วันนี้ (25 กรกฎาคม) ตามที่ อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อและหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ระบุว่า พรรคเตรียมยื่นหนังสือถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เนื่องจากเห็นว่ายังไม่มีการปฏิบัติตามคำวินิจฉัยของศาลปกครองที่ให้กรรมสิทธิ์ที่ดินบริเวณเขากระโดง อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ เป็นของการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) นั้น
กรมที่ดินขอชี้แจงสรุปข้อเท็จจริงเพื่อป้องกันความเข้าใจคลาดเคลื่อน ยืนยันว่าได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย คำพิพากษาศาล และกระบวนการทางปกครองอย่างเคร่งครัด ใน 2 ประเด็นหลัก ดังนี้
- ประเด็นขอบเขตคำพิพากษาศาลและการเพิกถอนโฉนด
คำพิพากษาศาลฎีกาและศาลอุทธรณ์ ภาค 3 ทั้ง 3 คดี เป็นคดีแพ่งเฉพาะรายระหว่าง รฟท. กับราษฎรคู่ความเท่านั้น มีผลผูกพันเด็ดขาดเฉพาะที่ดินในคดีดังกล่าว ซึ่งกรมที่ดินได้ดำเนินการครบถ้วนแล้ว ไม่อาจนำไปใช้เพิกถอนโฉนดที่ดินแปลงอื่นนอกเหนือจาก 3 คดี (รวม 5,083 ไร่) ได้ เนื่องจากเจ้าของที่ดินแปลงอื่นซึ่งเป็นบุคคลภายนอกย่อมมีสิทธิต่อสู้พิสูจน์สิทธิตามกฎหมาย
สำหรับการเพิกถอนหนังสือแสดงสิทธิในที่ดินตามมาตรา 61 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ต้องปรากฏข้อเท็จจริงชัดเจนว่าออกโดยไม่อยู่ในหลักเกณฑ์ แต่ รฟท. ไม่สามารถนำ ‘แผนที่แนบท้ายพระราชกฤษฎีกา พ.ศ. 2462 และ พ.ศ. 2464’ ซึ่งเป็นเอกสารสาระสำคัญในการแสดงกรรมสิทธิ์และขอบเขตที่ดินมาแสดงได้ จึงยังฟังไม่ได้ว่า รฟท. มีกรรมสิทธิ์ดีกว่าราษฎรผู้ถือเอกสารสิทธิ์จำนวน 995 แปลง ซึ่งได้ออกโดยชอบด้วยกฎหมายในขณะนั้น และในขั้นตอนออกเอกสารสิทธิ์ในอดีต รฟท. ก็ได้เคยรับรองแนวเขตแล้ว
- ประเด็นการปฏิบัติตามคำพิพากษาและข้อสังเกตของศาลปกครองกลาง
กรมที่ดินได้ปฏิบัติตามคำพิพากษาศาลปกครองกลาง (คดีหมายเลขแดงที่ 582/2566) โดยอธิบดีกรมที่ดินได้มีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนตามมาตรา 61 และตั้งคณะทำงานร่วมรังวัดตรวจสอบแนวเขตเรียบร้อยแล้ว ซึ่งศาลปกครองสูงสุด (คำสั่งที่ 241/2568) วินิจฉัยว่าเป็นกรณีปฏิบัติตามคำบังคับของศาลเรียบร้อยแล้ว
ส่วนรูปแผนที่ที่ รฟท. นำชี้ในภายหลังเป็นรูปแผนที่ที่จัดทำขึ้นใหม่เมื่อปี พ.ศ. 2539 ไม่ใช่แผนที่แนบท้ายพระราชกฤษฎีกา จึงไม่อาจใช้เป็นหลักฐานในการเพิกถอนโฉนดได้ อธิบดีกรมที่ดินจึงมีคำสั่งให้ยุติเรื่อง ซึ่งปลัดกระทรวงมหาดไทยได้พิจารณายกอุทธรณ์ของ รฟท. แล้ว
ปัจจุบัน กรณีดังกล่าวอยู่ระหว่างกระบวนการทางยุติธรรม ดังนี้
- ศาลปกครองกลาง: รฟท. ยื่นฟ้องกรมที่ดิน อธิบดีกรมที่ดิน และปลัดกระทรวงมหาดไทย (คดีหมายเลขดำที่ 395/2568) โดยศาลสั่งไม่รับคำฟ้องในข้อหาที่ขอให้สั่งเพิกถอนหนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน 995 แปลง เนื่องจากเคยมีคำพิพากษาถึงที่สุดแล้ว ส่วนประเด็นคำสั่งยุติเรื่องอยู่ระหว่างการพิจารณา
- ศาลแพ่ง (ศาลจังหวัดบุรีรัมย์): รฟท. ฟ้องราษฎรผู้ถือกรรมสิทธิ์ที่ดินรวม 24 คดี (108 แปลง) ซึ่งสำนักงานที่ดินจังหวัดบุรีรัมย์และผู้เชี่ยวชาญจากกรมแผนที่ทหารได้ทำการรังวัดจัดทำแผนที่พิพาทส่งให้ศาลประกอบการพิจารณาแล้ว
กรมที่ดินยังสรุปด้วยว่า ทุกฝ่ายควรรอผลคำพิพากษาอันถึงที่สุดของศาล เพื่อให้คู่ความทุกฝ่ายผูกพันตามกฎหมาย และได้รับความคุ้มครองสิทธิอย่างเป็นธรรมตามกระบวนการยุติธรรม
