หากคุณเป็นหนึ่งคนที่ชื่นชอบบทเพลงของ Ryuichi Sakamoto นักประพันธ์เพลงชาวญี่ปุ่น เจ้าของผลงานประกอบภาพยนตร์ชื่อดังอย่าง Merry Christmas, Mr. Lawrence และ The Last Emperor น่าจะสนใจนิทรรศการ ‘Ryuichi Sakamoto | seeing sound, hearing time’ ที่กำลังจัดแสดงอยู่ที่ Taipei Fine Arts Museum (TFAM) ในกรุงไทเป ประเทศไต้หวัน เพราะครั้งนี้เราจะได้รู้จัก Sakamoto ในอีกมุมหนึ่ง ผ่านผลงานศิลปะที่เขาทดลองสร้างสรรค์ควบคู่ไปกับการทำดนตรีมาตลอดหลายสิบปี
นิทรรศการครั้งนี้รวบรวมผลงานศิลปะจัดวาง (Installation Art) ขนาดใหญ่ 7 ชุด รวมถึงบันทึกและเอกสารจากการทำงานของ Sakamoto ตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 2000 เป็นต้นมา ซึ่งเป็นช่วงที่เขาเริ่มสนใจการนำเสียงดนตรีมาทดลองร่วมกับภาพ แสง และเทคโนโลยีอย่างจริงจัง โดยมีศิลปินชื่อดังมาร่วมสร้างสรรค์ผลงานด้วย ทั้ง Shiro Takatani, Daito Manabe, Carsten Nicolai รวมถึงผู้กำกับภาพยนตร์ชาวไทยอย่าง อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล
หนึ่งในผลงานที่น่าสนใจคือ Sensing Streams 2026-invisible, inaudible (Taipei version) ซึ่ง Sakamoto สร้างร่วมกับ Daito Manabe โดยติดตั้งอุปกรณ์รับคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าบริเวณรอบพิพิธภัณฑ์ ก่อนนำสัญญาณที่ตรวจจับได้มาแปลงเป็นภาพและเสียงผ่านจอ LED ทำให้ผู้ชมได้เห็นและได้ยินคลื่นพลังงานที่อยู่รอบตัวเราในชีวิตประจำวัน ส่วนอีกชิ้นคือ water state 1 ผลงานที่สร้างร่วมกับ Shiro Takatani โดยนำข้อมูลปริมาณน้ำฝนจากดาวเทียมมาใช้ควบคุมหยดน้ำที่ตกลงบนผิวน้ำภายในห้องจัดแสดง พร้อมสร้างเสียงและภาพที่เปลี่ยนแปลงไปตามข้อมูลสภาพอากาศ


สำหรับผู้ชมชาวไทย ยังมีผลงาน async-first light ที่ Sakamoto ร่วมสร้างสรรค์กับ อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล ผู้กำกับภาพยนตร์เจ้าของรางวัลปาล์มทองคำจากเรื่อง ลุงบุญมีระลึกชาติ โดยนำบทเพลงจากอัลบั้ม async ของ Sakamoto มาทำงานร่วมกับภาพเคลื่อนไหวของอภิชาติพงศ์ ซึ่งมีเอกลักษณ์ในการถ่ายทอดเรื่องความทรงจำ ความฝัน และธรรมชาติ นอกจากนี้ยังมี async-immersion ผลงานที่นำภาพสิ่งของภายในสตูดิโอของ Sakamoto ในนิวยอร์กมาฉายบนจอ LED ขนาดใหญ่ พร้อมเสียงดนตรีและแสงที่ค่อยๆ เคลื่อนผ่านภาพเหล่านั้น
ภายในนิทรรศการยังมีเอกสารจากโอเปรา LIFE ที่ Sakamoto สร้างขึ้นในปี 1999 ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการทำงานร่วมกับ Shiro Takatani ก่อนที่ทั้งคู่จะนำแนวคิดดังกล่าวมาต่อยอดเป็นงานศิลปะจัดวางในเวลาต่อมา รวมถึงพื้นที่กิจกรรม Sound Box ที่เปิดให้ผู้เข้าชมได้ทดลองสร้างเสียงจากเครื่องดนตรีและอุปกรณ์ต่างๆ ด้วยตัวเอง

ใครที่ติดตามผลงานของ Sakamoto มานาน หรือสนใจงานศิลปะร่วมสมัยที่ผสมผสานดนตรีเข้ากับเทคโนโลยี นิทรรศการนี้น่าจะเป็นอีกหนึ่งงานที่ไม่ควรพลาดเมื่อมาเที่ยวไทเป โดยจัดแสดงที่ Taipei Fine Arts Museum (TFAM) ตั้งแต่วันที่ 31 ตุลาคม 2026 ถึง 14 มีนาคม 2027 เปิดให้เข้าชมวันอังคาร-อาทิตย์ เวลา 09.30-17.30 น. และวันเสาร์เปิดถึง 20.30 น. ผู้สนใจควรจองรอบเข้าชมล่วงหน้าผ่าน OPENTIX เนื่องจากมีการจำกัดจำนวนผู้เข้าชมในแต่ละรอบ สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ https://www.tfam.museum/

ภาพ: Taipei Fine Arts Museum


