ในช่วงที่ผ่านมา สถานการณ์ค่าเงินบาทของไทยปรับตัวอ่อนค่าลงอย่างรวดเร็ว จนกลายเป็นสกุลเงินที่อ่อนค่าหนักที่สุดในภูมิภาคเมื่อนับตั้งแต่ช่วงต้นเดือนมีนาคมที่มีสถานการณ์สงคราม อะไรคือสาเหตุที่แท้จริงเบื้องหลังปรากฏการณ์นี้
วชิรวัฒน์ บานชื่น นักกลยุทธ์ตลาดการเงินอาวุโส ธนาคารไทยพาณิชย์ (SCB) ได้ให้สัมภาษณ์ผ่าน รายการ Morning Wealth เพื่อเจาะลึกถึง 3 ปัจจัยหลักที่กำลังกดดันค่าเงินบาท พร้อมประเมินทิศทางในระยะสั้นและระยะยาวไว้ดังนี้
- สงครามเดือดดันราคาน้ำมันพุ่ง ไทยนำเข้าพลังงานอ่วม ปัจจัยแรกที่ส่งผลกระทบอย่างหนักคือ ภาวะสงครามที่ทวีความรุนแรงขึ้นและกดดันให้ราคาน้ำมันในตลาดโลกพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว จากระดับ 70 กว่าดอลลาร์ต่อบาร์เรล ทะลุระดับ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล จุดเปลี่ยนสำคัญ (Game Changer) เกิดขึ้นเมื่อมีข่าวการโจมตีในทะเลแดง ซึ่งถือเป็นตัวแปรใหม่ที่ทำให้ตลาดกลับมาประเมินความเสี่ยง (Reprice) อีกครั้ง เพราะเป็นการโจมตีที่อาจกระทบต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน
เนื่องจากประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่พึ่งพาการนำเข้าพลังงานสูงเป็นอันดับต้นๆ ของโลก เมื่อราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้น จึงส่งผลกระทบต่อค่าเงินบาทรุนแรงกว่าสกุลเงินอื่นในภูมิภาค นอกจากนี้ สัดส่วนการนำเข้าที่สูงกว่าการส่งออก ยังทำให้ดุลการค้าของไทยขาดดุล ซึ่งเป็นแรงกดดันให้เงินบาทอ่อนค่าลงไปอีก
- นโยบายการเงินไทยสวนทางภูมิภาค ดอกเบี้ยต่ำสุดเปิดช่องนักลงทุน ปัจจัยที่สองมาจากภายในประเทศ คือทิศทางนโยบายการเงินของไทย จากการประชุมคณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) ครั้งล่าสุดที่มีมติเอกฉันท์คงอัตราดอกเบี้ยนโยบายไว้ที่ 1% รวมถึงการที่ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยได้ส่งสัญญาณว่ายังไม่ได้กังวลต่อสถานการณ์เงินบาทที่อ่อนค่ามากนักในช่วงเวลานั้น
ท่าทีดังกล่าวได้เปิดช่องว่างให้นักลงทุนต่างชาติมองว่าเงินบาทอาจอ่อนค่าลงได้อีก ประกอบกับเมื่อเทียบกับประเทศอื่นในภูมิภาคที่เริ่มทยอยปรับขึ้นดอกเบี้ยกันแล้ว ประเทศไทยกลับมีแนวโน้มที่จะยังไม่ปรับขึ้นดอกเบี้ยในปีนี้ ทำให้ปัจจุบันไทยมีอัตราดอกเบี้ยต่ำที่สุดในภูมิภาค ยิ่งเป็นปัจจัยกดดันให้เงินบาทอ่อนค่าเพิ่มเติม
- เงินทุนไหลออกและกลยุทธ์ Carry Trade แม้จะเห็นภาพเม็ดเงินลงทุน (Fund Flow) ไหลเข้าตลาดหุ้นไทยสูงถึง 40,000 ล้านบาทในเดือนนี้ แต่นั่นเป็นเพียงฟันเฟืองเล็กๆ ในความเป็นจริง มีเม็ดเงินไหลออกจากตลาดพันธบัตรเกือบ 20,000 ล้านบาท โดยเฉพาะการเทขายพันธบัตรระยะสั้นจากนักลงทุนต่างชาติ ซึ่งสะท้อนถึงการเก็งกำไรค่าเงิน (Currency Speculation) ในช่วงที่เงินบาทอ่อนค่า
ขณะเดียวกัน เงินที่ไหลเข้าตลาดหุ้นส่วนใหญ่ก็มักจะมีการป้องกันความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยน (FX Hedged) ไว้แล้ว จึงไม่ได้ช่วยหนุนให้เงินบาทแข็งค่าขึ้นแต่อย่างใด
นอกจากนี้ อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ (Global Yield) ที่ปรับตัวสูงขึ้นจากผลตอบแทนที่แท้จริง (Real Yield) ที่สูงขึ้นตามแนวโน้มการใช้นโยบายการเงินที่เข้มงวดของธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) ได้ทำให้ดอลลาร์แข็งค่าและกดดันเงินบาท สถานการณ์ดอกเบี้ยไทยที่ต่ำสุดในภูมิภาคยังดึงดูดให้นักลงทุนทำกลยุทธ์ Carry Trade โดยการกู้ยืมเงินบาทที่มีต้นทุนต่ำ เพื่อนำไปลงทุนในกลุ่มประเทศที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่า เช่น ละตินอเมริกา หรือประเทศในกลุ่ม EM เอเชีย ซึ่งยิ่งสร้างแรงกดดันให้เงินบาทอ่อนค่าลงไปอีก
ประเมินแนวโน้ม ระยะสั้นยังอ่อนค่า ระยะยาวยังมีหวังฟื้นตัว
สำหรับแนวโน้มในระยะสั้น วชิรวัฒน์ มองว่าแรงกดดันด้านอ่อนค่าจะยังคงครอบงำตลาด (Dominate) โดยเฉพาะจากความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ที่อาจยืดเยื้อ หากการโจมตีในทะเลแดงทำให้ซัพพลายน้ำมันหายไป 4-5 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือรุนแรงจนหายไป 8-10 ล้านบาร์เรลต่อวัน อาจดันราคาน้ำมันดิบโลกขึ้นอีก 15-25 ดอลลาร์ ซึ่งจะทำให้เงินบาทมีโอกาสทะลุแนวต้าน 34.00 บาทต่อดอลลาร์ได้ไม่ยาก โดยประเมินกรอบระยะสั้นไว้ที่ 33.75 – 34.50 บาทต่อดอลลาร์
ส่วนในระยะกลางถึงยาว เงินบาทมีโอกาสกลับมาแข็งค่าได้ โดยขึ้นอยู่กับ 2 เงื่อนไขสำคัญ ได้แก่
- ทิศทางสงคราม หากสงครามสามารถยุติหรือคลี่คลายลงได้ในช่วงไตรมาส 3 ถึงต้นไตรมาส 4 ซึ่งอาจได้รับแรงหนุนจากแรงกดดันทางการเมืองในสหรัฐฯ ก่อนการเลือกตั้งกลางเทอม (Midterm Election) ในเดือนพฤศจิกายน จะทำให้ราคาน้ำมันย่อตัวลงมาอยู่ระดับ 80 กว่าดอลลาร์ และช่วยพยุงให้เงินบาทฟื้นตัวได้
- นโยบายของ Fed แม้ตลาดจะประเมินโอกาส 80% ที่ Fed จะขึ้นดอกเบี้ยอีก 2 ครั้งในปีนี้ แต่วชิรวัฒน์เชื่อว่า Fed อาจมีการปรับเปลี่ยนตัวชี้วัดและใช้น้ำเสียงที่ผ่อนคลายลง (Dovish) ซึ่งจะทำให้ผลตอบแทนพันธบัตรและเงินดอลลาร์ปรับลดลง เปิดทางให้เงินบาทกลับมาแข็งค่าได้ในที่สุด
ภาพ: k-mookpan / Shutterstock
