได้ เพราะตลาดนี้เกี่ยวข้องกับผู้ประกอบการและแรงงานไทยจำนวนมาก หากสินค้าไทยต้องเผชิญต้นทุนภาษีที่สูงกว่าประเทศคู่แข่ง ก็อาจกระทบต่อคำสั่งซื้อ การผลิต และการลงทุนในระยะยาว”
พจน์ กล่าวว่า ในช่วงที่กติกาการค้าโลกเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง ความแน่นอนของเงื่อนไขทางการค้ามีความสำคัญต่อการตัดสินใจของภาคธุรกิจ โดยเฉพาะผู้ประกอบการที่ต้องวางแผนการผลิตและรับคำสั่งซื้อล่วงหน้า รวมถึงนักลงทุนที่กำลังพิจารณาขยายฐานการผลิตในประเทศไทย
หากความตกลง ART ฉบับสมบูรณ์สามารถสร้างเงื่อนไขทางการค้าที่ชัดเจนและแข่งขันได้เมื่อเทียบกับประเทศอื่นในภูมิภาค จะช่วยลดความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจ และสนับสนุนความเชื่อมั่นต่อประเทศไทยในฐานะฐานการผลิตและส่งออกที่สำคัญ
ด้าน ชนินทร์ ชลิศราพงศ์ รองประธานกรรมการหอการค้าไทย และประธานคณะกรรมการเจรจาการค้าระหว่างประเทศ หอการค้าไทย กล่าวว่า สหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกอันดับหนึ่งของไทย
โดยในปี 2568 ไทยส่งออกไปสหรัฐฯ มูลค่าประมาณ 2.37 ล้านล้านบาท และคาดว่าในปี 2569 มูลค่าการส่งออกจะเพิ่มขึ้นเป็น 3 ล้านล้านบาท โดยเกี่ยวข้องกับการจ้างงานทั้งทางตรงและทางอ้อมในประเทศราว 2 ล้านคน
ข่าวที่เกี่ยวข้อง:
- บทสรุป ไทย-สหรัฐ บรรลุข้อตกลง ART ยังต้องเจรจาต่อ ‘ศุภจี’ ย้ำไทยไม่เสียเปรียบเพื่อนบ้าน 19% ภาษี 301 เหลือ 10% https://thestandard.co/thailand-us-joint-statement-art/
- เปิดแผนลับ! ทรัมป์อาจใช้กฎหมายเก่า ‘Trade Act of 1974’ เก็บภาษีสินค้านำเข้าสูงสุด 15% นาน 150 วัน: https://thestandard.co/trump-trade-act-1974/
- เปิด 5 ข้อเสนอที่ขุนคลังสหรัฐฯ เอ่ยปากชมไทย เผยเบื้องหลังกุนซือทีมไทยแลนด์ อัปเดตประเทศไหนเจรจาไปแล้วบ้าง?: https://thestandard.co/thailand-us-trade-negotiation/
ความคืบหน้าของการเจรจาครั้งนี้จึงมีความสำคัญต่อการรักษาตลาดส่งออกและความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทย
โดยเฉพาะกรอบอัตราภาษีตอบโต้ที่ 19% ตามผลการเจรจาก่อนหน้านี้ ซึ่งอยู่ในระดับใกล้เคียงกับประเทศคู่แข่งหลายประเทศในภูมิภาค
เงื่อนไขดังกล่าวช่วยลดความเสี่ยงที่สินค้าไทยจะเสียเปรียบด้านต้นทุนภาษี และทำให้ผู้ประกอบการสามารถวางแผนการผลิต การส่งออก และการลงทุนได้อย่างมั่นใจมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ยังต้องติดตามรายละเอียดและเงื่อนไขของความตกลงฉบับสมบูรณ์ต่อไป
ชนินทร์ ระบุว่า การลงนาม Joint Statement ยังไม่ใช่ความตกลง ART ฉบับสมบูรณ์ โดยทั้งสองประเทศยังต้องจัดทำและตรวจสอบรายละเอียดทางกฎหมาย ก่อนดำเนินการตามกระบวนการภายในของแต่ละประเทศ
สำหรับประเทศไทยยังมีขั้นตอนสำคัญ ได้แก่ การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี การรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง และกระบวนการของรัฐสภาตามที่กฎหมายและรัฐธรรมนูญกำหนด
หอการค้าไทยพร้อมให้ข้อมูลและสะท้อนข้อเสนอจากผู้ประกอบการ โดยเฉพาะประเด็นการเปิดตลาดสินค้าเกษตรและสินค้าอุตสาหกรรม เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อทั้งสองประเทศ ควบคู่กับการดูแลผลกระทบต่อผู้ประกอบการและเกษตรกรไทย
เปิดกรอบเจรจา ART สินค้าเกษตร-พลังงาน-เครื่องบิน รวม 2.6 พันล้านดอลลาร์ต่อปี
สำหรับกรอบการเจรจา ART ศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ระบุว่า การเจรจาดำเนินมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2568
โดยรัฐบาลในขณะนั้นได้เจรจาจนได้ข้อสรุปในระดับกรอบความร่วมมือ (Framework Agreement) ซึ่งเป็นที่มาของอัตราภาษีที่ไทยได้รับในระดับ 19%
ต่อมาได้มีการประกาศสาระสำคัญผ่าน Joint Statement ต่อสาธารณชนเมื่อเดือนตุลาคม 2568 ในสมัยรัฐบาลอนุทิน ชาญวีรกูล 1 ก่อนที่การเจรจาจะดำเนินต่อเนื่องมาจนถึงการได้ข้อสรุปในสาระสำคัญของ ART เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569
ทั้งนี้ ภายใต้กรอบความร่วมมือที่ทั้งสองฝ่ายเจรจาและตกลงกันไว้ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2568 ยังครอบคลุมการนำเข้าสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ มูลค่าประมาณ 2.6 พันล้านดอลลาร์ต่อปี
โดยยังยึดเงื่อนไขการลดภาษีตามกรอบเดิม คือไทยจะยกเลิกภาษีสินค้านำเข้าจากสหรัฐฯ ในอัตรา 99% ครอบคลุมสินค้าอุตสาหกรรม อาหาร และผลิตภัณฑ์การเกษตรทุกประเภท
อย่างไรก็ตาม การเปิดตลาดมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มทางเลือกให้แก่ผู้บริโภคและผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะสินค้าที่ประเทศไทยไม่ได้ผลิตเอง หรือผลิตได้ไม่เพียงพอต่อความต้องการภายในประเทศ
ส่วนสินค้าเกษตรและสินค้าอ่อนไหวจะมีการกำหนดเงื่อนไขและมาตรการกำกับดูแล เช่น การกำหนดโควตานำเข้า เพื่อป้องกันไม่ให้สินค้านำเข้าส่งผลกระทบต่อผู้ผลิตภายในประเทศมากเกินไป
กรอบการจัดซื้อสินค้าจากสหรัฐฯ ที่ระบุไว้ประกอบด้วย
- สินค้าเกษตร: ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ กากถั่วเหลือง และกากธัญพืช มูลค่าประมาณ 2.6 พันล้านดอลลาร์ต่อปี
- ผลิตภัณฑ์พลังงาน: ก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) น้ำมันดิบ และอีเทน มูลค่าประมาณ 5.4 พันล้านดอลลาร์ต่อปี
- อากาศยาน: การจัดซื้อเครื่องบินจากสหรัฐฯ จำนวน 80 ลำ มูลค่ารวม 1.88 หมื่นล้านดอลลาร์
การเปิดตลาดสินค้าตามกรอบความตกลงมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มทางเลือกให้แก่ผู้บริโภคและผู้ประกอบการไทย ทั้งในด้านสินค้า วัตถุดิบ และปัจจัยการผลิต ซึ่งจะช่วยเพิ่มการแข่งขัน ลดต้นทุน และเพิ่มโอกาสให้ภาคธุรกิจไทยสามารถแข่งขันได้ดียิ่งขึ้น
นอกจากนี้ การเปิดตลาดไม่ได้หมายความว่าสินค้าจากสหรัฐฯ จะเข้ามาแทนที่สินค้าของไทยทั้งหมด แต่เป็นการเพิ่มโอกาสให้สินค้าแข่งขันกันภายใต้กลไกตลาด โดยผู้บริโภคและผู้ประกอบการเป็นผู้ตัดสินใจเลือกซื้อสินค้าที่เหมาะสมกับความต้องการและต้นทุนของตนเอง
สำหรับสินค้าเกษตรและสินค้าอ่อนไหวที่อาจส่งผลกระทบต่อเกษตรกรและผู้ผลิตภายในประเทศ จะต้องได้รับการพิจารณาอย่างรอบคอบ โดยมีการกำหนดเงื่อนไขและมาตรการกำกับดูแลตามที่ตกลงกัน เช่น การกำหนดโควตานำเข้าและมาตรการควบคุมที่เหมาะสม เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการเปิดตลาดกับการดูแลผู้ผลิตภายในประเทศ
รักษาตลาดสหรัฐฯ ตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย จ้างงานกว่า 1.25 ล้านคน
ศุภจีกล่าวว่า เหตุผลสำคัญที่ประเทศไทยต้องเดินหน้าเจรจา ART คือการรักษาตลาดสหรัฐฯ ซึ่งเป็นตลาดส่งออกอันดับหนึ่งของไทย โดยในปี 2568 ไทยส่งออกไปสหรัฐฯ มูลค่าประมาณ 2.37 ล้านล้านบาท และมีการประเมินว่าการส่งออกไปยังตลาดดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการจ้างงานของคนไทยประมาณ 1.25 ล้านคน
การรักษาตลาดที่มีศักยภาพสูงเช่นนี้จึงมีความสำคัญต่อทั้งผู้ส่งออก ผู้ประกอบการ SMEs ภาคอุตสาหกรรม เกษตรกร และแรงงานไทย หากประเทศไทยไม่สามารถรักษาความสามารถในการแข่งขันได้ ก็อาจเปิดโอกาสให้ประเทศคู่แข่ง โดยเฉพาะประเทศเพื่อนบ้าน เข้ามาแย่งชิงส่วนแบ่งตลาดและโอกาสทางการค้าของไทย
ที่ผ่านมา ประเทศไทยมีดุลการค้าเกินดุลกับสหรัฐฯ อย่างต่อเนื่อง โดยในช่วงที่เริ่มการเจรจาในปี 2568 ไทยมีมูลค่าดุลการค้าเกินดุลอยู่ในอันดับที่ 11 ของประเทศคู่ค้าสหรัฐฯ ก่อนขยับขึ้นมาอยู่ในอันดับที่ 7 ในช่วงรัฐบาลอนุทิน ชาญวีรกูล 1 และข้อมูลครึ่งแรกของปี 2569 ขยับมาอยู่ในอันดับที่ 5
ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนถึงความสำคัญของตลาดสหรัฐฯ ต่อเศรษฐกิจไทย และความจำเป็นที่ประเทศไทยต้องรักษาความสามารถในการแข่งขัน เพื่อให้ผู้ประกอบการไทยยังสามารถเข้าถึงตลาดที่มีประชากรกว่า 300 ล้านคน และมีกำลังซื้อสูงได้อย่างต่อเนื่อง
แม้จะมีการดำเนินการตามกรอบความตกลง ART แต่ไทยยังมีโอกาสรักษาตลาดสหรัฐฯ ได้ต่อไป หากผู้ประกอบการไทยสามารถแข่งขันและขยายการส่งออกได้อย่างมีประสิทธิภาพ
หอการค้าฯ เตือนเปิดตลาดต้องดูแลเกษตรกร หนุนกองทุน FTA เยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ
พจน์กล่าวว่า หอการค้าไทยให้ความสำคัญกับการเจรจาที่คำนึงถึงผลประโยชน์ของทั้งสองฝ่าย โดยเห็นว่าการรักษาตลาดส่งออกต้องดำเนินควบคู่กับการดูแลผู้ประกอบการและเกษตรกรภายในประเทศ โดยเฉพาะสินค้าที่อาจได้รับผลกระทบจากการแข่งขันที่เพิ่มขึ้น จึงจำเป็นต้องมีมาตรการดูแลผู้ได้รับผลกระทบ อาทิ กองทุน FTA
หอการค้าไทยพร้อมสนับสนุนข้อมูลและข้อเสนอจากภาคธุรกิจ เพื่อให้การจัดทำความตกลงฉบับสมบูรณ์สามารถสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ ขณะเดียวกันก็มีแนวทางรองรับผลกระทบต่อผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องอย่างเหมาะสม โดยภาคเอกชนจะติดตามรายละเอียดอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะเงื่อนไขด้านภาษี การเปิดตลาด และผลกระทบต่อผู้ประกอบการไทยในแต่ละสาขา
ต่อยอด Reinvent Thailand ดึงลงทุนใหม่ ดัน SMEs สู่ห่วงโซ่โลก
นอกจากการรักษาตลาดส่งออกสำคัญแล้ว หอการค้าไทยมองว่าความคืบหน้าของ ART ยังเป็นโอกาสในการต่อยอดแนวทาง Reinvent Thailand เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศในระยะยาว
แนวทางดังกล่าวครอบคลุมทั้งการลดต้นทุนและอุปสรรคในการประกอบธุรกิจ การส่งเสริมการลงทุนในเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมใหม่ การพัฒนาทักษะแรงงาน ตลอดจนการสนับสนุนให้ SMEs ไทยเข้าไปมีส่วนร่วมในห่วงโซ่อุปทานโลกมากขึ้น โดยเฉพาะการเชื่อมโยงกับบริษัทขนาดใหญ่และนักลงทุนต่างชาติที่ใช้ประเทศไทยเป็นฐานการผลิต
พจน์กล่าวว่า ความคืบหน้าครั้งนี้เป็นโอกาสของประเทศไทย เพราะนอกจากการรักษาตลาดส่งออกสำคัญแล้ว ประเทศไทยยังต้องคิดต่อว่าจะทำอย่างไรให้ธุรกิจไทยได้รับประโยชน์จากการค้าและการลงทุนมากขึ้นในอนาคต
ทั้งการดึงดูดการลงทุนใหม่ การยกระดับผู้ประกอบการไทย และการสร้างโอกาสให้ SMEs เข้าไปอยู่ในห่วงโซ่อุปทานระดับโลก ซึ่งสอดคล้องกับแนวทาง Reinvent Thailand ที่ภาคเอกชนกำลังผลักดัน
ทั้งนี้ การได้ข้อสรุปในสาระสำคัญของ ART ยังไม่ใช่ขั้นตอนสุดท้ายของการดำเนินการ โดยประเทศไทยยังต้องผ่านกระบวนการภายในประเทศที่เกี่ยวข้อง ทั้งการตรวจสอบและขัดเกลารายละเอียดทางกฎหมาย การรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
การสร้างความเข้าใจแก่ประชาชน ตลอดจนกระบวนการพิจารณาของคณะรัฐมนตรี คณะกรรมาธิการ และรัฐสภาตามขั้นตอนและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการปรับปรุงกฎระเบียบที่จำเป็นก่อนความตกลงจะมีผลใช้บังคับ
หอการค้าไทยยืนยันว่า “การเจรจา ART เป็นการดำเนินนโยบายเพื่อรักษาผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของประเทศในระยะยาว”
โดยมุ่งรักษาตลาดส่งออกสำคัญ ควบคู่กับการดูแลผู้ประกอบการและเกษตรกรไทย พร้อมใช้ความคืบหน้าครั้งนี้เป็นโอกาสยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ

