จับตาท่าทีสหรัฐฯ-อิหร่าน ก่อนเจรจาสันติภาพรอบสอง คืบหน้าอย่างไร?

อิหร่านกำลังพิจารณาเข้าร่วมการเจรจาสันติภาพรอบสองในปากีสถาน ขณะที่สหรัฐอเมริกาส่ง เจ.ดี.แวนซ์ รองประธานาธิบดีเป็นผู้นำการเจรจา ด้านทำเนียบขาวระบุว่า ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ปิดโอกาสขยายเวลาดีลหยุดยิงระยะสั้น 2 สัปดาห์ที่จะหมดเวลาในวันที่ 22 เมษายน

สัญญาณเชิงบวก อิหร่านมีท่าทีอย่างไร?

เมื่อคืนนี้ (20 เมษายน) เจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่านเปิดเผยกับ Reuters ว่า กำลังพิจารณาเข้าร่วมการเจรจาสันติภาพกับสหรัฐฯ ในกรุงอิสลามาบัด หลังรัฐบาลปากีสถานพยายามผลักดันให้รัฐบาลทรัมป์ยุติการปิดล้อมท่าเรืออิหร่าน

อย่างไรก็ดี เจ้าหน้าที่ระดับสูงอิหร่านเปิดเผยว่า ยังไม่มีการตัดสินใจใดๆ เกิดขึ้น แต่รัฐบาลกำลังทบทวนเรื่องนี้ ซึ่งมีนัยในเชิงบวก ถือเป็นการเปลี่ยนท่าทีจากแถลงการณ์ในช่วงที่ผ่านมา หลังอิหร่านปฏิเสธการเข้าร่วมและประกาศจะตอบโต้การรุกรานของสหรัฐฯ

เจ้าหน้าที่ดังกล่าวยังระบุต่อว่า ปากีสถานในฐานะคนกลางกำลังพยายามอย่างเต็มที่เพื่อยุติการปิดล้อมของสหรัฐฯ รวมถึงรับประกันว่า อิหร่านจะสามารถเข้าร่วมการเจรจาได้

สำหรับท่าทีของทางการอิหร่าน อับบาส อารักชี รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศกล่าวว่า สหรัฐฯ ยังละเมิดข้อตกลงหยุดยิงอย่างต่อเนื่อง ถือเป็นอุปสรรคสำคัญในการดำเนินกระบวนการทางการทูตต่อไป พร้อมพูดคุยทางโทรศัพท์กับ อิสฮาค ดาร์ รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศปากีสถานว่า อิหร่านกำลังพิจารณาสถานการณ์ทุกแง่มุม แต่ไม่ได้ตัดสินใจว่าจะดำเนินการอย่างไรต่อ

ด้าน โมฮัมหมัด บาเกอร์ คาลิบัฟ หัวหน้าคณะผู้เจรจาของอิหร่านได้โพสต์ข้อความผ่าน X ว่า ทรัมป์กำลังเพิ่มแรงกดดันอิหร่าน ผ่านการปิดล้อมและละเมิดข้อตกลงหยุดยิง โดยย้ำว่า อิหร่านขอปฏิเสธการเจรจาใดๆ ที่อยู่ภายใต้การคุกคามของสหรัฐฯ

สหรัฐฯ ส่งแวนซ์นำทีมเจรจา

ขณะที่แวนซ์จะเป็นหัวหน้าทีมเจรจาสหรัฐฯ โดยเดินทางร่วมกับ สตีฟ วิตคอฟฟ์ ทูตพิเศษ และ จาเร็ด คุชเนอร์ บุตรเขยของทรัมป์ไปกรุงอิสลามาบัดในวันที่ 21 เมษายนตามเวลาท้องถิ่น ถือเป็นการเปลี่ยนท่าทีครั้งสำคัญ หลังทรัมป์ออกมาปฏิเสธว่า รองประธานาธิบดีจะไม่เดินทางไปเข้าร่วมเจรจา เพราะเหตุผลเรื่องความมั่นคง

ความสับสนในการสื่อสารของทางการสหรัฐฯ ยังเกิดขึ้นในสถานการณ์ล่าสุด หลังทรัมป์สัมภาษณ์กับ New York Post ว่า แวนซ์กำลังเดินทางไปปากีสถานในวันที่ 20 เมษายน ซึ่งคาดว่า จะถึงช่วงเย็นตามเวลาท้องถิ่น แต่ปรากฏว่า เจ้าหน้าที่ออกมาแก้ข่าวในภายหลังว่า มีการหารือให้เดินทางในวันที่ 20 เมษายนจริง แต่แวนซ์จะไปปากีสถานวันที่ 21 เมษายนตามเวลาเดิม

อนึ่ง ทรัมป์กล่าวว่า ข้อตกลงหยุดยิง 2 สัปดาห์กับอิหร่านจะสิ้นสุดลงในวันที่ 22 เมษายน เวลา 20.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น หรือวันที่ 23 เมษายน เวลา 07.00 น. ตามเวลาประเทศไทย

ผู้นำสหรัฐฯ ยังให้สัมภาษณ์กับ Bloomberg อีกว่า เป็นไปได้ยากที่เขาจะขยายเวลาออกไป พร้อมกับส่งสัญญาณว่า สหรัฐฯ ยังมีทางเลือกอย่างการทิ้งระเบิด แต่ก็ย้ำว่า จะไม่ยอมถูกเร่งรัดให้ทำข้อตกลงที่ย่ำแย่และมีเวลาเหลือเฟือมากพอ

ก่อนหน้านี้ แวนซ์เคยนำทีมสหรัฐฯ เข้าร่วมเจรจาสันติภาพกับอิหร่านรอบแรกนานถึง 21 ชั่วโมง แต่ล้มเหลวลง เพราะเตหะรานไม่ยอมทำตามข้อเรียกร้องที่ต้องยุติการเสริมสมรรถนะแร่ยูเรเนียม และส่งมอบแร่ดังกล่าวให้สหรัฐฯ สูงถึง 440 กิโลกรัม

อิหร่านยังระบุว่า รัฐบาลขาดความไว้วางใจสหรัฐฯ พร้อมต้องการหลักประกันว่า จะไม่ถูกโจมตีอีก หากบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้ายสำเร็จ

ปากีสถานเตรียมการอย่างไร

แหล่งข่าวความมั่นคงของปากีสถานระบุว่า จอมพล อาซิม มูเนียร์ ตัวกลางสำคัญของปากีสถานได้แจ้งกับทรัมป์ว่า การปิดล้อมทางทะเลกำลังเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการเจรจา ขณะที่ผู้นำสหรัฐฯ รับปากว่าจะพิจารณายุติเรื่องนี้

ปัจจุบันมีรายงานว่า ปากีสถานกำลังเตรียมความพร้อมในการเป็นเจ้าภาพจัดการเจรจา แม้จะมีความไม่แน่นอน โดยเจ้าหน้าที่รัฐบาลและหน่วยงานความมั่นคงระบุว่า มีการวางกำลังเจ้าหน้าที่ 2 หมื่นนายทั่วกรุงอิสลามาบัด

นอกจากนี้ ทางการยังยกระดับการรักษาความปลอดภัย ปิดกั้นพื้นที่ และระงับบริการขนส่งสาธารณะในเมืองหลวง ขณะที่การไฟฟ้านครหลวงของปากีสถานยังให้คำมั่นว่า จะระงับการตัดไฟระหว่างที่การเจรจาดำเนินอยู่ หลังประเทศต้องตัดไฟนานถึง 6-7 ชั่วโมง เพื่อประหยัดพลังงาน หลังวิกฤตช่องแคบฮอร์มุซทำให้ปากีสถานขาดแคลนน้ำมันและก๊าซ

ภาพ: Jacquelyn Martin / Reuters

อ้างอิง: