จับตาเลขาธิการ UN คนใหม่ ‘กรินสแปน’ ตัวเต็งจากคอสตาริกา ทำคะแนนนำรอบแรก

จับตาเลขาธิการสหประชาชาติคนใหม่ หลัง เรเบกา กรินสแปน อดีตรองประธานาธิบดีคอสตาริกา และเลขาธิการการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการค้าและการพัฒนา (UNCTAD) ขึ้นเป็นตัวเต็งในการชิงตำแหน่ง โดยได้รับคะแนนสนับสนุนสูงสุดในการลงคะแนนแบบไม่เป็นทางการรอบแรกของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC)

ประเด็นสำคัญ

จับตาเลขา UN คนใหม่ ‘กรินสแปน’ เต็งหนึ่ง แต่คู่แข่งยังมีโอกาสแซง
คาดลงคะแนนอีกหลายรอบ
รู้จัก ‘เรเบกา กรินสแปน’ ตัวเต็งเลขาธิการ UN จากคอสตาริกา
ภารกิจของเลขาธิการ UN คนใหม่

จับตาเลขา UN คนใหม่ ‘กรินสแปน’ เต็งหนึ่ง แต่คู่แข่งยังมีโอกาสแซง

วันนี้ (31 กรกฎาคม) Reuters รายงานว่า 15 ประเทศใน UNSC ลงคะแนนโหวตเลขาธิการ UN คนใหม่แบบไม่ผูกพัน (Straw Poll) โดยปรากฏว่า กรินสแปนได้รับคะแนนสนับสนุนมากที่สุดในบรรดาผู้สมัครทั้งหมดถึง 10 เสียง ตามมาด้วย แคโรลีน โรดริเกซ-เบอร์เคตต์ อดีตรัฐมนตรีต่างประเทศกายอานาที่ได้ 9 เสียง และราฟาเอล กรอสซี ผู้อำนวยการทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) จากอาร์เจนตินาที่ได้ 7 เสียง

ตามรายงาน ในการลงคะแนนรอบแรก กรินสแปนได้รับคะแนนไม่สนับสนุน 1 เสียง และไม่มีความเห็น 4 เสียง ส่วนโรดริเกซ-เบอร์เคตต์ได้รับคะแนนไม่สนับสนุน 2 เสียง และไม่มีความเห็น 4 เสียง ขณะที่กรอสซีได้รับคะแนนไม่สนับสนุน 2 เสียง และไม่มีความเห็น 6 เสียง

ส่วนผู้สมัครรายอื่น ได้แก่ มิเชล บาเชเลต์ อดีตประธานาธิบดีชิลี ได้รับคะแนนสนับสนุน 6 เสียง ไม่สนับสนุน 5 เสียง และไม่มีความเห็น 4 เสียง ขณะที่ มักกี ซาลล์ อดีตประธานาธิบดีเซเนกัล ได้รับคะแนนสนับสนุน 6 เสียง ไม่สนับสนุน 7 เสียง และไม่มีความเห็น 2 เสียง

ผู้เข้าสมัครอีกคนอย่าง มาเรีย เฟอร์นันดา เอสปิโนซา อดีตรัฐมนตรีต่างประเทศเอกวาดอร์ ได้รับคะแนนสนับสนุน 5 เสียง ไม่สนับสนุน 2 เสียง และไม่มีความเห็น 8 เสียง เช่นเดียวกับ โอลารา โอตุนนู นักการทูตยูกันดา ซึ่งเพิ่งเข้าสู่การแข่งขันเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา หลังได้รับคะแนนสนับสนุน 2 เสียง ไม่สนับสนุน 5 เสียง และไม่มีความเห็น 8 เสียง

อย่างไรก็ตาม การลงคะแนนครั้งนี้ยังไม่สามารถบอกได้ว่า คะแนนไม่สนับสนุนมาจากไหนบ้าง รวมถึงท่าทีของ ‘กลุ่ม P5’ หรือประเทศสมาชิกถาวรใน UNSC ได้แก่ จีน ฝรั่งเศส รัสเซีย สหราชอาณาจักร และสหรัฐอเมริกาที่มีสิทธิออกมติยับยั้ง (Veto) การคัดเลือกได้

ทั้งนี้ นักการทูตที่ไม่เปิดเผยตัวตน 2 คนระบุว่า ผลการลงคะแนนครั้งนี้ถือเป็นสัญญาณที่ดีสำหรับกรินสแปน โดยเฉพาะหากคะแนนไม่สนับสนุน 1 เสียงไม่ได้มาจากหนึ่งในประเทศสมาชิกถาวร ขณะที่ โรดริเกซ-เบอร์เคตต์ถูกมองว่า เป็นผู้สมัครที่ทำผลงานได้เหนือความคาดหมาย และหากคะแนนไม่สนับสนุนทั้ง 2 เสียงไม่ได้มาจากประเทศสมาชิกถาวร เธอก็ยังมีโอกาสแซงขึ้นมาเป็นตัวเต็งได้

คาดลงคะแนนอีกหลายรอบ

ตามกระบวนการ การโหวตจะดำเนินต่อไปอีกหลายรอบ โดยสมาชิก UNSC ลงคะแนนลับต่อผู้สมัครแต่ละคน ซึ่งคาดว่า อาจดำเนินต่อไปในช่วงหลายสัปดาห์ข้างหน้า และได้ข้อสรุปในช่วงปลายเดือนกันยายน-ต้นเดือนตุลาคม แต่หากยังไม่สามารถหาผู้สมัครที่ทุกฝ่ายยอมรับได้ กระบวนการอาจยืดเยื้อออกไป

ทั้งนี้ เงื่อนไขสำคัญในการลงคะแนนเสียง คือ ผู้สมัครต้องได้รับเสียงสนับสนุนอย่างน้อย 9 จาก 15 เสียงใน UNSC โดยต้องไม่ถูกสมาชิกถาวรประเทศใดประเทศหนึ่งใช้สิทธิยับยั้ง ก่อนเข้าสู่การรับรองของสมัชชาใหญ่

หากทุกอย่างผ่านตามเงื่อนไข UNSC จะต้องลงมติรับรองผู้สมัคร 1 คน เพื่อเสนอให้ที่ประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (UNGA) ซึ่งมีสมาชิก 193 ประเทศ แต่งตั้งอย่างเป็นทางการ

ริชาร์ด โกแวน ผู้เชี่ยวชาญด้าน UN จาก International Crisis Group ระบุกับ Reuters ว่า ผลการลงคะแนนรอบแรกสะท้อนว่า กระบวนการคัดเลือกเลขาธิการ UN คนใหม่จะยังไม่จบลงอย่างรวดเร็ว ขณะที่ยังมีโอกาสที่ผู้สมัครรายใหม่จะเข้าร่วมการแข่งขันเพิ่มเติม ก่อนที่กระบวนการคัดเลือกจะเข้าสู่รอบชี้ขาด

รู้จัก ‘เรเบกา กรินสแปน’ ตัวเต็งเลขาธิการ UN จากคอสตาริกา

กรินสแปนถูกจับตามองในฐานะผู้ที่มีประสบการณ์ทั้งในรัฐบาล องค์กรระหว่างประเทศ การกำหนดนโยบายเศรษฐกิจ การทูตในระบบสหประชาชาติ และความร่วมมือพหุภาคีระดับโลก โดยในปี 2021 เธอได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเลขาธิการ UNCTAD ถือเป็นผู้หญิงคนแรกที่ขึ้นเป็นผู้นำองค์กรแห่งนี้ นับตั้งแต่การก่อตั้งมากว่า 60 ปี

สำหรับปูมหลัง กรินสแปนเกิดในครอบครัวชาวยิว โดยครอบครัวสามารถเดินทางออกจากยุโรปเพื่อหลบหนีเหตุการณ์ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิวได้สำเร็จ เธอสำเร็จการศึกษาด้านเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยคอสตาริกาและมหาวิทยาลัยซัสเซ็กซ์ รวมถึงได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยหลายแห่งในยุโรป

ก่อนหน้านี้ กรินสแปนดำรงตำแหน่งรองประธานาธิบดีคอสตาริกา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการเคหะ รัฐมนตรีประสานงานด้านเศรษฐกิจและสังคม และรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง รวมถึงดำรงตำแหน่งเลขาธิการการประชุมไอบีโร-อเมริกันระหว่างปี 2014-2021 โดยทำหน้าที่ขับเคลื่อนการประชุมสุดยอดผู้นำประเทศและรัฐบาลในภูมิภาค

สำหรับผลงานโดดเด่น กรินสแปนมีบทบาทสำคัญในการเจรจาเพื่อรับมือกับปัญหาการค้าและการพัฒนาระดับโลก โดยเฉพาะการผลักดันข้อตกลง Black Sea Grain Initiative ระหว่างสหประชาชาติ ตุรกี รัสเซีย และยูเครน

ข้อตกลงดังกล่าวเปิดทางให้ยูเครนสามารถส่งออกธัญพืชผ่านทะเลดำได้อย่างปลอดภัยมากกว่า 32 ล้านตัน ช่วยให้ราคาอาหารโลกปรับตัวลดลง 22% และลดความเสี่ยงที่ประชาชนหลายล้านคนจะเผชิญภาวะขาดแคลนอาหาร

กรินสแปนยังเป็นผู้นำ UN Global Crisis Response Group ซึ่งรับมือกับวิกฤตด้านอาหาร พลังงาน และการเงิน รวมถึงเป็นผู้แทนสหประชาชาติในการประชุมสุดยอด G20

ภารกิจของเลขาธิการ UN คนใหม่

อันโตนิโอ กูเตร์เรส เลขาธิการ UN คนปัจจุบัน จะหมดวาระในช่วงสิ้นปี 2026 หลังดำรงตำแหน่งครบ 2 สมัย รวมระยะเวลาทั้งสิ้น 10 ปี ทำให้การจับตาผู้ที่จะเข้ามารับตำแหน่งต่อจากเขาเข้มข้นขึ้น โดยเฉพาะเมื่อคำนึงถึงวิกฤตที่ UN กำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบัน

สื่อต่างประเทศและผู้เชี่ยวชาญมองว่า เลขาธิการ UN คนใหม่จะต้องเผชิญภารกิจสำคัญในการฟื้นฟูองค์การ หลังเผชิญวิกฤตความน่าเชื่อถือ บทบาทที่ลดลงในเวทีระหว่างประเทศ และแรงกดดันให้ปฏิรูประบบราชการที่ถูกวิจารณ์ว่า มีขนาดใหญ่ ใช้งบประมาณสูง และมีภารกิจซ้ำซ้อนระหว่างหน่วยงาน

นอกจากนี้ เลขาธิการคนใหม่ยังต้องรับมือกับความขัดแย้งที่ทวีความรุนแรงในหลายภูมิภาค และประสานผลประโยชน์ของประเทศสมาชิกที่มีท่าทีแตกต่างกัน โดยเฉพาะมหาอำนาจที่เป็นสมาชิกถาวรของ UNSC

อนึ่ง ไมค์ วอลทซ์ เอกอัครราชทูตสหรัฐฯ ประจำ UN ระบุว่า สหรัฐฯ ต้องการเลขาธิการที่สามารถปฏิรูปองค์กรให้มีขนาดกะทัดรัด เหมาะสมกับภารกิจ และกลับมามีบทบาทมากขึ้นในเวทีระหว่างประเทศ

ภาพ: Eduardo Munoz / Reuters

อ้างอิง: